Logeion | δηλέομαι

δηλ-έομαι (A), Dor. δᾱλ- Theoc. 15.48: fut. -ήσομαι: aor. ἐδηλησάμην: pf. δεδήλημαι, prob. in act. sense, E. Hipp. 175 (in pass. sense, Hdt. 4.198, 8.100):

- I mostly of persons, hurt, do a mischief to, μήπως [ἵππους] δηλήσεαι, by accident, Il. 23.428; also on purpose, Ἀχαιοὺς ὑπὲρ ὅρκια δηλήσασθαι 4.67; ἠέ σε . . ἄνδρες ἐδηλήσαντο did thee a mischief, i.e. slew thee, Od. 11.401; μή με . . δηλήσεται ὀξέϊ χαλκῷ (Ep. subj.) 22.368; of the sword, ῥινὸν δηλήσατο χαλκός ib. 278; ἄλλον δηλήσομαι, ἄλλον ὀνήσω h.Merc. 541; δ. τινὰ ἔργμασι λυγροῖς Mimn. 7, = Thgn. 795: in Ion. Prose, ἵνα μὴ ἔχοιέν σφεας δηλέεσθαι Hdt. 6.36, cf. 7.51; πλεῖστόν σφεας ἐδηλέετο ἡ ἐσθής Id. 9.63; τοὺς . . ποτῷ δαλήσατο Κίρκα Theoc. 9.36.
- II of things, damage, spoil, καρπὸν ἐδηλήσαντʼ Il. 1.156; so in Hdt., γῆν δ. πολλά 4.115; ἅλμην ἐπανθέουσαν, ὥστε καὶ τὰς πυραμίδας δηλέεσθαι Id. 2.12: freq. in Hom. in the phrase, ὅρκια δηλήσασθαι violate a truce, Il. 3.107, al.; of thieves, μή τις . . δηλήσεται (Ep. subj.) should steal them, Od. 8.444, cf. 13.124.
- - 2 abs., to do mischief, be hurtful, ἔνθα κε σὴ βουλὴ δηλήσεται Il. 14.102: c. acc. cogn., ἠδʼ ὅσα . . ἄνδρες ἐδηλήσαντο all the mischief they did, Od. 10.459. (Ep., Ion., and rarely Dor., Theoc. ll. cc.; cf. δάλλει, πανδάλητος, and perh. ἀδαλές.)

δηλέομαι (B), only in fut. Pass., δηληθήσονται· θεωρηθήσονται, Hsch.

I en sent. fís.

1 c. ac. de pers. o partes del cuerpo, esp. c. suj. de pers. dañar, herir, lastimar μή πως ἀμφοτέρους δηλήσεαι ἅρματι κύρσας Il.l.c., μή με ... δηλήσεται ὀξέϊ χαλκῷ Od.l.c., αἰεὶ δ' ὀξυτέρῳ πιτύλῳ δηλεῖτο πρόσωπον con golpes cada vez más rápidos le desfiguraba la cara Theoc.22.127, τὼς δ' οὔτι ποτῷ δαλήσατο Κίρκα Theoc.9.36, cf. Hp.Iusi.2, Nonn.D.32.118, μιν ἐδηλήσαντο ... ἄρκτοι Nonn.D.44.65

• p. ext. incluso matar σ' ἀνάρσιοι ἄνδρες Od.11.401, cf. 408, A.R.4.831, Nonn.D.6.172, 9.64, tb. de anim. ὀλοοὶ κηφῆνες ἐδηλήσαντο μελίσσας AP 9.136 (Cyrus)

• tb. c. suj. de cosa herir, desgarrar ῥινὸν δηλήσατο χαλκός Od.22.278, cf. Theoc.22.189, οὔτ' ἄρ' ἐπηλυσίη δηλήσεται οὔθ' ὑποτάμνον y no (lo) dañará ni el maleficio ni la hierba venenosa, h.Cer.228, cf. Hdt.4.187, μαθεῖν ἔραται ψυχή, τί δεδήληται δέμας ἀλλόχροον βασιλείας mi corazón anhela saber por qué está demacrado el cuerpo demudado de la reina E.Hipp.174

• abs. ἐρυθήματα ... προφανέα καὶ δηλεόμενα rojeces visibles y dañinas Hp.Mul.2.174bis.

2 c. ac. de cosa destrozar, destruir, arrasar μή τίς τοι καθ' ὁδὸν δηλήσεται no vaya a ser que alguno lo destroce (el cofre) en el camino, Od.8.444, cf. 13.124, καρπόν Il.1.156, cf. Opp.H.5.371, τὴν γῆν ... δηλησαμένας πολλά habiendo devastado el país muchas veces Hdt.4.115, del sedimento salino depositado en el suelo de Egipto ἅλμην ἐπανθέουσαν, ὥστε καὶ τὰς πυραμίδας δηλέεσθαι Hdt.2.12, ἅρματα καὶ ... ἵππους Nonn.D.37.215, cf. 39.116

• en v. pas. sufrir daño, ser destruido γῆ Hdt.4.198.

