factum
factum, a deed, act, exploit, achievement
BWL
the brave deeds of our ancestors
Frieze-Dennison Vergil
- v. facio fin.
- 1. daad, handeling, werk [illustre; bene facta; egregium];
- 2. voorval, gebeurtenis; ➤ post id -um;
- 3. feit.
Edictumdicitur. Vide quæ de hac voce observat præterea Salmasius ad Capitolinum pag. 259. ubi
Factumidem esse, quod
Pragmatica Constitutio, argute docet.
ConstitutionisFl. Constantini Tyranni, qua sanxit ut
Factum Fl. Constantini ad Agricolam Præfectum Præt. Galliarum.Plura vide apud Salmasium in Notis ad Vitam Gordiani. Hæc ex Hofmanni Lexico.
Prædictus vero Willelmus postea per concordiam quietum clamavit libere et pacifice ab omni servitio dictam advocatiam,...... ut patet per Factum suum.
Ricardus cognovit prædictum scriptum esse Factum suum, et non ostendit aliquod Factum speciale, quin Joanni in prædicto debito debeat teneri nisi quod prætendit prædictam verificationem, quæ in casu isto contra prædictum Factum non est admittenda, etc.
FleuryHist. Eccl. lib. 98. tom. 20. pag. 339. ubi de Urbani VI. Papæ adv. Clementem VII. defensione ad Castellæ Regem :
Nous avons ce Factum du Pape Urbain assés conforme au recit que j'ai fait de son election, et c'est la premiere fois que j'ai trouvé le mot de Factum emploié en ce sens.
de Flamarens:
Vendendo dederunt... Bernardo de Gorsolis... Factum quod dicitur de Sentis... cum terris, pratis, nemoribus et cum eorum juridictionibus et pertinentiis.Recognitio facta per Templarios Abbati Psalmodii ann. 1265 :
Recognoscimus vobis totum Factum seu affare de la Venne.Hoc est, Recognoscimus nos a vobis tenere prædictum seu feudum
de la Venne. Vide Factus.
Raymundus de Rastello et dom. Bertrandus de Ayrolis taliter convenerunt se insimul de venditione, quam fecerat Raymundus Ruphus de Condorseto de Facto seu affari bastidæ de Costacalida.Testam. Rostagni de Pratocomit. ann. 1429. ibid. in Reg. 3. part. 2. pag.
Item plus lego eidem Alsiacio totum Factum meum et hæreditatem, quod et quam habeo et possideo in loco de Montebocherio...... Volo et ordino quod dictum Factum et hæreditas supra, etc. Faire,Actum, factum, in Lit. remiss. ann. 1411. in Reg. 165. Chartoph. reg. ch. 145 :
Je vueil bien que chacun sache que je faiz ce Faire. Faisancevero et
Fesanceusurparunt nostri, ut tempus, quo aliquid factum est, designarent. Lit. ann. 1360. apud Marten. tom. 1. Ampl. Collect. col. 1473 :
Vous faisons savoir que à la Fesance de cestes, nous estiens tout sains et en bon point.Epist. Joan.
le Maingreann. 1407. apud eumd. Marten. tom. 2. Anecd. col. 1331 :
Après font mencion vos distes lettres de vostre avénement à Rome, et que encore à la Faisance d'icelles vos distes lettres, n'avez fait révérence à Gregoire.
Factum Vasconiælegitur apud Rymerum tom. 1. pag. 589. col. 2.
Omnia facta guerræ, inimicitiæ et Viæ facti cessabunt, apud Rymerum tom. 13. pag. 746. col. 1.
En fait de religion, En fait de politesse. Chronic. Richardi de S. Germano, apud Murator. tom. 7. col. 130 :
Factum canapis omnino remittitur. Vendentibus vinum sive ad minutum sive ad grossum, nihil requiritur.Hoc est, quod spectat canapem, omnis exactio remittitur.
Cum ipsæ ignorent Factum et qualitatem dictarum recognitionum.Galli dicimus
le Fait et la qualité.
