operator

ŏpĕrātor, ōris, m. [operor],

• a worker, operator (post-class.), Firm. Math. 3, 9; Tert. Exhort. ad Castit. 3; id. Apol. 23 fin. al.; Lact. 6, 18, 13; Vulg. Prov. 22, 2.

operātor, ōris, m. (operor), der Arbeiter, Verrichter, Schöpfer einer Sache, Firm. math. 3, 9. Tert. apol. 23 u.a. Lact. 6, 18, 13. Ambros. in Luc. 9. § 14: op. aquarius, Sulp. Sev. dial. 1, 19, 4.

operator [LL] 1 worker, labourer; b (feud., w. ref. to customary tenant). ~oribus quos ex multis gentibus collectos ‥ habebat Asser Alf. 101; habeo fabros ‥ et multos alios variarum artium ~ores [AS: biȝȝenceras] Ælf. Coll. 99; dividebat ‥ secundam [partem redditus] ~oribus quos jugiter in novarum edium extructionibus ‥ habebat W. Malm. GR II 123; exhortans familiam suam et alios ~ores V. Gund. 29; contingit quod manualis ~or sciat melius cytharizare quam musicus Bacon Tert. 309; 1324 item in oblacionibus dat’ famulis sacriste et diversis ~oribus ad Natalem Domini et ad Pasch. Sacr. Ely II 43.  b 1210 preter xiij ~ores qui se defendunt per operationes suas (Ac.) Crawley 196; c1230 una cum omnibus aliis ~oribus autumpnalibus ipsius manerii (Cust. Monxton) Doc. Bec 47; si est ~or per totum annum, quietus erit de ij s. Cust. Taunton 27. 2 supporter, champion, intercessor. Sancte N. ‥ te precor adjutorem, te expecto per omnia pro me ~orem Anselm (Or. 17) III 68; qui dispensator, qui fidus erat operator, / qui cultor Christi, pater Ædeluuolde, fuisti Greg. Eli. Æthelwold 7. 1; 1383 pro juribus ‥ conservandis ‥ adjutor et ~or assiduus Ac. Durh. 440. 3 one who brings about or performs, doer (usu. w. obj. gen.): a (of God or person); b (w. ref. to Satan); c (transf. & fig.). a Timotheus, Titus, et hujusmodi ~ores veritatis muri erant civitatis Dei Bede Cant. 1160; c803 tanti nominis confessor, quem tantarum virtutum ~orem esse constabat Alcuin Ep. 306; utriusque etenim pacis hujus et custodes solliciti et ~ores seduli esse debemus J. Ford Serm. 18. 10; contra ~ores et fautores illorum vitiorum vehementer intonabant T. Chobham Praed. 57; ~o miraculorum unus solus est Deus, a quo descendit omnis operacio mirabilis Bacon V 116; 1445 in sanctis suis semper est Deus ~or mirabilis Lit. Cant. III 191.  b iniquitatis autem ~or dixit ei Gir. GE I 26 p. 75.  c nam signorum et virtutum / operator nummus mutum / eicit demonium Walt. Wimb. Van. 42; ~or dissolucionis aquarum est perpetuus, incessanter operans in suo celo, Mercurius scilicet Bacon V 119. 4 (of God) creator. utriusque, divitis sc. et pauperis, ~or est Dominus [cf. Prov. xxviiii 13] Andr. S. Vict. Sal. 69. 5 one who works with or operates an artefact (in quot. mus., w. ref. to player of instrument as dist. from cantor). post primam clausulam notarum quod alii nominant ‥ secundum ~ores instrumentorum punctum Mens. & Disc. (Anon. IV) 56; pausationes ‥ voluntarie procedunt secundum quod melius videbitur cantori vel ~ori Ib. 85. 6 maker, producer, manufacturer. omnes ~ores et operatrices pannorum laneorum Leg. Ant. Lond. 136; 1207 ~oribus monete ‥ et eis qui sciunt dare consilium ad faciend’ monetam Pat 76a..

ŏpĕrātŏr, ōris, m. (operor), travailleur, ouvrier : Firm. Math. 3, 9 ; Tert. Apol. 23.