1 dimittere
v. 1 demittere
2 dimittere
[CL]
1 to send (away), let go, release: a (inanim. obj.); b (animal); c (person); d (husband or wife). e (refl.) to discharge oneself (of), part (with); cf. 7e infra. f to lose, forfeit, give up. g (w. abstr. obj.) to reject, dismiss.
a velut sagitta ab arcu demissa [v. l. dimissa]
[Felix Guthl. 45]; aperit ‥ aqueductum omnemque aquam a stagno ~it
[Coggesh. Visio 33]; ~it ‥ custos cuilibet custodi ‥ officinarum ‥ que de officinis suis sibi super-habundant sub preciis in tabulis ‥ contentis
[Ac. Beaulieu 271]. b ne quis ~at [v. l. vendat; AS: sylle] equum ultra mare, nisi velit eum dare
[(Quad.) GAS 159]; nobilis quidam ‥ nisum ad predam a manu sua dimisit et amisit
[W. Cant. Mir. Thom. VI 109]; cum [girfalcus] post quinque grues vel alias quaslibet aves in aiere volantes fuerit dimissus
[Upton 187]; 1270 dimiserunt ‥ quinque de canibus suis, quos B. [parcarius] cepit
[SelPlForest 56]; 1293 ridemanny conqueruntur quod ponunt ibi [in parco fracto] districciones et statim ~untur per defaltam
[SelPlMan 72]; 1311 hominibus regis querentibus animalia ejusdem dimissa
[Ac. Durh. 508]. c Petrum offendisti, Romam destruxisti, Gregorium dimisisti
[V. Greg. p. 86]; ut ‥ nullum a se ~at qui inculpatus sit in manupasto ejus antequam publicum rectum ‥ fecerit
[(Quad.) GAS 395]; [Eadmer HN 350 (v. contestari 3a)]; s1172 rex ‥ dimisit regem filium suum ‥ in Normanniam
[G. Hen. II I 35]; c1200 [appellatus] non ~itur ei [officiali episcopi] quietus, set ei committitur, ita quod ilium habeat in adventu justiciariorum
[SelPlCrown 79]; 1202 tunc dimisit eum liberatum sine plevina
[Ib. 19]; non fuit in tali statu quando dimissus fuit plegiis, ut Ricardus ‥, qui eum dimisit, et alii testantur
[Ib.]; 1209 per ‥ forestarium dimissus sub plevina
[SelPlForest 5]; captus fuit et inprisonatus et dimissus per plevinam decenne de W. et villate
[PlCrGlouc 36]; c1225 burgensis captus a baillivo ~atur per vadia et plegios
[(Ch. Haverfordwest) EHR XV 518]; s1228 G. de B. laicus ‥ adjicit quod unum eorum [latronum] dimisit ipse propria manu in polam
[Feod. Durh. 270]; s1289 [ (v. comparitio b)]; dimisit eos de villa versus interiores partes Francie quo vellent
[G. Hen. V 8]. d si cujus uxor fornicata fuerit, licet ~ere earn et aliam accipere‥. mulieri non licet virum ~ere, licet sit fornicator
[Theod. Pen. II 12. 5–6]; alii si habuerunt uxores dimiserunt
[Ælf. Ep. 2. 67]; 1122 nec vir uxorem suam, aut uxor virum, ut alii nubat ~ere legaliter potest
[(Ep.) Eadmer HN 351]; dicitur quod patriarchis plures concesse fuerint uxores ‥ et quod multis de causis ~ebantur
[Pull. Sent. 668a]. e 1200 demisit se de tota terra sua et ipsum E. heredem constituit
[CurR I 363]; 1203 petit ‥ xiiij virgatas terre ‥ sicut jus suum et unde Ph. avus suus se dimisit in vita sua in curia Walteri ‥ et illam concessit J. filio suo
[Ib. III 25]; 1218 demisit se coram nobis ‥ de toto honore ‥ de Bremble
[Pat 165]; 1218 ipsa nunquam dimisit se de terra illa, set revera dimisisset se si auderet
[Eyre Yorks 9]; 1219 Ricardus ‥ presentavit ultimam personam, sc. Philippum ‥; set postea ‥ predictus Ph. demisit se de ecclesia illa et recepit vicariam
