Cybele
Cybelē, ēs, and Cybēbē, ēs, or ae, f.: 1. Cybele, the principal goddess of Phrygia, corresponding to the “Magna Mater” of the Romans, and often identified with Rhea and Ops, 10.220. 2. A mountain in Phrygia sacred to Cybele, 3.111.
Cybĕlē or Cybēbē, ēs, and Cybĕ-lă, ae, f., = Κυβέλη and Κυβήβη.
- A goddess, originally Phrygian, later worshipped in Rome also as Ops or Mater Magna, whose priests were called Galli.
- α Form Cybele, Cat. 63, 8; Verg. A. 11, 768; Mart. 1, 71, 10.—
- β Form Cybela, Tert. adv. Nat. 1, 10.—
- γ Form Cybebe, Verg. A. 10, 220; Prop. 3, 17 (4, 16), 35; Phaedr. 3, 17, 3; Sil. 8, 365; 17, 3; Cat. 63, 9; Phaedr. 3, 17, 4; 4, 1, 4; Luc. 1, 600.—
- B Hence,
- 1 Cybĕ-lēĭus, a, um, adj., pertaining to Cybele: Attis, Ov. M. 10, 104; v. Attis: mater, i. q. Cybele, id. A. A. 1, 507; so also dea, id. F. 4, 191: frena, i. e. of the lions in the chariot of Cybele, id. M. 10, 704: limina, i. e. of her temple, Stat. S. 1, 2, 176.—
- 2 Cybĕlista, ae, m., = Κυβελιστής, a priest of Cybele, Verg. Copa, 25 Sillig ex conj. (al. Calybita). —
- II A mountain in Phrygia.
- α Form Cybele, Ov. F. 4, 249; 4, 363.—
- β Form Cybebe, Cat. 63, 9; 63, 84.—Also called Cybĕ-lus, i, m., Verg. A. 3, 111 Rib. (al. Cybelae).
Cybelē (Cybela), u. (bei Dichtern gew.) Cybēbē, ēs u. ae, f. (Κυβέλη u. Κυβήβη), I) eine phrygische, von den Griechen mit der Rhea, der Mutter des kretischen Zeus, von den Römern mit der Ops, der Gemahlin des italischen Saturn, identifizierte Göttin, deren Priester Galli hießen (vgl. Lübker Hor. carm. 1, 16, 5 sqq. Heinrich Iuven. 6, 511 sqq.), Form -ele, Mart. 1, 71, 10. Tert. apol. 12 (wo griech. Dat. Cybele): Form -ela, Tert. ad nat. 1, 10: Form -ēbe, Verg. Aen. 10, 220. Prop. 3, 17, 35. Phaedr. 3, 17, 4. Sil. 8, 365; 17, 8 (vgl. die Auslgg. z. d. St. u. Burmann Anthol. Lat. 1, 53, 1. p. 29 sq.). – Dav. Cybelēius, a, um (Κυβελήϊος), zur Cybele gehörig, Attis (s. d.), Ov.: mater dea, Cybele, Ov.: frena, der Löwen am Wagen der Cybele, Ov. – II) ein (wahrsch. nur mythischer) Berg in Phrygien, angeblich in der Gegend von Celänä, Form -ele, Ov. fast. 4, 249 u. 363: Form -ēbe, Catull. 63, 9 u. 12. – ders. Berg Cybelus, ī, m., Verg. Aen. 3, 111 ed. Ribb. (Haupt u. Ladewig Cybelae).
Cўbĕlē, ēs et Cўbĕla, æ ( Tert. Nat. 1, 10 ) f. (Κυβέλη), Cybèle [mère des dieux] : Virg. En. 11, 768 || montagne de Phrygie : Ov. F. 4, 249 || -ēĭus, a, um, de Cybèle : Ov. M. 10, 104 || du mont Cybèle Ov. F. 4, 249 ; 363.
- 1. Frygische godin, die op bergen en in holen werd vereerd; moeder v.d. goden, als Grote Moeder (Magna Mater) en vruchtbaarheidsgodin vereerd; gelijkgesteld met de Kretenzische Rhea, de moeder v. Zeus; men eerde haar met muziek en dans, waarbij de deelnemers in extase raakten; haar priesters werden Galli of Corybantes genoemd; in Rome werd de Cybeleverering met het overbrengen v. haar cultussteen uit Pessinus in ca. 205 v. Chr. ingevoerd; haar feest, de Megale(n)sia of ludi Megalenses, werd van 4 tot 10 april gevierd; — adj. Cybelēius, a, um;
- 2. berg in Frygië.
Cybelē and
- (poet.)
Cybĕlé
(Κυβέλη). See Rhea.
Cybele
Cybebe
Cybele, a Phrygian goddess
- her temple at Sardis burnt: Hdt. 5.102