Logeion | δεξιτερός

δεξῐτερός, ά, όν, (δεξιός)

right-hand of two, δ. κατὰ μαζόν Il. 5.393; δ. χειρί Od. 20.197; ποδί Pi. P. 4.96; δεξιτερά (sc. χείρ), ἡ, the right hand, Il. 1.501; Ep. dat. δεξιτερῆφι 24.284; rare in Com., Antiph. 174.6.

I adj.

1 derecho, diestro, situado a la derecha en una op. de dos términos, esp. partes del cuerpo μαζός Il.5.393, Q.S.1.248, 595, Nonn.D.15.334, κνήμη Il.4.519, Batr.242, πούς Il.11.377, Pi.P.4.96, AP 14.7 (Metrod.), ὦμος Il.10.373, Call.Dian.214, μηρός AP 7.124 (D.L.), Q.S.6.588, γόνυ Q.S.3.310, βραχίων Nonn.D.37.766, χείρ Il.14.137, Od.1.121, 20.197, h.Ap.535, Tyrt.7.25, Thgn.758, Parm.B 1.23, Theoc.13.57, AP 7.352, 9.552 (Antip.Thess.), Opp.H.5.637, οἶνον ἔχουσ' ἐν χειρὶ ... δεξιτερῆφι Il.24.284, cf. Od.15.148, 19.480, λαγών Theoc.22.121, σιαγών Cerc.2.5, ἀκουή AP 2.346 (Christod.), ὄμμα AP 11.352 (Agath.)

• gener. βοῦς A.R.l.c., νασμοί AP 6.287 (Antip.Sid.), δεξιτερὸν κέραςel ala derecha del ejército, Nonn.D.26.260, ἀτραπός Opp.H.3.504

• como pred. δεξιτερὴν ... ἔχων ... Μήνην teniendo a su derecha a la Luna Nonn.D.6.245, δεξιτερὴν δ' ἔρριψεν ἐπὶ χθόνα (lo) arrojó a tierra a su derecha, AP 9.159

• c. régimen en dat. ἀστέρες ... δεξιτεροὶ Κρονίωνι las estrellas a la derecha del Crónida Nonn.D.2.193, ‘δεξιτερὸν’ ἀντὶ τοῦ δεξιοῦ ... οὐκ ἄτοπον εἶναι Plu.2.677d, Ath.Epit.423c, Hdn.Gr.2.238.

2 mánt. diestro, derecho e.e. de buen augurio, propicio, favorable αἰετὸς ὄρνις Nonn.D.39.155.

II subst. y usos adv.

1 subst. ἡ δεξιτερά (sc. χείρ) la mano derecha, la diestra αἰχμῆς ... ἣν ἄρ' Ἀχιλλεὺς πάλλεν δεξιτερῇ Il.22.320, cf. Hes.Fr.76.2, Pi.P.4.35, Antiph.172.4, Euph.149, Theoc.7.19, A.R.1.169, AP 6.5 (Phil.), 12.253 (Strat.), Q.S.1.158, Opp.H.3.153, Nonn.D.16.55

• op. σκαιή Il.1.501, 21.490, Hes.Th.179, Call.Fr.114.9, A.R.2.599, AP 2.293 (Christod.), Q.S.14.306

• op. λαιή A.R.4.45, AP 2.9 (Christod.), 16.105, Nonn.D.46.213

• como signo de ayuda πάτρῃ δεξιτερὴν τανύσας que ha tendido su diestra en favor de la ciudad, AP 15.6

• tb. de victoria δεξιτερὴν ἀνατείνειν AP 2.195 (Christod.).

2 usos adv., c. prep. y ac. ἐπὶ δεξιτερὰν χεῖρα hacia la derecha Critias Eleg.4.4

• dat. abs. παρίστασο δεξιτερῆφι mantente a (su) derecha, AP 6.188 (Leon.)

• δεξιτεροῖσιν a la derecha op. λαιοῖσι Parm.B 17, c. gen. δ. ἀνακτορίοιο θοώκου a la derecha del trono imperial, AP 16.336.

δεξιτερός, ά, όν [ῐ] qui est à droite, Il. 4, 519, etc. ; χεὶρ δ. Il. 7, 108 ; Od. 1, 121 ; ποὺς δ. Pd. P. 4, 96, main droite, pied droit ; subst. ἡ δεξιτερή (ion.) la main droite, Il. 21, 490 ; 22, 320 ; δεξιτερῆφι (locat.) du côté droit, à droite, Il. 24, 284 ; Od. 15, 148 ; ou (instrum.) avec la main droite, Od. 19, 480.

Étym. δεξιός ; cf. lat. dexter.