[CurR VIII 118]; 1243 quod, postquam extiterit senescallus Wasconie per unum annum plene completum, ‥ poterit se ~ere de senescalcia illa si voluerit
[RGasc I 153 (= CalPat 396)]; 1404 dimisit se de regimine regni
[Cl 252 m. 19]. f ipsa [anima] ab illa celesti harmonia ad inferiora transmissa, dum dimisse jocunditatis ac felicitatis reminiscitur ‥
[Quaest. Salern. B 16]; s1236 quia ‥ papa parti ‥ favit ‥ Mediolanensium, quorum fama super multis heresibus, usuris et symoniis laboravit, multorum fidelium diatim dimisit [v. l. amisit] devotionem
[Flor. Hist. II 218]; 1297 non habet unde possit vivere ‥, immo oportet quod ~at libros suos
[RGasc III cxc]; 1298 si ‥ secularis minister domus ea ‥ fecerit, per octo dies sequentes corrodium suum ~at
[Reg. Cant. 823]. g omnes tenemur ~ere rancorem ex corde, mortalem scilicet, et affectum rancoris
[Hales Qu. 1585] (cf. [ (v. 5c infra)]); [Wycl. Civ. Dom. III 110 (v. ditabilis)].
2 to leave (behind), abandon (sts. in a specified condition): a (place or sim., not necessarily visited); b (thing, incl. land or building); c (person or community); d (as successor or representative); e (w. inanim. subj.).
a aethereas dimittens furcifer auras / ‥ / corruit
[Aldh. CE 4. 1. 30]; venerunt ‥ in insulam ‥ Choo et demittebant Chorintheos in sinistra parte
[Hugeb. Will. 4]; de †bursensibus qui manserunt in burgo de Norwic’ abierunt xxij ‥ et dimiserunt burgum
[DB II 117b]; s457 reliqui [virorum] Cantiam penitus dimisere [AS: Chr.: forletan]
[Fl. Worc. I 5]; s1100 [Anselmus] dismissa curia in pace ad sua secessit
[Eadmer HN 137]; s1191 tunc ~ende sunt insule ille in dextera parte navis
[G. Ric. I 204]. b dimissis [v. l. dismisis] ordinate omnibus navigavit Galliam
[Bede HE III 19 p. 168]; manicas suas illic obliviscendo se dimisisse aiebat
[Felix Guthl. 40]; 1121 precipio quod cito deliberetis terram abbatis de R‥. et quod ibi invenistis ~atis
[(Breve Regis) Chr. Rams. 231 (= Regesta 1293)]; in tegula recenter facta posita ad solem vel ad ignem, quod si diutius ~atur, ‥ sal destruitur
[Quaest. Salern. Ba 108]; 1209 idem r. c. de xx s‥. pro plevina hominum qui fuerunt in cippo ‥ et de xx s. de H. preposito pro clav[e] ~end[a]
[Pipe Wint. 50 (= Crawley 189)]; 1223 quod ipsa penitus vastavit boscum, ita quod ‥ non dimisit ibi nisi tantum xxx quercus
[BNB III 483]; 1242 iter arripuimus versus Berbizillum [Gasc], in villa de Ponte ‥ sufficientem ~entes munitionem
[Cl 531]; 1289 concedimus ‥ licenciam ‥ construendi ‥ piscarium ‥ in nostro flumine ‥, ~endo tamen competentem viam seu iter ‥ necessarium navigantibus
[RGasc II 447]; 1298 nisi ‥ ostia quandoque ~antur aperta
[Reg. Cant. 823]; 1324 [ (v. derelinquere 2a)]; 1379 messuagium ‥ reparatum sustentabunt et in fine terminorum suorum in adeo bono statu vel melius ~ent
[Deeds Balliol 30]; inter unamquamque fossatam terra ~ebatur integra ad latitudinem unius cubiti pro unius solius hominis introitu vel exitu
[G. Hen. V 3]; 1460 [terre] assedabantur Willelmo S. et ipse dimisit eas vastas
[ExchScot VII 13]. c 706 quid de vobis dicetur si pontificem ‥ in exilio solum dimiseritis?
