chronicus

chrŏnĭcus, a, um, adj., = χρονικός,

• pertaining to time: libri, chronicles, Gell. 17, 21, 1; so also absol.: chrŏnĭca, ōrum, n., = τὰ χρονικά, Plin. 35, 9, 35, § 58; Gell. 17, 4, 5; 17, 15, 1; and in sing.: in primo chronico, id. 17, 21, 3: morbi, chronic, lingering, Isid. Orig. 4, 7; opp. acuti morbi.— Hence the work of Caelius Aurelianus is entitled De morbis acutis et chronicis.

chronicus, a, um (χρονικός), zur Zeit gehörig, canones, Hieron.: libri chron., Gell., u. absol., chronica, ōrum, n. (τὰ χρονικά), b. Plin. u. Gell., Geschichtsbücher nach der Zeitfolge, Chronik: morbi chr., chronische = langwierige, rein lat. longi (Ggstz. acuti morbi), Isid. u. Cael. Aur.

chronicus (cron-) [χρονικός] 1 chronic (med); b (fig.). c (sb. f.) chronic illness; cf. chronia. timebat ‥ ephilensiam incurrere si ~e passionis remedia differrentur W. Cant. Mir. Thom. II 87; a1248 archidiaconum ‥ virium vigore ‥ ex ~e valetudinis vehementia ‥ pene destitutum inveni Ad. Marsh Ep. 64; s1257 annus iste ~arum infirmitatum genitivus M. Par. Maj. V 661; in ‥ qualibet ~a egritudine Gilb. VII 314. 2; per motum solis attenditur crisis sive terminatio morborum ~orum, per motum lune morborum acutorum Bacon IX app. 187; ~a passio, i. multum longa et periculosa SB 17.  b 1276 benignitati vestre supplicamus quatinus huic morbo jam ~o, qui callosus sui vetustate factus induruit, medicinam dignetur apponere TreatyR I 56; 1377 cupientes huic morbo, ne per moras temporum factus ~us fomenta respuat medecine, oportunam ‥ adhibere medelam Mon. Hib. & Scot. 359a.  c ut contra ~am operandum est Gilb. I 54. 1. 2 concerned w. temporal events, chronological, historical. b (sb. f. or n.) chronicle. c (sb. m.) chronicler. recapitulatio ~a totius operis Bede HE V 24 (rub.); a principio mundi usque ad hunc annum computantur per libros ~os vmc et xcviij anni R. Niger II 107; rogatus quod de gestis antiquorum, de partibus propinquis ac remotis, de mirabilibus, de bellis, de gestis antiquis Christianorum et Paganorum modo ~o aliquid actitarem Eul. Hist. I 2.  b cronica, temporum series GlC C 868; s734 venerabilis ‥ Beda ‥ secundum Anglicas ~as anno presente ‥ spiritum efflavit Fl. Worc. 53; s1118 Non. Julii obiit domnus F. Wigornensis monachus. hujus subtili scientia et studiosi laboris industria preeminet cunctis hec ~arum ~a J. Worc. 13; Romanorum instituta pontificum, insignes regum victorias, elementorum portentuosa prodigia, singularium inauditos eventus et casus insolitos, egregie facta, civiliter dicta redigentes in ~am distinctius animadvertas Diceto Chr. prol. 18; s1052 Marianus Scotus, ‥ ~a sua hucusque digessit M. Par. Min. I 26; 12‥ considerantes pro multis causis in religione ~as esse necessarias Ann. Worc. pref. 355 (cf. Wilkinson Essays 92); octavum numerant quidam, quod chrōnica distant / inter se Garl. Tri. Eccl. 101; nec ~e nec historie sanctorum et aliorum historiographorum certificant hic; nam apparet in eis contrarietas infinita Bacon Tert. 205; 1291 vobis mandamus ‥ quod scrutatis ~is vestris omnia que inveneritis regnum nostrum et regimen Scocie ‥ contingencia nobis ‥ mittatis (Lit. Regis) Doc. Scot. 89; 1291 vobis mandamus quod eadem faciatis in ~is vestris ad perpetuam rei geste memoriam annotari (Lit. Regis) W. Newb. Cant. 578; quoniam in ecclesiis cathedralibus regularibus seu collegiatis ~as non inveni de gestis summorum pontificum, regum et precipue Anglie, clare scriptas nisi usque ad annum Domini mcccij Ad. Mur. prol. 3; patet ista induccio ex particularibus ~is et ex carencia munimenti alterius ostendenda Wycl. Sim. 93; 1384 in j duodena pergameni empta pro ~is et rotulis et ceteris necessariis Ac. Durh. 425; [diem] crōnica consimilem nulla perante docet Gower VC I 670; nec reperitur in ~is vel annalibus regum ‥ quod unquam rex aliquis Anglie tot expedivit in tam brevi tempore G. Hen. V 14; pars major ‥ sacre scripture et ~orum leccioni ‥ se confert Fortescue LLA 49.  c s868 porro, sicut ~i tradunt, ‥ Pagani relicto castello Northumbriam repetunt Croyl. 20. 3 chronical, temporal; b (astr.). ~orum, brevium †ut [? l. vel] temporalium ‥, ~on, temporale GlC C 867, 885.  b ~us ortus sive temporalis est quando signum vel Stella post solis occasum supra orizontem ex parte orientis emergit de nocte; et dicitur temporalis quia tempus mathematicorum nascitur cum solis occasu Sacrob. Sph. 3 (cf. ib.: ~us occasus est ratione oppositionis). 4 lasting for all time. 1423 igitur, fili rethorice, de matris operibus nobis quesumus liberaliter distribuatis, cum diis ~is in atriis Apollineis in evum feliciter valituri (Lit. Abb.) Amund. I 138.

chrŏnĭcus, a, um (χρονικός), ¶ 1 relatif à la chronologie : chronici libri Gell. 17, 21, 1 et chrŏnĭca, ōrum, n. Plin. 35, 58, chroniques, ouvrages de chronologie ¶ 2 chronique [méd.] : chronici morbi Isid. Orig. 4, 7, malaises chroniques.

chronicus , a, um. adj.
歷年者。— morbus 年久之聲病。痼病。

Suggest a Translation
See an image