durare

durare [CL] 1 to harden. b to be hard. ferrum accensum igni, nisi ~etur ictibus, corrumpitur Neckam NR I 54; to make harde, ~are, con-, in-, ob- ‥ CathA.  b s1309 [gelu] ~avit (v. chorea 1a). 2 to endure, last, survive: a (of inanim. things); b (of living beings). c (of persons or institutions) to continue, persist (in a spec. state or activity). a Cust. Westm. 274 (v. calepugnus); si terra semel abscondatur, si sulphurea sit, nunquam postea extinguitur sed ibi perpetuo ~ans flammam emittit Quaest. Salern. P 56; Wycl. Log. II 158 (v. durabilitas).  b [aquile] per tot secula ~ant ut ‥ cum ipsa videantur perennitate contendere Gir. TH I 13; a ‥ pisce qui tantum per unum diem ‥ ~at S. Langton Gl. Hist. Schol. 44; si aliquis homo esset semper ~ans et immortalis J. Blund An. 293; magister J‥. non diu vixit ‥ et in episcopatu Glascuensi sibi successit ‥ Willelmus T. [ob. 1454] ‥, qui similiter non diu ~avit Plusc. XI 7.  c usque ad diem mortis in ‥ contritione ~avit Bede HE V 12; languores curat, patiens sub verbere durat V. Anselmi Epit. 138; s1202 (v. confratria 1b); nullus predo vel latro ipsius [Edgari] tempore ~are potuit quin secundum excessum suum statim puniretur Silgrave 55; s1188 factus est Henricus ‥ major Londoniarum ‥ et ~avit majorem [sic] usque ad finem vite sue Leg. Ant. Lond. 1. 3 (of abstr.) to last, continue. b to remain valid, in force. 1103 non diu ~abit [duritia presbyterorum] Anselm (Ep. 254) IV 166; patet quam ‥ frustra nominis nostri famam incole provinciarum appetamus, cum nec ipsarum ‥ provinciarum nomina ~are possint H. Hunt. HA I 4; si sunt animata que tempus non sentiunt ‥, sentiunt in se passionem semper, quamdiu ~at, quasi novam Hales Sent. II 423; dum fervor ~avit [ME: leste] AncrR 36; persona ecclesie ‥ ~ante predicto tempore obiit State Tri. Ed. I 17; non est necesse operacionem angeli ~are cum instanti temporis nostri; igitur nec illa duracio erit racio quietis in termino transitus subiti Duns Ord. VII 378; de aliquo officio ~ante per ebdomadam Cust. Cant. 99; 1367 cum ‥ numerum monachorum ‥ perpetuis temporibus ~aturis ‥ ordinarunt Reg. Paisley 32; 1406 ex ‥ scismate quod tantis ‥ temporibus ‥ perduravit et ~at Chr. S. Alb. 4 (cf. ib. 1: ~ante parliamento); 1552 quod nulla venalia ~ante sacro exponantur ‥ prope limites ecclesiarum Conc. Scot. II 132.  b ne per librariorum ‥ antiquitatem vel negligentiam confuse vitiose lex illa ~aret quam ‥ Deus ‥ mandavit Theod. Pen. pref.; 1216 habet litteras de conductu ~aturas a die Mercurii ‥ usque ad diem Dominicam ‥ Pat 3 (cf. ib.: litteras de conductu ~aturo [sic MS]); 1343 quod ~antibus dictis treugis nulle ‥ mesprisie fiunt ab una parte contra aliam [Treugae] Ad. Mur. Chr. 132. 4 to continue (in space), extend. b (of army) to be deployed. ibi incipit ‥ palus ‥ que per miliaria sexaginta ‥ ~at H. Albus 5; a1187 unum ‥ selionem qui vadit versus le west quantum quarentana ~at Danelaw 152; c1200 in quantum pratum ~at (v. dala); c1205 piscariam meam, que ~at a Crag ‥ quantum terra mea tenditur versus occidentem Reg. Aberbr. I 35; c1215 quod libertas aque de Tamisia a castello Bainardi usque ad pontem de Stanes ~at (Mun. Lond.) EHR XVII 486; c1260 quamdiu ~at boscus versus B. (Ch. Warton) Ib. 294; 12‥ terram que ‥ ~at in longum a magno vico usque ad vicum qui dicitur Crokerestrete Reg. S. Thom. Dublin 469; 1300 (v. aquilo c); [commentum] quod ~at per duo maxima folia Baconthorpe Quaest. Sent. 3D; 1421 capiendo ‥ iiij pedes et iiij pollices in latitudine ~ante longitudine xx pedum AncD A 1995; 1461 mesuagium a paviamento ‥ versus boriam ~ante longitudine lx pedum continet in latitudine xxiiij pedes Cl 313 m. 17d..  b s1356 ~avit ‥ exercitus ‥ in latitudine fere per xx leucas Avesb. 133b.