amicio
amicio, to throw around, wrap about
amiciō, icuī or ixī, ictus, 4, a.: to throw around; veil, cover, 1.516. (am- and iaciō)
ăm-ĭcĭo, ĭcui, or ixi, ictum, 4, v. a. (fut. amicibor, Plaut. Pers. 2, 5, 6 (307); perf. only in exs. below; inf. perf. amicisse, Front.) [jacio], to throw round, to wrap about (cf. ἀμφιβάλλω); exclusively of upper garments (on the contr., induere, of clothes put or drawn on; vestire, of those for the protection or ornament of the body): se amicire or pass. amiciri, to throw round, veil one's self.
- I Lit.: amictus epicroco, Naev. ap. Var. 7, 3, 92: palliolatim amictus, Plaut. Ps. 5, 1, 29 (1274): amicibor gloriose, id. Pers. 2, 5, 6 (307): pallium, quo amictus, soccos, quibus indutus esset, Cic. de Or. 3, 32: amictus est pallio, Vulg. 1 Reg. 28, 14: amictus togā purpureā, Cic. Phil. 2, 34: qui te togā praetextā amicuit, Brut. ap. Diom. p. 364 P.: celerius mater amixit, Varr. ib.: dum calceabat ipse sese et amiciebat, Suet. Vesp. 21 al.—Poet.: nube umeros (Gr. acc.) amictus, Hor. C. 1, 2, 31; Verg. A. 1, 516: amictus nube, Vulg. Apoc. 10, 1: lumine, ib. Psa. 103, 2: mulier amicta sole, ib. ib. 12, 1; so, (rex) amicietur terrā Aegypti, sicut amicitur pastor pallio suo, ib. Jer. 43, 12.—
- II Trop., of other things, to cover, clothe, wrap up: nive amicta loca, Cat. 63, 70: colus amicta lanā, id. 64, 311: amicitur vitibus ulmus, Ov. P. 3, 8, 13: et piper et quidquid chartis amicitur ineptis, Hor. Ep. 2, 1, 270: amicta ossa luridā pelle, id. Epod. 17, 22: amicti vitibus montes, Flor. 1, 16: partem alteram luce, alteram tenebris amicisse Jovem, Fronto, Fer. Als. p. 188.
am-icio, icuī u. ixī, ictum, īre (amb u. iacio, s. Varr. LL. 5, 131), umwerfen, umnehmen, bekleiden, u. se amicire od. Passiv amiciri, sich umnehmen, -umwerfen, -umhüllen (wie περιβάλλειν u. περιβάλλεσθαι das eig. Wort vom Umwerfen, Umnehmen des Oberkleides, dagegen induere, wie ἐνδύειν u. ἐνδύεσθαι, vom Anziehen eines Gewandes, u. vestire, vom Bedecken, Bekleiden des Körpers übh.) I) eig.: celerius mater amixit, Varr. fr.: qui te togā praetextā amicuit, Brut. fr.: cultu rex dissimili vestitur syrmate, ut est habitus, quo Liberum patrem amiciri videmus, Solin.: simulacrum amiciebatur cotidie veste, quali ipse uteretur, Suet.: dah. amicire u. se amicire, den Mantel (die Toga) umwerfen, -anlegen, amicibor gloriose, Plaut. Pers. 307: amicitur pastor pallio suo, Vulg. Ierem. 43, 12: qui amicti sunt stolis albis, Vulg. apoc. 7, 13: atrā veste amiciuntur, Serv. Cass. Verg. Aen. 2, 92: dum salutabatur et calciabat ipse sese et amiciebat, Suet. Vesp. 21: u. prägn., amicitur (v. auftretenden Redner), er nimmt die Toga auf, gibt der Toga den gehörigen Faltenwurf (vgl. 2. amictus no. I, b), Plin. ep. 2, 3, 2 (vgl. Quint. 11, 3, 149): u. am. purpuram, jmd. mit dem P. bekleiden, Vopisc. Sat. 10, 1. – häufiger im Partiz., palliolatim amictus, Plaut.: plumato amictus, Publ. Syr.: amictus togā, laenā, pallio, Cic.: amictus sindone, Vulg.: amicti stolis albis, Vulg.: nationes amictae vestitu tergorum, Solin. – II) übtr.: a) umhüllen, umkleiden, einhüllen, nube cavā amictus, Verg.: angelus amictus nube, Vulg.: u. (m. Acc. resp.) nube candentes umeros amictus, Hor. (νεφέλη εἰλυμένος ὤμους, Hom.). – colus amicta lanā, Catull.: piper et quidquid chartis amicitur ineptis, eingewickelt wird, Hor.: amicta vitibus ulmus, Hor.: amicti vitibus montes, Flor. – b) amiciri, sich bereit machen, sich rüsten, gladius amictus ad caedem, gerüstet, Vulg. Ezech. 21, 15. – ➳ Perf.-Formen amicuit, Brut. fr. bei Diom. 367, 27: amicuerunt, Vopisc. Sat. 10, 1: amixit, Varr. Sat. Men. 232: Infin. Perf. amicisse, Fronto fer. Als. 3. p. 228, 10 N.: Fut. amicibor, Plaut. Pers. 307: Infin. Pass. amicirier, Plaut. Cas. 723.
ămĭcĭō, (11) ĭcŭī et ixī, ictum, īre (amb, jacio), tr., mettre autour, envelopper [opp. induere ] ; employé surtout au pass. : pallio amictus Cic. de Or. 3, 127, couvert dʼun manteau, cf. Cat. 2, 22 ; Br. 56 || abst , amiciri, sʼhabiller ; se draper, sʼajuster, mettre de lʼordre dans son vêtement : Pl. Cas. 723 ; Pers. 307 ; Prop. 3, 21, 8 ; Suet. Vesp. 21 ; [en part.] se draper dans sa toge [en parl. de lʼorateur], cf. Plin. Min. Ep. 2, 3, 2 || [poét.] nube amictus Virg. En. 1, 516, enveloppé dans un nuage ; [acc. de relation] nube umeros amictus Hor. O. 1, 2, 31, ayant les épaules enveloppées dʼun nuage ; [fig.] quidquid chartis amicitur ineptis Hor. Ep. 2, 1, 270, tout ce quʼon enveloppe dans les feuilles de livres insipides ; nive amicta loca Catul. 63, 70, lieux couverts dʼun manteau de neige.
➳ futur amicibor Pl. Pers. 307.
- 1. (een kledingstuk) omdoen, aantrekken, ihb.: se ~ en pass. iets omslaan (m. abl.); ➤ amictus togā;
- 2. omhullen, hullen in; ➤ nube cava amictus; amictae vitibus ulmi.
amiciō —, ictus, īre
- am- (for ambi-) + iacio, to throw around, wrap about: quo (pallio) amictus est: velis amicti: nube umeros amictus, H.— Fig., to cover, wrap, surround: quidquid chartis amicitur, H.: ulmi amicti vitibus, O.