umquam
umquam, at any time, ever
BWL
if something never rises, it also does not ever fall
Frieze-Dennison Vergil
- at any time, ever (opp. never; cf. aliquando); most freq. in neg. clauses, sometimes also in interrogations and in conditional clauses; but very seldom in affirmations.
- I In neg. clauses.
- A Lit.: quod (principium) si numquam oritur, ne occidit quidem umquam, Cic. Rep. 6, 25, 27: quod nemo umquam homo antehac Vidit, Plaut. Am. 2, 1, 16 (566); cf. id. ib. 2, 1, 41 (591): neque umquam quicquam me juvat quod edo domi, id. Capt. 1, 2, 33 (142); id. Aul. 3, 1, 3 (408): quam opinionem nemo umquam mortalis assequi potuit sine, etc., Cic. Rep. 2, 10, 17; 2, 15, 29: quod nec didicerint, nec uniquam scire curaverint, id. ib. 1, 6, 11: atque haud sciam an ne opus sit quidem nihil umquam omnino deesse amicis, id. Lael. 14, 51: nemo umquam adiit, id. Har. Resp. 17, 37: cum ita sim adflictus ut nemo umquam, id. Att. 3, 12, 1: itaque quantus non umquam antea exercitus venit, Liv. 9, 37, 2; 9, 39, 5: non umquam gravis aere domum mihi dextra redibat, Verg. E. 1, 36; cf. Prop. 1, 6, 21: non mehercule hoc umquam dixi, Quint. 6, 3, 74: utinam ne umquam Mede Colchis cupido corde pedem extulisses, Enn. ap. Non. 297, 20 (Trag. v. 311 Vahl.).—
- 2 In clauses, affirmative in form, in which a negation is implied (cf. II. infra): cave posthac, si me amas, umquam istuc verbum ex te audiam, Ter. Heaut. 1031: raro umquam, nisi forte, etc., hardly ever, Quint. 4, 1, 4; cf.: difficilior (interrogatio) hoc, quod raro umquam possunt ante judicium scire, quid testis dicturus sit, id. 5, 7, 22.—
- B Transf.
- 1 In interrogations implying a negative: Le. Sed tu, en umquam cum quiquam viro Consuevisti? Si. Nisi quidem cum Alcesimarcho nemine, Plaut. Cist. 1, 1, 88 (88); Ter. Phorm. 329; so, en umquam, very freq.; v. en: Ps. Eho an umquam tu hujus nupsisti patri? Ba. Di melius faciant, Plaut. Ps. 1, 3, 95 (324): ullamne ego rem umquam in vita meā Volui, quin? etc., Ter. Heaut. 1006: dic mihi hoc; solent tibi umquam oculi duri fieri? Plaut. Men. 5, 5, 24 (922); 5, 5, 26 (924): quis homo pro moecho umquam vidit in domo meretriciā Prendi quemquam? Ter. Eun. 960.—
- 2 In conditional clauses; si umquam in dicendo fuimus aliquid ... tum profecto, etc., Cic. Att. 4, 2, 2: Al. Di me perdant ... Si illam uxorem duxero mihi umquam, quam despondit pater. Me. Et me, si umquam tibi uxorem filiam dedero meam, Plaut. Cist. 2, 1, 31 (233) sq.: date ergo, daturae Si umquam estis hodie uxorem, id. Cas. 4, 4, 11 (824): si te in plateā offendero hac post umquam, periisti, Ter. Eun. 1064: mihi si umquam filius erit, nae, etc., id. Heaut. 217: si umquam ullum fuit tempus, mater, cum, etc., id. ib. 1024; id. Hec. 389: vovisse hunc dicam, si salvos domum redisset umquam, id. ib. 435: si quando umquam equestri ope adjutam rempublicam meminerint, illo die annitantur, ut, etc., Liv. 10, 14, 11.—
- II In affirmative clauses (cf. I. A. 2. supra): plus amat quam te umquam amavit, Plaut. Ep. 1, 1, 63 (63); id. Bacch. 3, 4, 14 (513); cf. id. ib. 3, 4, 22 (521); 4, 8, 71 (912): ut minime mirum futurum sit, si (Isocrates) ... reliquis praestet omnibus, qui umquam orationes attigerunt, Cic. Or. 13, 41: quod ei praeter spem acciderat, ut illam terram umquam attingeret, id. Imp. Pomp. 9, 25: cum tyranno instituere amicitiam; et tyranno quam, qui umquam fuit, saevissimo, Liv. 24, 32, 3: quare nunc quoque, licet major quam umquam moles premat, tamen, etc., Quint. 12, prooem. § 2: utinam sit tempus umquam quo perfectus aliquis orator, etc., for once, ever, id. 12, 2, 9: excute: sic umquam longā relevere catenā, Nec tibi perpetuo serva bibatur aqua, Ov. Am. 1, 6, 25: scintillam e stellā cadere et augeri terrae appropinquantem ... semel umquam proditur, Cn. Octavio C. Scribonio coss., Plin. 2, 35, 35, § 100.
