compater
ego ‥ O . ‥ antistes quandam rusculi partem Eadrico meo ~ri ‥ concessi
mater mea carissima, ‥ te ‥ cognatus meus et ~er tuus, qui me de sacro fonte baptismatis suscipiens ‥ regeneravit, petit in uxorem. sed, que patrem meum carnalem habuisti maritum, ut patri meo spirituali ‥ jugo conjugali jungaris ‥ canonum sanctiones non permittunt
Albius hanc presul recipit, quia presul habetur / ‥ / et quia predicti Rogeri compater ille / extitit, ut nate debuit esse pater
non solum pater spiritualis verum eciam circa filios ejus ~er factus est carnalis(
si [tua prima uxor ] tenuit filium ejus [mulieris ] postquam fuit a te cognita, non poteris [eam ] secundam [uxorem ] habere, eo quod ~er ejus factus es
hic ~er, A.godefader
ut ejusdem [libri ] non dedignemini ‥ fieri ~er
quidam, partim Normannus et Anglus, / compater Heraldi, jussa libenter agit
proverbium Anglicum de servis est:‘have hund to godsib, ant stent in pir oder hond’ , quod est ‘canem suscipe ~rem et altera manu baculum’
W. de Alderia, speciose persone et ~er regis [Will. II ]
commendavit paterfamilias oves suas ‥ lupo, ~ri suo; et ~er juravit quod bene conservaret eas
cur duo socii sic se diligunt? respondeo quod vivunt uno amore virtutis. ‥ id judicium est de ~ribus et de artificibus unius artis
compătĕr, tris, m. , qui partage la paternité : Inscr.
QuasiRaymundus Ord. Prædic. in Summula :simul ejusdem filii pater, qui filium alicujus baptizat, vel Christianum facit, vel ad baptismum, vel ad Confirmationem tenet.
Folcardus in Vita S. Bertini cap. 7. de eodem Sancto :Patrem, Compatrem, fratrem mihi fons parit iste, Me levat inde pater, carnalis filius hujus Fit mihi tunc frater : sic commater mea mater. Sexus femineus tot depingit tibi gradus.
Necnon et Compater fuitVersus descripti in libro Evangeliorum, qui Tolosæ in Ecclesia sancti Saturnini asservatur :(Walberto) secundum sæculi laudabilem ritum ad conjungenda fraternæ caritatis fœdera conservatum.
Inter Epistolas Stephani III. PP. exstat una cum hac inscriptione :Præsulis officio tunc Adrianus functus in arvis Culmen Apostolicum Romana rexit in urbe. Principis hic Caroli claris natalibus auctam Karlinam sobolem mutato nomine Pipin, Fonte renascentem, et sacro baptismate lotum Extulit oblatum sacratis Compater undis.
Pipino Regi et nostro spirituali Compatri.Chron. Fontanell. cap. 11. de Raginfredo Archiepiscopo Rotomagensi :
Compater etiam spiritualis regenerationis Pipini Regis, etc.Anastasius Bibl. in Vita S. Joann. Eleemosynarii num. 21 :
Talis autem amborum confirmata est ex tunc a Deo charitas, ut Compater supradicti fieret Patricii.Quo loco Metaphrastes habet,
Dupratepisc. Claromont. ann. 1537 :
Inhibemus ne ad levandum ex sacro fonte infantem admittantur, in masculo scilicet, plures quam duo Compatres et una commater ; et in femella unus Compater et una commater : qui quidem Compatres et commater sint ætatis ad minus decem annorum.Eo nomine Petrus Meldensis episcopus compellat Theobaldum Campaniæ comitem et regem Navarræ in Lit. ann. 1241. ex Chartul. Campan. fol. 188. v°. col. 2. Ita et civem Parisiensem Carolus regens in Lit. ann. 1358. ex Reg. 96. Chartoph. reg. ch. 55 :
Comme nous aions pieça donné à nostre très-chier et amé Compère Jehan Maillart, bourgois de Paris, nostre hostel de Leri vers le Pont de l'arche.Vide supra Commater.
Id ipsum etiam præfatus et venerabilis Theutmarus patriarcha, per jam dictum Evrardum III. comitem dilectumque Compatrem nostrum, nostram exoratus est celsitudinem.Porro Evrardus uxorem habuit Gisellam Ludovic. Pii filiam et sororem Lotharii hujusce Ludovici patris, atque adeo ejusdem amitam.
Comperenon raro dicunt. Vita S. Audom. tom. 3. Sept. pag. 400. col. 1 :
Quidam vir avaritiæ æstibus accensus, pravisque, ut fertur, moribus plenus, ad suum accessit Compatrem, etc.Infra
amicusappellatur.
Comparatico, Italis ;
Comperage, Gallis. Petrus Damiani lib. 2. Epist. 17 :
Duo quidam viri, qui et amicitiæ invicem fœdere, et Compaternitatis necessitudine tenebantur.Thwroczius in Gersa Rege Hung. cap. 66 :
Apud quem aliquamdiu commoratus, Compaternitatis vinculo Regi sociatur.Vide cap. 1. et 3. de Cognatione spirit. Statuta Augerii II. Episc. Conseran. MSS. ann. 1280 :
Omnes tamen filii vel filiæ duorum Compatrum vel duarum]Commatrum, sive ante Compaternitatem sive post geniti fuerint, possint inter se matrimonialiter copulari ; illa tamen persona excepta per quam Compaternitas est contracta, etc.
Item ut rectores ecclesiarum monere debeant semper populum et præsertim parrochianos, quod per lavationem panni vel fasciatorii Compaternitatem non debeant contrahere ; sed solum per baptismi et confirmationis sacramentum. Si quis autem deinceps scienter talem Compaternitatem contraxerit, pœnam excommunicationis incurrat.
Te dulcissime Compater meus Ghiso, pro amoris affectu et Compateratu... æqualiter dividendum habere præcipio.
Prohibemus ne babtizandis parvulis plures personæ quam tres ad patrinatum seu Compatrinatum hujusmodi admittantur.