Logeion | γόνιμος

γόνιμος, ον, also η, ον Hp. Vict. 1.25, Isyll. 53:—

productive, fertile, fruitful, σπέρμα γ., opp. ἄγονον, Arist. HA 523a25; κύημα γ. Id. GA 736a35; ᾠὰ γ., opp. ὑπηνέμια, ib. 730a6; of women, Id. Pr. 876b12; of the male, Id. HA 546a2, al.; ἐν τῇσι ἡλικίῃσι τῇσι γονίμῃσι εἶναι Hp. l.c.; γ. μέλεα a parentʼs limbs, E. El. 1209 (lyr.); γ. φλέψ AP 6.218 (Alc.); γ. μέρεα generative organs, Aret. SD 2.5: hence (metaph.), ἀποτίκτειν γ. τε καὶ ἀληθές Pl. Tht. 150c; γ. ἢ ἀνεμιαῖον ib. 151e; Νεῖλος γ., opp. πέλαγος, Lyr.Alex.Adesp. 32.6, cf. Sammelb. 2074 (Sup.). Adv. -μως, σπέρμα ἐν τῇ μήτρᾳ γ. κρατηθῆναι Porph. Gaur. 2.2.
- - 2 c. gen.rei, νέφος γ. ὕδατος Arist. Mu. 394a27, cf. Thphr. Ign. 44, Ael. NA 7.5: metaph., πηγαὶ τῆς ὑψηγορίας γονιμώταται Longin. 8.1.
  - 3 metaph. of persons, ποιητὴς γ. poet of true genius, Ar. Ra. 96; γονιμωτέρα γενέσθω ἡ γλῶσσα Luc. Rh.Pr. 23.
  - - b born in lawful wedlock, Man. 6.56: metaph., ἀγαθὰ γ. τῇ αὑτῶν φύσει Pl. R. 367d; γ. ὕδωρ ποταμῶν, opp. νόθον, AP 9.277 (Antiph.).
  - 4 = βιώσιμος, viable, παιδίον Hp. Superf. 4; ἔμβρυον Arist. HA 583b31; βρέφη Ph. 1.45.
  - 5 favourable to generation, of uneven days, Pythagorean term, Plu. Aet.Gr. 2.288c; of days in illness (because critical for life or death, Erot. s.v.), Hp. Epid. 2.6.8, 2.5.12; γ. μήν, ἔτος, ib. 6.10.

I sent. fís., rel. la procreación

1 de fetos, recién nacidos, etc. viable τὰ δίδυμα ... γόνιμα τε γίνεται ἅμα ἐς φάος Hp.Vict.1.31, cf. 1.26, τὰ ἐν ἑπτὰ τεσσαρακοντάσι τικτόμενα ... πλεῖστον ἀπέχει τῶν γονίμων παιδίων Hp.Oct.10.4, Ph.1.45, τὸ ἐπικύημα ... ἐπιτίκτει ὕστερον οὐ γ. Hp.Superf.1, cf. Arist.GA 736^a35, γονίμαν δ' ἔλυσεν ὠδῖνα Isyll.l.c.

• subst. προέτεκον οὐ γόνιμα Hp.Superf.17.

2 fecundo, fértil ἐν τῇσιν ἡλικίῃσι τῇσι γονίμῃσι Hp.Vict.1.25, φύσις Pl.Lg.839a, op. ἄγονον: σπέρμα Arist.HA 523^a25, τὸ εἶδος Plot.3.6.19, ᾠὰ γόνιμα op. ὑπηνέμια Arist.GA 730^a6, de las mujeres ἡ τῶν ἀτέκνων καὶ γονίμων γυναικῶν ... πεῖρα Arist.Pr.876^b12, del macho, Arist.HA 546^a2, (ὁ θεός) τὸ μὲν ἄρρεν ... τὸ δὲ θῆλυ ἀποδείξας ... γόνιμον τὴν ὁμιλίαν αὐτῶν ἐποίησεν D.C.56.2.4

• fecundo, generativo, tanto materno como paterno πρὸς πέδῳ τιθεῖσα γόνιμα μέλεα de Clitemestra, E.El.1209, γ. φλέψ peneκειράμενος γονίμην τις ἄπο φλέβα AP l.c., γόνιμα μέρεα órganos genitales Aret.SD 2.5.1