haec gestant geruli, quos umquam nemo videbat, / quamvis Aegipti lustrasset passibus arva
neque ~am prorsus ex quo Brittaniam petierunt Angli feliciora fuere tempora
in nullo ‥ loco vel tempore, id est nusquam et ~am est
si justitiam perseveranter servasset, nec peccasset ~am nec miser esset
nec facile ~am tempore Dunstani spem provintialium messis egra decepit
neque ~am vobis deero
nullus enim ~am constanti gloria claruit nisi ex suo vel scripto alieno
nec ~am amicitie ejus prodas secreta
vestra cogitet ‥ beatitudo quis ~am sanctorum hoc saeculum sine temptatione transigeret
incepisti umquam aliquid cum voluntate et potestate perficiendi quod tamen voluntate ante finem rei mutata non perfecisti?
rogo que aures ~am tali sunt decorate ornamento?
quis ~am pecuniam sine sordidatione manuum tractavit diutius?
consilium ‥ vitae melius atque utilius quam aliquis de tuis parentibus aut cognatis ~am audivit
protulit ‥ libellum ‥ in quo omnia quae ~am bona feceram intuens scripta repperi
se nunc laetiorem quam ~am in vita sua fuisset affirmans
concessimus Willelmo Baynard quoddam berwicum ‥ ad ‥ tota vita sua tenendum pro servicio unius militis ‥ ita bene et quiete sicut umquam Wlfricus Taynus ‥ melius de ecclesia illud tenuerat
abbatiam ‥ teneat sicut unquam aliquis antecessorum suorum melius ‥ tenuit
o si ~am merebor ‥ oleum precibus elicere
quae ‥ labori esset per multa volumina scrutari et dubietati si ~am forte possent inveniri
hic si unquam respirare illi et recedere in se vacaverit, o quam sibi ipse verum tortus a se fatebitur
~am, aliquando
doluit inconsolabiliter quod unquam eligeretur, ut pro ejus electione ‥ tot peritos contigit deperisse
- quom(cum)+quam, at any time, ever(opp. numquam; usu. with a negat. expressed or implied): quod (principium) si numquam oritur, ne occidit quidem umquam: cum ita sim adflictus ut nemo umquam: itaque quantus non umquam antea exercitus venit, L.: Non umquam gravis aere domum mihi dextra redibat, V.: cave posthac umquam istuc verbum ex te audiam, T.—In conditions: si umquam in dicendo fuimus aliquid . . . tum profecto, etc.: Si te in plateā offendero hac post umquam, periisti, T.—In affirmative clauses: si reliquis praestet omnibus, qui umquam orationes attigerunt: sic umquam longā relevere catenā, Nec tibi perpetuo serva bibatur aqua, O.
-
…vitae tuae est quod privatarum rerum dedecus non haeret in fama quae libido ab oculis, quod facinus a manibus umquam tuis, quod flagitium a toto corpore afuit cui tu adulescentulo quem corruptelarum inlecebris inretisses non aut ad audaciam ferrum…
Cicero, in Catilinam
-
…iam pridem studes relinquentem usque ad portas prosequantur. quamquam quid loquor te ut ulla res frangat, tu ut umquam te corrigas, tu ut ullam fugam meditere, tu ut ullum exsilium cogites Vtinam tibi istam mentem di immortales…
Cicero, in Catilinam
-
…quae caedes per hosce annos sine illo facta est, quod nefarium stuprum non per illum iam vero quae tanta umquam in ullo iuventutis inlecebra fuit quanta in illo qui alios ipse amabat turpissime, aliorum amori flagitiosissime serviebat, aliis…
Cicero, in Catilinam
-
…paratissimam confirmavit. Deinde reliquae legiones cum tribunis militum et primorum ordinum centurionibus egerunt uti Caesari satis facerent se neque umquam dubitasse neque timuisse neque de summa belli suum iudicium sed imperatoris esse existimavisse. Eorum satisfactione accepta et itinere exquisito…
Julius Caesar, Gallic War
-
…esse viro tu patrui meritas conare anteire securis, et vetera oblitis iura refer sociis. nam tua non aetas umquam cessavit amori, semper at armatae cura fuit patriae ; et tibi non umquam nostros puer iste labores afferat et…
Propertius, Elegies
-
…discutiant, sed naturae species ratioque. Principium cuius hinc nobis exordia sumet, nullam rem e nihilo gigni divinitus umquam. quippe ita formido mortalis continet omnis, quod multa in terris fieri caeloque tuentur, quorum operum causas nulla…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…sceleri obstat. Verum parcite dignitati Lentuli, si ipse pudicitiae, si famae suae, si dis aut hominibus umquam ullis pepercit Ignoscite Cethegi adulescentiae, nisi iterum patriae bellum fecit Nam quid ego de Gabinio, Statilio, Caepario…
Sallust, Catilina
-
…adulescentiae, nisi iterum patriae bellum fecit Nam quid ego de Gabinio, Statilio, Caepario loquar Quibus si quicquam umquam pensi fuisset, non ea consilia de re publica habuissent. Postremo, patres conscripti, si mehercule peccato locus…
Sallust, Catilina
-
…amnibus inveniuntur, aperto corpore qui sunt. Tum porro varios rerum sentimus odores nec tamen ad naris venientis cernimus umquam nec calidos aestus tuimur nec frigora quimus usurpare oculis nec voces cernere suemus ; quae tamen omnia corporea constare necessest…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…gladium eduxerit, quis illi finem statuet aut quis moderabitur Maiores nostri, patres conscripti, neque consili neque audaciae umquam eguere ; neque illis superbia obstat, quo minus aliena instituta, si modo proba erant, imitarentur. Arma…
Sallust, Catilina