clarus
clarus, clear, bright, shining, brilliant
BWL
he disclosed the deeds with a clear voice
your plans are clearer in the light
Hippocrates, distinguished in the art of medicine
Frieze-Dennison Vergil
- I Lit.
- A Relating to the sight, clear, bright, shining, brilliant, etc.
- α Absol.: luce clarā et candidā, Plaut. Am. 1, 3, 49 (547): ut mulierum famam multorum oculis lux clara custodiat, open day, Cic. Leg. 2, 15, 37; cf.: frequentissimā celebritate et clarissimā luce laetari, id. Cael. 20, 47: lumen, Lucr. 3, 1: oculorum lumina, id. 4, 825; cf.: mundi lumina (i.e. sol et luna), Verg. G. 1, 5: oculi, Cato R. R. 157, 10: incendia, Verg. A. 2, 569: lucerna, Hor. S. 2, 7, 48: scintillae ignis, Lucr. 6, 163: fulmina, id. 6, 84: vestis splendor, id. 2, 52: color, id. 5, 1258; cf.: color clarissimus, id. 2, 830: candor, id. 4, 232: loca, id. 5, 779 al.: caelum, Tac. A. 1, 28: nox, id. Agr. 12: pater omnipotens clarus intonat, in the clear sky, Verg. A. 7, 141 Serv.; cf. Cic. Arat. 4: sidus, Hor. C. 4, 8, 31: clarissimae gemmae, Cic. Verr. 2, 4, 27, § 62; cf. lapides, Hor. C. 4, 13, 14: vitrum, Ov. M. 4, 355: purpurarum sidere clarior usus, Hor. C. 3, 1, 42.—
- β With abl.: speculo, Plaut. Most. 3, 1, 112 (643) dub.: argento clari delphines, Verg. A. 8, 673: rutilis squamis, id. G. 4, 93: ferrugine, id. A. 9, 582; cf. id. ib. 11, 772 Wagn.: auro gemmisque corona, Ov. M. 13, 704; 2, 2; 11, 359: albo Lucifer exit Clarus equo, id. ib. 15, 190: claraeque coruscis Fulguribus taedae, Lucr. 5, 295 al. —*
- 2 Poet., of the wind (cf.: albus, candidus, and in Gr. λαμπρὸς ἄνεμος; v. Lidd. and Scott under λαμπρός), making clear, i.e. bringing fair weather: aquilo, Verg. G. 1, 460 Forbig. ad loc.—
- B Relating to the hearing, clear, loud, distinct: clarā voce vocare, Lucr. 4, 711; Cic. Clu. 48, 134; id. Caecin. 8, 22; Liv. 7, 31, 12; 42, 25, 12; Ov. M. 3, 703: lectio, Cels. 1, 2: clariore voce, Caes. B. G. 5, 30; cf. Cic. Tusc. 5, 7, 19: sonor, Lucr. 4, 567: clamor, Plaut. Poen. 5, 3, 27 (1146): plausus, id. As. Grex. 6 (947): plangor, Ov. M. 4, 138: latratus, id. ib. 13, 806: ictus, id. ib. 2, 625: strepitus (crep- PHI), Suet. Vit. Luc.: vox (opp. obtusa), Quint. 11, 3, 15; 9, 4, 136 Spald.: spiritus, id. 11, 3, 55; cf. id. 11, 3, 41 and 82: syllabae clariores, id. 8, 3, 16.—
- II Trop.