δεξιτερός -ά -όν [δεξιός] ep. dat. δεξιτερῆφι, rechter, aan de rechterkant; subst. f. ἡ δεξιτερά (sc. χείρ) rechterhand.

δεξιτερός, poet. = δεξιός, rechts ; das Wort ist eigentlich eine Komparativ-Bildung, wie ἀριστερός ; der Akzent, eigentlich δεξίτερος, wurde geändert, δεξιτερός, Herodian. Scholl. Il. 16.415, um die Abänderung der Bdtg anzudeuten ; denn ursprünglich heißt δεξιτερός = »mehr zum Empfangen oder Fassen geschickt«, δέχομαι verwandt, s. δεξιός und δέκα ; dies »mehr zum Empfangen geschickt« wurde als Bezeichnung zunächst der rechten Hand gebraucht, sodann überhaupt als Bezeichnung der rechten Seite. Dasselbe Suffix wie in δεξιτερός findet sich im Latein. dexter, dextera und dextra ; wenn in der Stammsilbe dex. das E nicht bloß durch Position, sondern auch schon an sich lang ist, dēxter so muß angenommen werden, daß der Bindevocal I.welcher im Griechischen δεξιτερός an seiner eigentlichen Stelle steht, im Lateinischen dexter in die Stammsilbe hinübersprang, deixter(us) anstatt dexiter(us), und dann mit dem kurzen E der Stammsilbe in ein langes E zusammengezogen wurde, dēxter(us); diese Annahme stützt sich auf eine große Zahl von Analogieen ; wäre das E in der Stammsilbe von dexter nur durch Position lang, an sich kurz, so wäre der Bindevocal I im Lateinischen dexter als durch Syncope entfernt zu betrachten. Bei Homer findet sich δεξιτερός öfters, z.B. ἐγγύθι δὲ στὰς χεῖρʼ ἕλε δεξιτερήν, καὶ ἐδέξατο χάλκεον ἔγχος Od. 1.121 ; δεξιτερῆς ἕλε χειρός Il. 7.108 ; δεξιτερῇ δειδίσκετο χειρί Od. 20.197 ; καὶ λάβε γούνων σκαιῇ· δεξιτερῇ δʼ ἄρʼ ὑπʼ ἀνθερεῶνος ἑλοῦσα λισσομένη προσέειπε Δία Il. 1.501, δεξιτερή substantivisch = »die Rechte«, statt »die rechte Hand«, vgl. Il. 21.490, 22.320 ; einige Male δεξιτερῆφιν, Versende, mit χειρί : Od. 15.148, Il. 24.284 οἶνον ἔχων (ἔχουσʼ) ἐν χειρὶ μελίφρονα δεξιτερῆφιν, Od. 19.480 χείρʼ ἐπιμασσάμενος φάρυγος λάβε δεξιτερῆφιν ; Il. 11.377 ταρσὸν δεξιτεροῖο ποδός ; Il. 4.519 κνήμην δεξιτερήν ; Il. 5.393 δεξιτερὸν μαζόν ; Il. 16.405 γναθμὸν δεξιτερόν. – Folgende : Pind. P. 4.96 ; Theocr. 13.57 ; Antiphan. Ath. XIV.642a.

δεξιτερός

-ή, -όν

[in form comp. of δεξιός. with changed accent.]

Fem. instrumental δεξιτερῆφι Od. 19.480. This form as locative Il. 24.284: Od. 15.148.

- 1
  That is on the right side, the right . . . : κνήμην Il. 4.519. Cf. Il. 5.393, Il. 7.108, Il. 10.373, Il. 11.377, Il. 14.137, Il. 21.167, Il. 24.284, 672: Od. 1.121, Od. 15.148, Od. 18.258, 397, Od. 19.480, Od. 20.197, Od. 21.410.
  
  The right-hand part of, the part of on the right: γναθμὸν δεξιτερόν Il. 16.405.
- 2
  In fem. δεξιτερή (sc. χείρ), the right hand: δεξιτερῇ ἑλοῦσα Il. 1.501. Cf. Il. 21.490, Il. 22.320.

δεξιτερός

1right δεξιτερῷ μόνον ἀμφὶ ποδί P. 4.96 ἂν δʼ εὐθὺς ἁρπάξαις ἀρούρας δεξιτερᾷ προτυχὸν (sc. χερί) P. 4.35

δεξιτερός = δεξιός. δεξιτερῆφι, Il. 24.2, Od. 15.148. Subst., δεξιτερή= δεξιή.

δεξιτερός poet. form of δεξιός

right, the right, Hom.: δεξιτερή, like δεξιά (sub. χείρ), the right hand, Il.; Epic dat. δεξιτερῆιφι Il.

Menu

Word wheel

δεξιτερός

Saved

Recent