[Aldh. Ep. 9 (12)]; mirum quare nolueris ut aliquos nostrum, qui tibi ministrarent, hic ~eremus abeuntes
[Bede CuthbP 37]; quos ante insalutatos ~ebat, iterum salutaribus praeceptis commendare disposuit
[Felix Guthl. 26]; non licet clerico ~ere ecclesiam suam ‥ et migrare ad alteram ‥ quia ecclesia est ejus uxor spiritaliter
[Ælf. Ep. 2. 194]; illi [sc. magi] repatrient, oblato munere, / ego puerulum nolo dimittere
[Walt. Wimb. Carm. 217]; 1266 cum ‥ reginam ‥ in castro ‥ de Windesor’ post nos ~amus faciendam moram ibidem
[Cl 187]; 1266 ipsam fere mortuam dimiserunt
[SelCCoron 16]; ~ere eos in sua libertate
[Bacon Maj. II 377 (v. Christianus 1a)]; 1332 [ (v. desolare d)]; rex, nolens ‥ ~ere imperatorem solum absque pari presencia in terra sua
[G. Hen. V 20]. d s796 [Offa] Egfertum filium, ante mortem suam in regem inunctum, sucessorem dimisit
[W. Malm. GR I 94]; 1236 dum ‥ Isabella ‥ ipsum Rogonem loco suo dimisit ad finem cum ‥ rege faciendum
[CurR XV 1961]; 1303 dimisit in capitulo magistrum W‥. clericum suum
[DCCant. Register/Q f. 29b]; 1451 vicarius provincialis, quando ‥ sic infirmatur quod non possit capitulo provinciali interesse, ~at commissarium de consilio discretorum
[(Abbr. Stat. Francisc.) Mon. Francisc. II 112]. e [Ælf. Coll. 100 (v. 3b infra)]; uno momento eadem quae illum dimiserat infirmitate percussus est
[Osb. Mir. Dunst. 4].
3 a resign, surrender (office or tenure). b to abandon, desist from (practice, activity, purpose, opinion). c to relinquish (claim). d (?) to give up (disease) as incurable. e (absol.) to leave off. f to die. g (w. inf.) to cease.
a dixit non cum episcopatum ~ere debere
[Bede HE IV 2]; 1122 nec me juste potuisse episcopatum ~ere
[(Ep.) Eadmer HN 351]; 1266 compotum ‥ justiciarii Laudonie ‥ de lucris ‥ adquisitis post ultimum computum usque in diem quo dictam balliam dimisit
[ExchScot 9]; 1362 cum alter eorum cesserit loco suo ‥ sive ipsum demiserit ‥, ad locum sic vacantem ‥ nominabimus idoneum sacerdotem
[Lit. Cant. II 426]; 1375 quod illi tenentes qui demiserunt tenementa sua quod [sic] faciant eos metere cum domino
[Hal. Durh. 127]; 1412 [ (v. dimissio 3d)]; 1449 [Bekynton I 265 (v. compatibilis)]. b demissa [v. l. dimissa] intentione bellorum
[Bede HE III 14]; qui artem suam dimiserit [AS: forlæt] ipse ~atur [AS: byþ forlætan] ab arte
[Ælf. Coll. 100 (v. 2e supra)]; Arrius ‥ noluit ~ere suam heresim
[Id. Ep. 2. 54]; dimisso signo [ed. ‘when the bell stops’], omnes simul tres orationes faciant
[Lanfr. Const. 87]; ritum ‥ Anglorum, qui pro sternutatione et somnio vetularum ~unt iter suum seu negotium
[Ord. Vit. X 14 p. 87]; s1172 [rex] juravit quod consuetudines que inducte sunt contra ecclesias terre sue in tempore suo penitus ~eret
[G. Hen. II I 33]; non propter istam racionem ~atur opinio
[Duns Ord. III 37]; s1383 nostri dimissa obsidione ‥ recesserunt
[V. Ric. II 47]. c 1284 [ (v. dimissio 3c)]; 1301 [ (v. clamor 4a)]. d quandoque ‥ sentitur gravitas ad caput ascendere ‥ et cetera que diximus, et vertigo est durabilis et omnino ~itur
[Gilb. II 99v. 1]. e si sacerdos, prius quam inceperit canonem [misse], incurrerit [infirmitatem] ‥, sedeat donec convaluerit et postea incipiat ubi dimisit
[Cust. Westm. 222]; cum in diebus paribus febris dimiserit, reverti consuevit
[Bacon IX 203]. f Austraberta pia ternas dimiserat [v. l. pausaverat] idus
[Kal. M. A. I 399]. g 790 obsecro ‥ ne me umquam consolatoriis ~as reficere litteris
[Alcuin Ep. 9]; ~amus ‥ loqui de dubitante
[Ockham Dial. 440].