• subst. neutr. plu. τὰ γόνιμα semen Hp.Oss.15, ἀνδράσι συγκοιμώμενοι ... πολλάκις ... τῶν γονίμων στερίσκονται Vett.Val.73.12

• sg. τό γ. fuerza generadora de Heracles πολὺ τὸ Δίϊον εἶχε καὶ τὸ γόνιμον Olymp.in Alc.156.14, οἱ φιλόσοφοι τὸν βίον τὸν ἀνθρώπειον θαλάττῃ ἀπεικάζουσιν διὰ τὸ ταραχῶδες καὶ γόνιμον καὶ ἁλμυρόν Olymp.in Grg.47.6, τῆς χώρας ὑμῶν τὸ γ. Gr.Naz.M.35.1233C.

3 del agua, la tierra, etc. fructífero, productivo, que fecunda del Nilo con su limo τὴν σύγκρισιν εἴπατε ... πελάγους καὶ Νείλου γονίμου GDRK 3.6, cf. SB 2074, ὑδάτων γονίμων δαψιλεῖς ἐπομβρίας Vett.Val.386.25

• de hierbas medicinales útil Hp.Ep.10.2

• c. gen. productor, generador de νέφος ... γόνιμον ὕδατος Arist.Mu.394^a27, θερμότης ... γ. ... ζῴων καὶ φυτῶν Thphr.Ign.44, ἅπαν ἦν γόνιμον ἡμέρων καρπῶν Luc.Am.12, ἡ γῆ ἡ Λίβυσσα ... θηρίων γ. Ael.NA 7.5

• metáf. πηγαί τινές εἰσιν αἱ τῆς ὑψηγορίας γονιμώταται Longin.8.1.

4 productivo, generativo del número impar (ὁ περιττός) γ. γάρ ἐστι καὶ κρατεῖ τοῦ ἀρτίου συντιθέμενος Plu.2.288d

• ref. a tiempo y esp. del día crítico en la enfermedad o día en que los síntomas producen un efecto ἐν ἡμέρῃ γονίμῳ Hp.Epid.2.5.12, ἡ γονίμη (sc. ἡμέρα) Hp.Epid.2.5.15, ἔτει δὲ γονίμῳ Hp.Epid.2.6.8, γονίμῳ μηνί Hp.Epid.2.6.10

• interpr. como impar Erot.29.20, Hsch.

II fig.

1 de pers. o rel. actividades intelectuales fecundo, creativo, productivo μετ' ἀνδρῶν γονίμων βουλεύσασθαι Hp.Ep.1, ποιητής Ar.Ra.96, γ. ὁ λόγος καὶ τέλειός ἐστιν Corn.ND 16, cf. Olymp.in Alc.53.11, Marin.Procl.22, ἡ γλῶσσα Luc.Rh.Pr.23, σχολή D.C.38.28.2, ὁ δὲ τοῦ Διὸς (κύκλος) ... ἐν μὲν ἡμερίοις πνεύμασι γ. ὤν Aristid.Quint.122.5, πα[ρά]γουσίν τι γ. aportan algo productivo Phld.Cont.2.4

• subst. τὸ γ. fecundidad, creatividad τὸ ... εὐμαθὲς αὐτοῦ καὶ γ. τῆς ψυχῆς Marin.Procl.5.

2 auténtico εἴδωλον καὶ ψεῦδος ... ἢ γόνιμόν τε καὶ ἀληθές Pl.Tht.150c, γ. ποταμῶν ... ὕδωρ op. νόθον AP 9.277 (Antiphil.)

• legítimo παῖδα ... ἑτέρῳ δῶκεν ... ἀνδρί, ὃς ... ἶσον γονίμοισι τίεσκεν Man.6.56.

III adv. -ως fértilmente σπέρμα ... ἐν τῇ μήτρᾳ γ. κρατηθῆναι Porph.Gaur.2.2.

γόνιμος, ος ou η, ον [ῐ]

I act.