- A Clear, manifest, plain, evident, intelligible (syn.: planus, apertus, perspicuus, dilucidus, etc.): vide ut mi haec certa et clara attuleris, Ter. Hec. 841 Ruhnk.; cf.: omnia non properanti clara certaque erunt, Liv. 22, 39, 22: clara res est, quam dicturus sum, totā Siciliā celeberrima atque notissima, Cic. Verr. 2, 3, 25, § 61; 2, 5, 38, § 101; id. Tusc. 1, 32, 78: luce sunt clariora nobis tua consilia, id. Cat. 1, 3, 6: id quod est luce clarius, id. Tusc. 1, 37, 90: si ea, quae dixi, sole ipso inlustriora et clariora sunt, id. Fin. 1, 21, 71; id. Div. 1, 3, 6: caecis hoc satis clarum est, Quint. 12, 7, 9: lumen eloquentiae, id. 3, 8, 65; cf. id. 12, 10, 15; 11, 1, 75: in narrando (T. Livius) clarissimi candoris, id. 10, 1, 101 Spald. and Frotsch.: Massinissam regem post LXXXVI. annum generasse filium clarum est, Plin. 7, 14, 12, § 61: somno clarius, Ov. F. 3, 28: exempla, Tac. Or. 8; id. A. 4, 11: documenta, id. ib. 6, 22.—
- B Brilliant, celebrated, renowned, illustrious, honorable, famous, glorious, etc. (cf.: illustris, insignis, eximius, egregius, praestans, nobilis; a favorite epithet, esp. in the sup., like fortissimus, designating the highest praise of the honor-loving Roman; hence, a standing title, at all times, of distinguished public characters, as consuls, proconsuls, pontifices, senators, etc.): nobilitas, Plaut. Rud. 4, 2, 28 (933); opp. to obscurus, Lucr. 1, 639; so Quint. 5, 10, 26: clari viri atque magni, Cato ap. Cic. Planc. 27, 66; Cic. Sest. 69, 144: certe non tulit ullos haec civitas aut gloriā clariores, aut auctoritate graviores, Cic. de Or. 2, 37, 154: vir fortissimus et clarissimus, id. Verr. 1, 15, 44; cf. id. ib. 2, 5, 58, § 153; id. de Or. 1, 45, 198; id. Clu. 48, 134: exempla clara et inlustria, id. Div. 2, 3, 8: pugna clara et commemorabilis, Plaut. Ps. 1, 5, 111 (525): pax clarior majorque quam bellum fuerat, Liv. 10, 37, 4: animus abunde pollens potensque et clarus, Sall. J. 1, 3; so, facundia clara pollensque, id. ib. 30, 4: clara et magnifica, id. ib. 4, 8: clari potentesque fieri, id. C. 38, 1: familia, Tac. A. 2, 37; 3, 76: majores, id. ib. 4, 61: pater si in Equestri gradu clarus, clarior vitricus, Plin. Ep. 2, 13, 4: clarissimi consules, id. ib. 7, 33, 8: generis clarissimus auctor, Ov. P. 2, 9, 19: clarissima civitas, Nep. Thras. 2, 1: apud Germanicos quoque (Titus), Tac. H. 2, 77: scriptores, id. A. 1, 1.—
- β With abl.: clariores gloriā, Cic. de Or. 2, 37, 154; v. supra: arte medicinae, Quint. 3, 6, 64: eloquendi suavitate, id. 10, 1, 83: sententiis, id. 10, 1, 90: Juppiter giganteo triumpho, Hor. C. 3, 1, 7: agendis causis, id. Ep. 1, 7, 47: Ajax toties servatis Achivis, id. S. 2, 3, 194: bello, Tac. Agr. 29; id. H. 3, 44: gens memoriā nominis, id. ib. 1, 67: Cluvius Rufus eloquentiā, id. ib. 4, 43.—
- γ With in: in arte tibiarum, Quint. 2, 3, 3; cf.: clarissimi in eā scientiā, Plin. 36, 5, 4, § 11: in litteris, Quint. 1, 6, 35: in agendo, id. 12, 10, 49: in foro, id. 10, 5, 14: in contionibus, id. 12, 2, 7; 12, 10, 49.—*
- δ With ex: ex doctrinā nobilis et clarus, Cic. Rab. Post. 9, 23.—
- ε With ob: ob obscuram linguam, Lucr. 1, 639: ob id factum, Hor. Ep. 2, 2, 32; cf.: urbs clara ob insignem munimento naturali locum, Liv. 24, 39, 8.—
- ζ With ab: Trojanoque a sanguine clarus Acestes, Verg. A. 1, 550.—
- η With gen.: artis ejus, Plin. 37, 1, 4, § 8.—
- 2 As a title: clarissimus vir, Cic. Att. 15, 20, 2; cf. id. ib. 14, 11, 1: clarissimi consules, Plin. Ep. 7, 33, 8; cf. Dig. 49, 14, 18; Lampr. Elag. 4; Alex. Sev. 21 al.: permitto tibi vir clarissime Veiento (a senator), dicere, Plin. Ep. 9, 13, 19; so, ordo = senatorius, Vop. Aur. 18 fin.; cf. also Isid. Orig. 9, 4, 12.—
- b Meton., of the wives of such distinguished public characters: clarissimae feminae, Dig. 1, 9, 8.—
- c In a bad sense, notorious: minus clarum putavit fore quod de armario quam quod de sacrario esset ablatum, Cic. Verr. 2, 4, 12, § 27; 2, 1, 19, § 50; 2, 4, 12, § 29: ecquid hoc totā Siciliā clarius, ecquid indignius? etc., id. ib. 2, 5, 7, § 16: populus (sc. Campanus), luxuriā superbiāque clarus, Liv. 7, 31, 6.—Hence, adv.: clārē (freq. and class.).