4 to leave out, omit; b (w. inf.); c (w. quin).
psalmo ‘Domine, quid multiplicati sunt’ dimisso [AS p. 426: for lætenum]
[RegulC 50]; tunc processio ex toto ~itur
[Lanfr. Const. 126]; per confessionem est absolutum quicquid aut per ‥ negligentiam dimissum aut per diabolicam expugnationem exstiterat commissum
[Osb. Mir. Dunst. 19 p. 148]; non ~et hostelarius vesperas nec matutinos in dupplici festo propter hospites
[Cust. Cant. Abbr. 257]; 1288 magistri ‥ lecciones suas omnino ~ent quousque a dicta balliva idem R. totaliter sit amotus
[MunAcOx 45]. b cum sacerdoti ‥ aliquid ‥ evenerit propter quod ipsa die missam celebrare non debeat ‥, non ~at quicquam facere de officio suo nisi missam et benedictionem in refectorio ‥
[Lanfr. Const. 160]; eciam pro morte vitanda non debet quis ~ere corrigere delinquentem si ‥
[Ockham Dial. 544]. c 1253 mandatum est ‥ quod pro nulla re mundana ~ant quin regi mittant ‥ xxx quintillas [MS: quintallas] fili de Hispania [etc.]
[Cl 178].
5 to remit: a (offence); b (debt); c (penalty or exaction); d (impers. pass.).
a omnia peccata ~untur, sicut in baptismo
[Theod. Pen. II 3. 3]; quod ‥ factas ab eis injurias mox obsecrantibus placida mente ~eret
[Bede HE III 22]; quasi diceret: “O Judaei, vos putatis quod Christus gentibus plus dimiserit; sed quibusdam vestrum plus ~it, quos praevaricatores legis invenit”
[Lanfr. Comment. Paul. (Rom. v 20) 123]; 1184 concedo eisdem [abbati et monachis] eandem auctoritatem et potestatem puniendi et ~endi commissa delinquencium ‥ quam mea dominica curia habet
[Cart. Glast. I 187]; si [sacerdos] fuerit in caritate, digne ~it peccata; si tamen non fuerit, nihilominus remittit
[Hales Qu. 1223] (cf. [ib.]: ‘remittere est debitam penam temperare et in parte relaxare’, ut dicit Hugo [recte Ricardus] de S. Victore [Pot. Lig. et Solv. 24] ‥, ‘~ere vero est ex toto indulgere’
); s1297 quod [rex] omnem offensam comitibus et eorum confederatis ~at
[Trevet Ann. 367]; s1455 confiteor ‥ abbati J‥. me contra ipsum peccasse graviter‥. ideo precor te ‥ mediare taliter pro me ut velit mihi ~ere omnia hujusmodi peccata mea
[Reg. Whet. I 157]. b cum orare debemus ut ~antur debita [Matth. vi 12] oramus ut dimittantur peccata
[Anselm Misc. 349]; queritur an peccet qui hoc [‘~e nobis debita nostra’] dicit et non ~it
[Hales Sent. III 363]; 1360 procurator gratanter et ex corde universum debitum dimisit eidem
[MunAcOx 224]. c 749 (12c) cunctas tribulationes quae nocere vel impedire possunt in domo Dei omnibus principibus sub ejus potestate degentibus demittere et auferre praecepit
[CS 178]; obsecro te ‥ ut ~as quod conscientia metuit et adicias quod oratio non praesumit
[Alch. Or. 144]; de omni homicidio ‥ et omnibus incendiis ‥ totum ~atur [AS: man eall onweig læte], et nemo ‥ emendationem exigat
[(Quad.) GAS 224]; debemus ~ere penam nobis debitam pro injuria, penam dico quam voluntas nostra ‥inordinata dicat nobis inferendam; non tenemur autem ~ere penam debitam et ordinatam et rationabilem
[Hales Qu. 1585] (cf. [ (v. 1g supra)]). d c1283 de horsgabulo non ~itur pro aliquo opere nisi quando fiunt averagia
[Cust. Battle 77].