Torneamenta; Gallis,
Faits d'armes. Jo. Brompton. in Ricardo I. pag. 1261 :
Rex Ricardus, in Angliam transiens, statuit Facta armorum, quæ vulgo Torneamenta dicuntur, in Anglia exerceri.
Ad facta manualia procedentes in dicta rixa ;hoc est, ad vim manifestam.
Quanto fuisset consultius intimare mihi prius ista, qui sum hic in Facto, ut postea Sanctitas vestra avisata de omnibus maturius deliberaret.
- P. neut. of facio, a deed, act, exploit, achievement: horum facta depingere, T.: te pro istis factis Ulciscar, T.: Dimidium facti, qui coepit, habet, H.: famam extendere factis, V.: egregium: inlustria et gloriosa: mortalia, of mortals, H.: totā notissima Cypro Facta, the story, O.: recte ac turpiter factum, Cs.: bene facta, benefits: recte facta, services, L.—An event: paulo post id factum, Cs.: mirabile, O.
-
…milites legionis X ., cui quam maxime confidebat, imponere, ut praesidium quam amicissimum, si quid opus facto esset, haberet. Quod cum fieret, non inridicule quidam ex militibus X. legionis dixit plus quam pollicitus…
Julius Caesar, Gallic War
-
…insidiator viae si qui exire volunt, conivere possum ; qui vero se in urbe commoverit cuius ego non modo factum sed vel inceptum ullum conatumve contra patriam deprehendero, sentiet in hac urbe esse consules vigilantis, esse egregios magistratus…
Cicero, in Catilinam
-
…ad tuos penates fratresque unanimos anumque matrem venisti o mihi nuntii beati visam te incolumem audiamque Hiberum narrantem loca, facta, nationes, ut mos est tuus, applicansque collum iucundum os oculosque saviabor. o, quantum est hominum…
Catullus, Carmina
-
…aliquanto minores tamen, quam fama feruntur. Sed quia provenere ibi scriptorum magna ingenia, per terrarum orbem Atheniensium facta pro maxumis celebrantur. Ita eorum, qui fecere, virtus tanta habetur, quantum eam verbis potuere extollere praeclara…
Sallust, Catilina
-
…etiam bene dicere haud absurdum est ; vel pace vel bello clarum fieri licet ; et qui fecere et qui facta aliorum scripsere, multi laudantur. Ac mihi quidem, tametsi haudquaquam par gloria sequitur scriptorem et auctorem rerum ,…
Sallust, Catilina
-
…quod amplius annos triginta tribunus aut praefectus aut legatus aut praetor cum magna gloria in exercitu fuerat, plerosque ipsos factaque eorum fortia noverat ; ea conmemorando militum animos accendebat. Sed ubi omnibus rebus exploratis Petreius tuba signum dat ,…
Sallust, Catilina
-
…laqueo gulam fregere. Ita ille patricius ex gente clarissuma Corneliorum, qui consulare imperium Romae habuerat, dignum moribus factisque suis exitium vitae invenit. De Cethego, Statilio, Gabinio, Caepario eodem modo supplicium sumptum est. Dum…
Sallust, Catilina
-
…grande conflaverat, quo flagitium aut facinus redimeret, praeterea omnes undique parricidae, sacrilegi, convicti iudiciis aut pro factis iudicium timentes, ad hoc, quos manus atque lingua periurio aut sanguine civili alebat, postremo omnes, quos…
Sallust, Catilina
-
…Lentuli et ceterorum scelus quam vostra dignitas neu magis irae vostrae quam famae consulatis. Nam si digna poena pro factis eorum reperitur, novum consilium adprobo ; sin magnitudo sceleris omnium ingenia exsuperat, his utendum censeo, quae legibus…
Sallust, Catilina
-
…, interdum vertice torto corripiunt rapidique rotanti turbine portant. quare etiam atque etiam sunt venti corpora caeca, quandoquidem factis et moribus aemula magnis amnibus inveniuntur, aperto corpore qui sunt. Tum porro varios rerum sentimus odores nec tamen…
Lucretius, De Rerum Natura