1 capable d’engendrer, fécond, en parl. de choses (organe, semence, etc.), Anth. 6, 218 ; σπέρμα γ. Arstt. H.A. 3, 22, 3, etc. semence féconde, p. opp. à ἄγονον ; ᾠά γ. Arstt. G.A. 1, 21, 9, œufs féconds, c. à d. pleins, p. opp. à ὑπηνέμια ; ἡλικίη γ. Hpc. 347, 25, âge propre à la génération ; γ. φύσις, Plat. Leg. 839a, nature féconde ; en parl. de pers. ou d’animaux, Arstt. H.A. 5, 14, 18, etc. ; particul. en parl. de la femme, p. opp. à ἄτεκνος, Arstt. H.A. 10, 3, 11 ; avec un gén. γ. τινος, Arstt. Mund. 4, 5 ; Th. Ign. 44 ; El. N.A. 7, 5, capable de produire ou qui produit qqe ch. ||

2 γ. ἡμέρα, Hpc. 1046b, etc. jour critique (litt. qui amène la crise dans une maladie), d’où jour impair (parce que les jours impairs étaient réputés critiques) ; de même, μὴν γ., ἔτος γ. Hpc. 1053d, mois, année critique ; d’où en gén. impair, Plut. M. 288c ||

II pass.

1 bien engendré, d’où né viable, Arstt. H.A. 7, 4, 5 et 6 ||

2 de naissance légitime, Man. 6, 56 ; d’où légitime, de bon aloi, de bonne race, en parl. d’un poète, Ar. Ran. 96 ; joint à ἀληθής, Plat. Theæt. 150c ; p. opp. à νόθος, Anth. 9, 277 ||

Sup. -ώτατος, Plut. M. 716a ; Lgn 8, 1 ; 44, 3, etc. ||

➳ Fém. γονίμη, Hpc. 347, 25 ; 1046c, etc.

Étym. γόνος.

γόνιμος -η -ον, f. ook -ος [γόνος]
1. vruchtbaar, productief: ἐν τῇσι ἡλικίῃσι τῇσι γονίμῃσι op vruchtbare (d.w.z. geslachtsrijpe) leeftijd Hp. Vict. 1.25; met gen.: γόνιμον ἡμέρων καρπῶν rijk aan gecultiveerde vruchten [Luc.] 49.12; γονίμην φλέβα geslachtsorgaan, penis AP 6.218.1.
2. geneesk.
a. kritiek, cruciaal (van fases van ziekte).
b. levensvatbaar Hp. Vict. 1.26.
3. overdr.
a. creatief, productief: γ. ποιητής creatieve dichter Aristoph. Ran. 96.
b. echt, authentiek: γόνιμόν τε καὶ ἀληθές iets wat authentiek en echt is Plat. Tht. 150c.

γόνιμος, ον, auch γονίμη,
1) zum Zeugen geschickt, zeugungskräftig, μέλεα Eur. El. 1209 ; φλέψ, Zeugungsglied, Alc. 8 (VI.218); ἡλικία Hippocr.; φύσις Plat. Legg. VIII.839a ; ἄτεκνοι καὶ γόνιμοι γυναῖκες Arist. Probl. 4.2 ; γόνιμα ᾠά stehen den ὑπηνέμια entgegen, gen. anim. 2.5 ; übh. fruchtbar, γύαι poet. bei Plat. Ep. I.310 ; ποιητής, schöpferisch, genial, Ar. Ran. 96 ; τινός, z.B. νέφος ὕδατος γόνιμον Arist. mund. 4 ; ἡ γῆ πολλῶν θηρίων γ. Ael. H.A. 7.5 ; so oft übertr. Plut., z.B. ἡ γόνιμος ἁπάσης ἡδονῆς ἀκολασία Superst. 1.
2) ἔμβρυον, παιδίον, ein zur Geburt reifes Kind, vollkommen ausgewachsen, Arist. H.A. 7.4.5, 6.
3) ἡμέρα, μήν, ἔτος, ungerader Tag, Hippocr., an denen sich die Krankheiten zu entscheiden pflegen ; dah. übertr., kritisch, entscheidend, Ggstz ἄγονος.
4) wie γνήσιος, echt, wirklich, γόνιμον καὶ ἀληθές, Ggstz εἴδωλον καὶ ψεῦδος, Plat. Theaet. 150c ; vgl. Rep. II.367d.

γόνιμος γονή

- - 1productive, fruitful: γ. μέλεα a parentʼs limbs, Eur.
  - 2metaph. of persons, genuine, Ar.; γ. ὕδωρ Anth.

Menu

Word wheel

γόνιμος

Saved

Recent