aperire

aperire [CL] 1 to open. b (fig.). c to clear, unblock (ditches). d (alch.) to unlock, release from qualitative restrictions. illa ~iens januam monasterii exivit Bede HE III 11; os et oculos ~uit Ib. IV 9; has aperit clausas iterumque has claudit apertas Wulf. Swith. prol. 153; 1201 in tantum ut ‥ oculos elevatis palpebris †~iri [? l. ~ire] non posset Canon. G. Sempr. 50; 1212 ceperunt clavem ‥ et ~uerunt serruram domus regis SelPlCrown 65; [vena] basilica ‥ que solet ~iri pro passione inferiorum Ric. Med. Anat. 227; 1438 os informacionis sinistre ‥ adperire ausus est EpAcOx 167.  b a690 orthodoxiae ~ito gurgitem et sitientia rigato arva mentium Aldh. Ep. 5 p. 491; ut ‥ implorarent ~iri viam inveniendi ‥ veritatem (V. Gilb. Sempr.) MonA VI 946 xvii; utinam imperator ‥ ~ire nobis dignetur ‥ hoc vas [peregrinationis] H. Bos. LM 1327; 1202 quod ‥ via nobis hostibus resistendi potentior apperiatur Pat 18a; suis et ipse diebus edificare ‥ contendat suisque posteris materialem arcam apperiat Gir. RG prol..  c s1443 fossata sua perficere et inficere, claudere et ~ire prout melius sibi viderit Croyl. Cont. B 520.  d per solam solutionem [corporum in mercurium] seratum ~itur propter ingressum unius nature in aliam Correct. Alch. 15. 2 (p. ppl.) open. b (of wounds) gaping. c (of letters) patent. d (of costume). e (of birds’ feet) unwebbed. f (of land) unenclosed. g (w. tempus) season when land is thrown open for pasturage. h (sb. f.) receipt. materia duplici palmis plasmabar apertis Aldh. Aen. 52 (Candela) 1.  b pro ~to et hiante vulnere Bede HE IV 17; si inveniantur plage ~te vel brussure per ictus orbos Bracton 122.  c 1285 cum nostris litteris ~tis RGasc II 251; 1436 ut patet per literas domini regis ~tas ExchScot 677.  d 1342 nolumus prohibere quin clerici ~tis et patentibus supertunicis ‥ uti valeant Conc. II 703.  e alterum pedem unguibus armatum, ~tum et rapacem, alterum vero clausum et pacificum Gir. TH I 16.  f 1567 una pastura vocata lez Heath que olim jacebat ~ta et modo in separale posita est, viz. in iij clausis Surv. Pembr. (Dorset) 503.  g 1276 includit boscum suum de Inwode, ubi homines domini regis de Berton’ communare solebant cum averiis suis tempore ~to Hund. I 175.  h a quytance, acquitancia, accopa, apocha, apperta CathA. 3 to open (med.), loosen, dissolve. b (pr. ppl. as sb. n.) an aperient. kromios ‥ calidam et extenuatoriam habet substanciam, unde emoroydas apperit imposita Alph. 88; uti expedit ‥ rebus impedientibus reuma, ‥ epar et splenem ~ientibus Kymer 3.  b emplastrationes et ~ientia Gilb. I 23 v. 1. 4 to lay bare, reveal. b disclose, make clear, explain. c (p. ppl.) open, undisguised, manifest. d (w. placitum) (?) made in open court. e (w. campus) pitched battle. f (p. ppl. as sb. n.) the open. vidit ~ta Tartara Bede HE V 14; ~to vertice ‥ sacram vulneribus coronam obtendit Gir. EH I 20; 1267 [Dominus] vultum sue pietatis ~uit Ep. Ottobon. 118.  b his verbis ‥ magister ~it ‥ Eriug. Per. 532B; quam [causam] cum ille incunctatus ~uisset [J. Glast. 87: †apparuisset] W. Malm. Glast. 25; sic cooperta venit sententia; non aperitur / res plane Vinsauf PN 1536.  c acerbiorem castigando et ~tum veritatis adversarium reddidit Bede HE III 25; sancti spiritus in sensu ~tissima lucescit similitudo Eriug. Per. 579B; open pyfp (id est ~tum furtum) et æbere morð (id est ~tum murdrum) ‥ inemendabile est (Quad.) GAS 353; mulier quae ‥ adulterata fuerit, et ~tum factum sit [AS: and hit open weorðe] (Inst. Cnut.) Ib. 349; rán, quod Angli dicunt ~tam rapinam quae negari non potest (Leg. Will.) Ib. 487; res ~tissima negari non potuit H. Hunt. HA VII 36; ~tior et lectori gratior existam Ib. II 40; ubi verba ‥ statuti ‥ sunt satis clara et ~ta Lyndw. 246u..  d c1248 cum ‥ aliqua placita ~ta contra eos ‥ fuerint emersa (Poole) BBC 201; salvis ‥ querelis et placitis ~tis ad libertatem suam pertinentibus Reg. Malm. II 179.  e s1099 in ~to liberi campo concurremus Ord. Vit. IX 15; s1485 ut in regno suo ~to campo interficeretur Croyl. Cont. C 575.  f ecce sonat in aperto vox clamantis in deserto Becket Sim. 177; [lepores Hibernici] semper in denso ‥ et in operto non in ~to diffugiunt Gir. TH I 24; 1419 legere debet clericus in ~to warantum MGL I 37. 5 to initiate, inaugurate. adeo ut relictis sive destructis fanis ‥ ~irent ecclesias Bede HE II 30; 1338 ordinavimus quod ‥ sigillum ‥ de coket in portu predicto ‥ ~iatur et extunc ~tum teneatur RScot 533a; 1383 quia jam treuge sunt finite et guerra est ~ta ExchScot 666.