- I Lit.
- 1 Of sight (acc. to I. A.), brightly, clearly: clare oculis video, Plaut. Mil. 3, 1, 35 (630): clare fulgens caesaries, Cat. 66, 9: occidere, of a star, Col. 11, 2, 52.—Comp.: clarius micare, Plin. 10, 20, 22, § 43: nitere, Stat. S. 4, 1, 4. —Sup.: clarissime lucere, Vitr. 9, 4.—
- 2 Of hearing (acc. to I. B.), clearly, distinctly, plainly, aloud: clare recitare, Plaut. Pers. 4, 3, 30 (499): plaudite, id. Am. fin. (1146); cf. id. Bacch. fin. (1211): dic, Ter. And. 754 Ruhnk.: gemere, Cic. Att. 2, 20, 3: res clare enuntiare, Quint. 8, 3, 62: sonare, id. 11, 3, 55: exscreare, id. 11, 3, 160: maledicere, Suet. Vit. 14 et saep.: palam et clare, id. Claud. 3; cf. Mart. 7, 92, 5.—Comp.: clarius fabulari, Suet. Calig. 22.—Sup.: pisces clarissime audiunt, Plin. 10, 70, 89, § 193; Vitr. 5, 3.—
- II Trop.
- 1 Mentally (acc. to II. A.), distinctly, intelligibly, clearly: clare atque evidenter ostendere, Quint. 8, 3, 86; cf. id. 4, 1, 1: aliquid intellegere, Plin. 37, 2, 6, § 16. —Comp.: eo clarius id periculum apparet, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 14, 2; so, clarius intellegi, Quint. 2, 5, 7: clarius elucebit, id. 12, 1, 26: clarius ostendemus, id. 2, 17, 25 al.— Sup., Quint. 9, 1, 19.—
- 2 Morally (acc. to II. B.), illustriously, honorably (very rare): clarius exsplendescebat, Nep. Att. 1, 3.
clangit vox clara tubarum
rumores ‥ claros
sonitus idem ~ior redditus ad me pervenit
clara Syrorum [v. l. †clarasiorum ] melodia perstrepente
clari fulgoris sidera
Titanis clarior orbe
viros ~o indutos habitu
purissimum ~issimumque illud superius spatium [aetheris ] constat semper esse
lux ignis et stellarum apparet alba de se et ~a
quedam inter stellas fixas ~iores videntur quam alie
hic vigor eloquentie ut ‥ nihil tam ~um quod non illustret
clara dies Pauli bona tempora denotat anni(
ita quod ‥ omnes ‥ controversie in pace remaneant et in ~o
cristallus et vitrum ~um
vitrum subtile, ~um, mundum, combustum, pulverizatum
robas de viridi ~o
colera ‥ naturalis ‥ in substancia subtilis, in colore rubea ~a
j equum ~um badium
de ‥ jumentis, quorum ‥ v badia, v clarabadia
cum parvis aymell’ de ~o colore(v.
