ἄρδω
ἄρδω, to water
- water: hence,
- 1 give drink to cattle, ἵππους ἄρσασα βαθυσχοίνοιο Μέλητος from or at the Meles, h.Hom. 9.3; ἄ. Σιμόεντος Euph. 66; ἦρσε τὸν ἵππον Hdt. l.c.; of rivers, furnish drink for men, Pi. O. 5.12:—Pass., drink, ἀρδόμενοι οὐρῆες ἀπὸ πηγέων h.Ap. 263: metaph., ἄ. φωτί to be drunk with light, Plot. 2.9.3.
- 2 water land, of rivers, Hdt. 2.14, A. Pers. 487, 806, etc.; of men, irrigate, μισθωτὸς ἄρδει πεδία Timocl. 15.5, cf. Arist. GC 335a14; θεὸς ἄ. γῆν Ph. 1.50:—Pass., to be watered, of countries, Hdt. 2.13; σῖτος χερσὶ ἀρδόμενος watered by hand, Id. 1.193; ἐκ τοῦ ποταμοῦ ibid., cf. Ibyc. 1, Ath. 2.43c; καρποὺς ἀρδομέναν . . χθόνα having its corn watered, Ar. Nu. 282; Νυμφάων ὅθδεται ἄστυ Ἀθήνης IG 3.1354.5.
- II metaph., foster, cherish, ὄλβον ἄ. Pi. O. 5.23; πάτραν Χαρίτων ἄρδειν δρόσῳ, i.e. cover with glory, Id. I. 6(5).64; τὸ λογιστικὸν ἄ. καὶ αὔξειν Pl. R. 550b, cf. 606d, etc.; ἄ. νοῦν οἴνῳ Ar. Eq. 96; συμποσίοις ἄρδοντες αὑτούς Pl. Phdr. 276d, cf. X. Smp. 2.24.
- III guzzle, πολὺν ἄκρατον Ph. 1.639.
- IV pour forth, θεὸς ἄ. χάριτας Id. 2.294:—Pass., ib. 244. (ᾱ acc. to Hdn.Gr. 2.109.)
I c. ref. a líquidos
1 c. compl. de seres vivos dar de beber
ἡ (sc. Ἄρτεμις) ... ἵππους ἄρσασα ... Μέλητος
Σιμόεντος ... ἄρσαμεν ἵππους
ἦρσε τὸν ἵππον
Ἵππαρις ... ἄρδει στρατόν
• en v. med. beber
ἀρδόμενοί τ' οὐρῆες ἐμῶν ἱερῶν ἀπὸ πηγέων
τὰ ὑποζύγια μοῦνα ἀρδόμενα ἀνεξήρηνε (λίμνην)
2 de campos y cultivos, c. ríos como suj. regar, irrigar
Σπερχειὸς ἄρδει πεδίον
τὰς ἀρούσας
Αἴγυπτον ... τὴν ὁ Νεῖλος ... ἄρδει
σικύου σπέρματα
• c. suj. de pers., abs.
οἱ γεωργοὶ πειρῶνται ... ἄρδειν
• mojar
τὸ χιτώνιον
• humedecer
τὸ δέρμα
• en v. pas.
Κυδώνιαι μηλίδες ἀρδόμεναι ῥοᾶν ἐκ ποταμῶν
ἀρδομέναν ... χθόνα
ἡ χώρη τῶν Ἑλλήνων ... οὐ ποταμοῖσι ἄρδεται
ὁ σῖτος ... χερσί ... ἀρδόμενος
ὅσα θερμῷ ἄρδεται
ποταμὸς Τρίτων, ᾧ ὕπο πᾶσα ἄρδεται Ἠερίη
• uso cóm. en sent. fig.
ἄρδω σ' ὅπως ἀμβλαστάνῃς
te riego para que vuelvas a estar verde (e.e. te rocío de agua)τὸν νοῦν ἵν' ἄρδω
para regar mi inteligencia (con vino)συμποσίοις ἄρδοντες αὑτούς
οἶνος ἄρδων τὰς ψυχάς
II fig.
1 favorecer, acrecentar
εἴ τις ὄλβον ἄρδει
• regar, fecundar
τὰν Ψαλυχιαδᾶν πάτραν Χαρίτων ἄρδοντι καλλίστᾳ δρόσῳ
riegan la patria de los Psaliquíades con el más bello rocío de las Graciasτοῦ μὲν πατρὸς τὸ λογιστικὸν ἐν τῇ ψυχῇ ἄρδοντός τε καὶ αὔξοντος
en tanto que su padre fecunda y acrecienta la parte racional de su almaοἱ γλυκεῖς ... λόγοι ... ἄρδουσι τὸ νόσημα
ἡ ψυχὴ ... ὅταν νάματι ποτίμῳ ἄρδηται
ὑπὸ μύθοις ἄρδομαι
2 derramar bienes, en v. pas.
ἵνα ... ὑπὲρ τῶν ... ἀρδομένων ... ἀγαθῶν ὁ θεὸς εὐχαριστῆται
•Etim. dud., quizá deriv. de la raíz *er-/*or-/*r̥- ‘mover’ < *H3er-, cf. gr. ὄρνυμι, y rel. c. ai. árdati ‘fluye’. Si la α es larga quizá habría que postular *ἀ-Ϝάρδω c. vocal protética ante Ϝ (Kretschmer).
1. bevochtigen, bewateren, irrigeren.
2. van mensen en dieren te drinken geven, drenken; uitbr. voeden.
1) benetzen, anfeuchten, δρόσῳ πάτραν Pind. I. 5.60 ; Aesch. Pers. 479, 792 u. sonst ; τινός, womit, z.B. ὑδάτων ἄρδεται Chaerem. bei Ath. II.43c ; tränken, vom Vieh, H.h. 8.3 ; im Med., trinken, h.Apoll. 263 ; vgl. Her. 5.12 ; ἄρσας 2.14.
2) übh. laben, erquicken, στρατόν Pind. Ol. 5.12 ; συμποσίοις αὐτούς Plat. Phaedr. 276d ; νοῦν Ar. Eq. 96, 114, mit kom. Anspielung auf tränken ; vermehren, ὄλβον Pind. Ol. 5.23 ; καὶ αὔξειν Plat. Rep. VIII.550b ; pflegen, τὸ σῶμα Tim. 78e ; τρέφει – ταῦτα ἄρδουσα Rep. X.606d ; auch Sp., wie Plut.
- 1water καὶ σεμνοὺς ὀχετούς, Ἵππαρις οἷσιν ἄρδει στρατόν O. 5.12 met., tend, cultivate, ὑγίεντα δʼ εἴ τις ὄλβον ἄρδει O. 5.23 τὰν ψαλυχιαδᾶν δὲ πάτραν Χαρίτων ἄρδοντι καλλίστᾳ δρόσῳ I. 6.64 ἄρδοντʼ ἀοιδαῖς[ (fort. ἆρδόν τʼ legendum) fr. 6b. f.
- Ito water, and so,
- 1of men, to water cattle, Hhymn., Hdt.:—Pass. to drink, ἀρδόμενοι h. Hom.
- 2of rivers, to water land, Lat. irrigare, Hdt., Aesch.:— Pass. to be watered, of countries or crops, Hdt.
- IImetaph. to refresh, cherish, Lat. fovere, Ar., Xen.