6 to permit; b (w. inf.).
si virtus dimiserit, postea erit ei nutriens sufficiens panis cum ptisana donec omnis febris declinaverit
[Gilb. I 64. 2]; 1269 paratus fuit ‥ processisse per eundem attornatum, si hoc lex et consuetudo Anglie dimisisset
[Cl 109]. b 793 si ‥ Deus ‥ habitator est cordis nostri, numquam inimicos suos vastare ~it quae sua sunt
[Alcuin Ep. 19 p. 55]; 836 ut elemosinam quam ‥ datam habeo ‥ stare demittetis
[CS 416]; in vere ~o [AS: ic læte] eos [accipitres] avolare ad silvam
[Ælf. Coll. 96] (cf. [ (v. 1b supra)]); laxatis nodis ~untur [tauri] per atrium proludere
[W. Malm. GP III 110]; 1220 eum ‥ recedere ~ant
[ (v. 2 clericus 1a)]; 1224 ~imus eis tenere terram quam ‥ comes habet in insula
[Pat 431]; aperiunt bursam et ~ant aquam fluere
[Gilb. VI 255v. 1]; c1310 [ (v. 2 coppare)]; aliquando oportuit fideles ~ere per plures annos vacare apostolicam sedem
[Ockham Dial. 866].
7 a to commit, entrust, deposit (for safekeeping or sim.). b to demise, or bequeath; cf. dividere 9b. c (w. abstr. obj.) to transmit, pass on. d to refer (for decision). e to demise, grant (land etc. usu. for a term). f (w. ad firmam or sim.). g (p. ppl. as sb. n.) demise; cf. dimissio 6, dimissus.
a sciscitabatur ‥ cui pastorum oves Christi ‥ ~eret
[Bede HE II 6]; quadam nocte, dum fessa membra solitae quieti ~eret
[Felix Guthl. 18]; 790 [ (v. commutatio 2b)]; 1219 [ (v. anulus 2a)]; 1220 ballivus ‥ dicit ‥ quod comes ejus [Alicie] custodiam non dimiserat Johanni ‥ set maritagium Alicie ei dimiserat tantum
[CurR IX 67]; 1220 ut ei custodiendus ~atur
[ (v. 2 clericus 1a)]; 1253 quod ‥ custodiam terrarum ‥ heredis nomine regis ~at Petro
[Cl 178]; 1269 rex dimisit eidem P. custodiam foreste ‥ reddendo per annum regi ‥ xl s.