pro vitracione fenestrarum de historia S. Crucis et vij fenestrarum de ~a historia(
j sextarium de vino ~o
de c li. pro c modiis ~i vini
permodicum rubeus et clarus gracior uve / his cruor est, sursum saliens radensque palatum
in j pipa vini ~i
duo paria cooperturarum ferrearum ~arum et duo paria cooperturarum ferrearum spissarum
quod licite possit vendere de ~o bosco suo ‥, qui quidem boscus situs est in foresta de Gillingham [] ubi non sit subboscus, usque ad summam x li. Dors
convocatis ‥ viridariis ‥ coram ‥ senescallo foreste in ~is de Welledon’ apud Wrennemere [] Northants
optulit ei tenementum suum, quod ~um fuit
offert vjxx m. de ~o debito
habet diem ‥ ad satisfaciendum ‥ de pluribus debitis que debet de debito ~o
debita ‥ ~a cum non ~is invicem ibidem continentur
de primis et ~ioribus finibus et amerciamentis presentis itineris justiciariorum ‥ levari faciat usque ad summam ‥
quedam debita que non sunt ~a, set per judicium baronum ‥ Scaccarii nostri dependeant terminanda
de ~ioribus debitis Judaismi ‥, viz. de illis vijm m. que nobis remanserunt de purgamento debitorum predictorum
justiciarii ceperunt ad opus regis xxj cartas de melioribus et ~ioribus debitis ‥ Leonis
convocatis ‥ quibusdam civibus juratis ad examinanda ~a arreragia civitatis
ita quod de ~o computo computando allocacionibus allocatis ‥ remanent in debito ‥ communitati v s. vj d. ob.
quod querens in obligacione de duplo non recuperet nisi debitum ~um
le cler dette qest aderer
computantem de suis ~is arreragiis hujus anni vj li. x s. xj d.
volumus quod id quod obscurum est remaneat in pace ‥ et nobis scire faciatis quantum nobis debeat de ~o
reddant ‥ l li. de ~o ad terminum predictum(
sic valet dictum cariagium de ~o vij s. v d.
restituit quod debuit ‥ de ~o, allocatis allocandis
debet xvj li. xix s. et viij d; de qua summa decidunt xiij li. per remissionem regis ‥; et sic debet de ~o iij li. xix s. viij d.
parochiani dicunt quod J. recepit pro xv s. mutuatis M. annuatim v s. in usura, et hoc vj annis continue, ita quod ipse recepit in ~o de usura xxx s.
personis ‥ valentibus de ~o annuatim expendere c li. ad universitatem
ut usque hodie intuentibus ~um est
septuaginta viros convertens dogmate claro
~am et generalem computacionem de ‥ receptis expensis et debitis
plenam et lucidam computacionem
quicquid his tegebatur involucris erupit in ~um
Proba inter poetas ~issima
claro de germine
Furseus verbo et actibus ~us
~us, insignis, nobilis, perspicuus,mære
post mortem ~e memorie domini J. de Balliolo nuper regis Scocie(
per ~e memorie Jacobum regem secundum
- 1. duidelijk, helder, lichtend, schitterend [stella; gemma]; ➤ luce -a op klaarlichte dag;
- 2. luid, duidelijk [vox; -e dicere];
- 3. (metaf.) helder, duidelijk, begrijpelijk [consilia; argumentum];
- 4. (metaf.) beroemd, roemvol [orator; mors]; ook berucht; ➤ oppugnatio fani antiquissimi clara apud omnes.
明者。光。貴。出名。Causis agendis (abl.) clarus 保官司出名。
Suggest a Translation
See an image
Item quod nulla ipsarum (mulierum) ab inde in antea audeat facere... in suis mantellis aliquam foleraturam variorum, Clarorum, vel escuratorum.
Cattus, ni fallor. Vide in Catta 2.
D. Arnaldus de Yspania miles et baro cum equo bayardo Claro, stellato in longitudine frontis, æstimato cl. libras Turon.
de Mazaugues:
Sub tali pacto, quod tu... debes dare nobis annuatim... ccc. anguillas Claras.An præter locationis prætium ? Vide supra in Clarum.