II gener.

1 causar daño, perjudicar, ofender c. ac. de pers. Ἀχαιοὺς ... ὑπὲρ ὅρκια Il.4.67, ἄλλον δηλήσομαι, ἄλλον ὀνήσω h.Merc.541, οὐδαμά σ' οὐδ' ἀπεὼν δηλήσομαι jamás te haré daño, ni estando ausente Thgn.1363, τινὰ ξείνων ... ἔργμασι λυγροῖς Thgn.793, στρατιήν Hdt.7.51, πλεῖστον γάρ σφεας ἐδηλέετο ἡ ἐσθὴς ἔρημος ἐοῦσα ὅπλων Hdt.9.63, cf. 5.83, 6.36, οὐδεὶς κακοεργὸς δαλεῖται τὸν ἰόντα παρέρπων Αἰγυπτιστί Theoc.15.48, cf. AP 8.104 (Gr.Naz.)

• en v. pas. c. suj. de abstr. οὐδὲν γὰρ ἐν Πέρσῃσί τοι δεδήληται τῶν πρηγμάτων pues ninguno de tus asuntos se ha visto perjudicado por parte de los Persas Hdt.8.100

• abs. ser perjudicial, nocivo, dañino ἔνθα κε σὴ βουλὴ δηλήσεται entonces tu plan será el desastre, Il.14.102, cf. 4.271

• c. ac. int. ὅσ' ... ἄνδρες ἐδηλήσαντ' ἐπὶ χέρσου cuantos daños causaron los hombres en tierra firme, Od.10.459.

2 castigar παῖδα πατήρ A.R.4.1088.

3 ὅρκια δ. violar o transgredir los juramentos, Il.3.107, cf. Orph.A.350.
•Si se rel. c. lat. dolō, dolāre y c. δαιδάλλω q.u., la ē sería antigua y las formas en δᾱλ- serían hiperdorismos.

δηλέομαι, Dor. δᾱλέομαι, Ion. imperf. 3 sing. ἐδηλέετο, 3 plur. ἐδηλέοντο; ep. aor. med. δηλησάμην, Dor. 3 sing. δαλήσατο
1. kwaad doen, schaden: μή πως ἀμφοτέρους δηλήσεαι dat jij ons beiden geen nadeel bezorgt Il. 23.428; μή τίς τοι καθ’ ὁδὸν δηλήσεται opdat niemand je onderweg berooft Od. 8.444; πλεῖστον ... σφεας ἐδηλέετο ἡ ἐσθής het meeste nadeel gaf hun kleding Hdt. 9.63.3; abs.: ἔνθα κε σὴ βουλὴ δηλήσεται dan zal uw plan een nadeel zijn Il. 14.102.
2. kapot maken, beschadigen: καρπὸν ἐδηλήσαντ(ο) zij verwoestten het gewas Il. 1.156; overdr.: μή τις ... ὅρκια δηλήσηται opdat men niet de eden schendt Il. 3.107.