- 1 CAL-, clear, bright, shining, brilliant: lux, open day: clarissimā luce laetari: mundi lumina, V.: lucerna, H.: nox, Ta.: pater clarus intonat, in the clear sky, V.: clarissimae gemmae: vitrum, O.: purpurarum sidere clarior usus, H.: argento delphines, V.: gemmis corona, O.: aquilo, clearing, V.—Clear, loud, distinct: clarissima vox: clarior vox, Cs.: plangor, O.—Fig., clear, manifest, plain, evident, intelligible: haec certa et clara adferre, T.: omnia non properanti clara certaque erunt, L.: luce clariora consilia: id quod est luce clarius: somno clarius, O.—Brilliant, celebrated, renowned, illustrious, honorable, famous, glorious: viri: oppidum: gloriā clariores: vir clarissimus: pax clarior quam bellum, L.: ad memoriam imperium, L.: facundia, S.: clarissima civitas, N.: agendis causis, H.: bello, Ta.: ex doctrinā: ob id factum, H.: Troianoque a sanguine Acestes, V.—Notorious, noted, marked: minus clarum putavit fore quod, etc.: populus luxuriā, L.
-
…videret ne quid res publica detrimenti caperet nox nulla intercessit interfectus est propter quasdam seditionum suspiciones C. Gracchus, clarissimo patre, avo, maioribus, occisus est cum liberis M. Fulvius consularis. simili senatus consulto C .…
Cicero, in Catilinam
-
…erumpunt omnia muta iam istam mentem, mihi crede, obliviscere caedis atque incendiorum. teneris undique ; luce sunt clariora nobis tua consilia omnia, quae iam mecum licet recognoscas. meministine me ante diem xii Kalendas Novembris dicere in…
Cicero, in Catilinam
-
…; ordinum ;, maximam multitudinem, magnas praeterea militum copias ; deos denique immortalis huic invicto populo, clarissimo imperio, pulcherrimae urbi contra tantam vim sceleris praesentis auxilium esse laturos. quod si iam sint id quod summo…
Cicero, in Catilinam
-
…, Catilinam morte multari, unius usuram horae gladiatori isti ad vivendum non dedissem. etenim si summi viri et clarissimi cives Saturnini et Gracchorum et Flacci et superiorum complurium sanguine non modo se non contaminarunt sed etiam honestarunt, certe…
Cicero, in Catilinam
-
…est, memoriam nostri quam maxume longam efficere. Nam divitiarum et formae gloria fluxa atque fragilis est, virtus clara aeternaque habetur. Sed diu magnum inter mortalis certamen fuit, vine corporis an virtute animi res militaris magis procederet…
Sallust, Catilina
-
…subegit, Silane, consulem designatum genus poenae novum decernere. De timore supervacaneum est disserere, cum praesertim diligentia clarissumi viri consulis tanta praesidia sint in armis. De poena possum equidem dicere, id quod res habet, in…
Sallust, Catilina
-
…est Lentulus, vindices rerum capitalium, quibus praeceptum erat, laqueo gulam fregere. Ita ille patricius ex gente clarissuma Corneliorum, qui consulare imperium Romae habuerat, dignum moribus factisque suis exitium vitae invenit. De Cethego, Statilio…
Sallust, Catilina
-
…, sed alia alii. Caesar beneficiis ac munificentia magnus habebatur, integritate vitae Cato. Ille mansuetudine et misericordia clarus factus, huic severitas dignitatem addiderat. Caesar dando, sublevando, ignoscundo, Cato nihil largiundo gloriam adeptus est…
Sallust, Catilina
-
…Ennius ut noster cecinit, qui primus amoeno detulit ex Helicone perenni fronde coronam, per gentis Italas hominum quae clara clueret ; etsi praeterea tamen esse Acherusia templa Ennius aeternis exponit versibus edens, quo neque permaneant animae neque corpora…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…iam caeli furor aequinoctialis iucundis Zephyri silescit auris. linquantur Phrygii, Catulle, campi Nicaeaeque ager uber aestuosae ad claras Asiae volemus urbes. iam mens praetrepidans avet vagari, iam laeti studio pedes vigescunt. o dulces comitum valete…
Catullus, Carmina