δηλέομαι, dep. med., zu Grunde richten, töten, vernichten, zerstören, beschädigen, verletzen, verwunden, plündern, rauben ; absolut, = Schaden anrichten, schaden, schädlich sein ; Apoll. Lex.Hom. 58.7 δηλήσασθαι· διαφθεῖραι, διακόψαι ; 62.12 ἐδηλήσαντο· ἐκακοπάθησαν, ἔβλαψαν. Vgl. δαίω, δαλός, δήϊος, δηϊόω und das Latein. deleo (? ?). Bei Homer erscheint δηλέομαι öfters im aorist. 1. med.; ein Paar Homerische Formen können sowohl für konjunktiv. aorist. 1. med. gelten als für indicativ. futur.; in anderen Formen bei Homer nicht. Uebersicht der Homerischen Formen und Stellen : δηλήσατο Od. 22.278 ; ἐδηλήσαντο Il. 1.156, Od. 10.459, 11.401, 408, 24.111 ; δηλήσαντο Il. 4.236, 271 ; δηλήσηται Il. 3.107 ; δηλήσαιτο Od. 13.124 ; δηλήσασθαι Il. 4.67, 72 ; δηλήσεαι, conj. aor. oder ind. fut., Il. 23.428 ; δηλήσεται, conj. aor. oder ind. fut., Il. 14.102, Od. 8.444, 22.368. Auch das einzige Homerische Komposit., διαδηλέομαι, erscheint bei Homer nur im aorist. 1. med., διεδηλήσαντο Od. 14.37. Absolut ist δηλέομαι gebraucht Il. 14.102 ἔνθα κε σὴ βουλὴ δηλήσεται, ὄρχαμε λαῶν ; mit Griech. accusat. Od. 10.459 οἶδα ἠμὲν ὅσʼ ἐν πόντῳ πάθετʼ ἄλγεα, ἠδʼ ὅσʼ ἀνάρσιοι ἄνδρες ἐδηλήσαντʼ ἐπὶ χέρσου ; Il. 4.236, 271 πρότεροι ὑπὲρ ὅρκια δηλήσαντο, über den Eid hinaus, d.h. gegen den Eid ; vgl. Il. 4.67, 72 ὥς κε Τρῶες Ἀχαιοὺς ἄρξωσι πρότεροι ὑπὲρ ὅρκια δηλήσασθαι und Il. 3.107 μή τις ὑπερβασίῃ Διὸς ὅρκια δηλήσηται ; Il. 1.156 οὐδέ ποτʼ ἐν Φθίῃ καρπὸν ἐδηλήσαντο, die Feldfrucht verwüsten ; Od. 8.444 αὐτὸς νῦν ἴδε πῶμα, θοῶς δʼ ἐπὶ δεσμὸν ἴηλον, μή τίς τοι καθʼ ὁδὸν δηλήσεται, ὁππότʼ ἂν αὖτε εὕδῃσθα ὕπνον, stehlen ; Il. 23.428 ἀλλʼ ἄνεχʼ ἵππους· στεινωπὸς γὰρ ὁδός, τάχα δʼ εὐρυτέρῃ παρελάσσεις, μή πως ἀμφοτέρους δηλήσεαι ἅρματι κύρσας : Einige verstehen unter ἀμφοτέρους die Pferde des Angeredeten, Andere wohl richtiger die beiden Menschen, den Sprecher und den Angeredeten ; Od. 22.278 Ἀμφιμέδων Τηλέμαχον βάλε χεῖρʼ ἐπὶ καρπῷ λίγδην, ἄκρην δὲ ῥινὸν δηλήσατο χαλκός ; Od. 22.368 μή με δηλήσεται ὀξέϊ χαλκῷ, damit er mich nicht töte ; Od. 11.401 τίς νύ σε κὴρ ἐδάμασσε θανάτοιο ; – ἦέσʼ ἀνάρσιοι ἄνδρες ἐδηλήσαντʼ ἐπὶ χέρσου ; – H.h. Cer. 228 δηλήσεται ; Gegensatz ὀνίνημι H.h. Merc. 541 ἀνθρώπων δʼ ἄλλον δηλήσομαι, ἄλλον ὀνήσω. – Praes. und imperfect. bei Herodt.: δηλέεσθαι 6.36 ; δηλῆται 4.187 ; ἐδηλέετο 9.63 ; – δηλήσασθαι τὴν στρατιήν 7.51 ; τὴν γῆν δηλησαμένας πολλά 4.115 ; – perfect. δεδήληται in passiver Bdtg 4.198, 8.100 ; aktivisch und passivisch kann genommen werden das praes. δηλέεσθαι 2.12. – Perfect. δεδήληται passivisch auch Eur. Hipp. 175. – Das activ. Xen. Oec. 10.3 beruht wohl auf falscher Lesart. – Dorisch Theocr. 9.36 τὼσδʼ οὔτι ποτῷ δαλήσατο Κίρκα, vgl. Parthen. 29 οἴνῳ πολλῷ δηλησαμένη αὐτὸν ἤγαγεν εἰς ἐπιθυμίαν κτἑ.

δηλέομαι

3 sing. aor. subj. δηλήσηται Il. 3.107.

(δια-.)

- 1
  To do harm or mischief to, hurt, injure: μή πως ἀμφοτέρους δηλήσεαι Il. 23.428.
  
  Absol. Od. 8.444, Od. 13.124.
  
  Of warlike action Il. 4.67 = 72: Od. 10.459, Od. 11.401, 408, Od. 22.368, Od. 24.111.
  
  Absol. Il. 4.236, 271. –Of a weapon: ῥινὸν δηλήσατο χαλκός Od. 22.278.
  
  Also, absol., to do harm, lead to mischief: σή κε βουλἡ δηλήσεται Il. 14.102.
- 2
  To ravage, destroy: καρπόν Il. 1.156.
- 3
  To violate (a treaty) Il. 3.107.

δηλέομαι , fut. δηλήσομαι, aor. (ἐ)δηλήσαντο: harm, slay, lay waste; τινὰ χαλκῷ, Od. 22.368; καρπόν, Il. 1.156; abs., Il. 14.102; met., μή τις ὑπερβασίῃ Διὸς ὅρκια δηλήσηται, Il. 3.107.

δηλέομαι deriv. uncertain perf. δεδήλημαι both in act. and pass. sense

- IDep.: of persons, to hurt, do a mischief to, Hom.; μή με δηλήσεται (Epic for -ηται) Od.; so in Hdt.; to hurt by magic potions, Theocr.
- IIof things, to damage, spoil, waste, καρπὸν ἐδηλήσαντʼ Il.; γῆν δηλησάμενος Hdt.:—esp. in phrase, ὅρκια δηλήσασθαι to violate a truce, Il.
- - 2absol. to do mischief, be hurtful, Hom.

Menu

Word wheel

δηλέομαι

Saved

Recent