[SelPlForest 46]; 1275 convenit ‥ quod ‥ ~eret eis nomine vadii ij equos
[SelPlMan 150]; 1321 [ (v. custodia 3c)]; demittere
[Quadr. Reg. Spec. 32 (v. dispendere 1a)]; s1399 thesaurum ‥ et alia jocalia viz. bona regni, que ab antiquo dimissa fuerant in archivis regni
[V. Ric. II 197]. b tainus vel miles regis dominicus moriens pro relevamento ~ebat regi omnia arma sua et equum
[DB I 56v]; dux ‥ Willelmus ‥ transnavigavit ut regnum Anglie sibi a suo consanguineo rege Edwardo dimissum de manu Haraldi ‥ abstraheret
[Chr. Battle f. 22]; s1181 [ (v. distributor a)]; 1386 volo quod ‥ dicti duo equi oblentur die sepulture mee ‥ et sint demissi [sc. domui hospitali] cum ecclesia
[(Test.) FormA 429]; 1556 ex fructibus rectoriarum per ‥ reges dimissarum et universitati appropriatarum
[StatOx 367]. c ne corpus tuum extinctum putetur vitalem in te flatum ~am
[Coggesh. Visio 6]; 1299 licet predecessores nostri ‥ injuncciones salubres vestre religionis honestati congruentes dimisissent a vobis ‥ firmiter observandas
[Reg. Cant. 848]. d O. episcopus tenet in dominio B‥. de episcopatu suo, ut dicit; ‥ unde judicium non dixerunt, set ante regem, ut judicet, dimiserunt
[DB I 58v]; clamores ‥ ~untur in judicio regis
[DB I 377v]. e aliam medietatem Uluuardo in vita sua tantum ita dimisit quatinus post obitum suum ‥ rediret ad monasterium
[DB I 43v]; c1150 me ‥ quicquid a ‥ rege H. in ecclesia W‥. mihi datum et a vobis concessum fuerat ipsi [episcopo] absque omni reclamatione in perpetuum dimississe
[Ch. Sal. 17]; 1199 [ (v. dimissio 6a)]; 1271 volumus quod ‥ terre et tenementa illa Christianis qui sibi [sc. Judeis] ea dimiserint, remaneant ‥; hac adjecta condicione ut, si Christiani illi incontinenter inde satisfacere non possint, liceat Judeis predictis tenementa illa aliis ~ere, donec [etc.]
[(Lit. Regis) Leg. Ant. Lond. app. 236]; 1275 Hugo ‥ dimisit et tradidit Willelmo Fabro dim. acram prati ‥ ad terminum xix annorum
[SelPlMan 28]; 1285 Willelmus ‥ petit versus Walterum j mesuagium et iij acras terre ut jus suum in quod ‥ Walterus non habet ingressum nisi per Herveum ‥ patrem ‥ Willelmi, qui illud tenementum dimisit ‥ Waltero ad terminum qui preteriit
[CBaron 119]; 1364 pro uno messuagio et dim. virgata terre ‥ sibi dimissis ‥ usque finem v annorum
[Banstead 338]; 1402 de puteo de R. dimisso pro quarterio anni
[Ac. Durh. 603]. f 1220 dicit quod idem Ph. dimisit manerium illud ei ad firmam ad terminum xviij annorum, reddendo [inde] annuatim ei et heredibus suis xv li.
[CurR VIII 297]; a1250 A. dimisit ad feodi firmam ‥ G. fratri suo medietatem domus ‥ tenendam et habendam ‥ G. et heredibus ‥ reddendo ‥ iiij s. argenti ad duos anni terminos
[Deeds Newcastle 31]; s1250 Rogerus ‥ crucesignatus ‥ partem suam in silvis et aliis redditibus ‥ priori et conventui [de Coventre] ‥ pro magna summa pecunie, ut sibi in viaticis provideret, ad feudofirmam dimisit
[M. Par. Maj. V 98]; 1292 rex ‥ qui illam [villam] dimisit burgensibus ‥ ad firmam
[PQW 121a]; s1399 rex R. commisit et ad firmum [sic] dimisit regnum Anglie ‥ comiti Wilton’ [et al.]
[Croyl. Cont. B 493]; 1457 [ (v. arrentare a)]; 1539 me ‥ ad feodifirmam seu emphiteosim ‥ ~ere ‥ Johanni T‥. terras nostras ‥ in dominio de Lauderdaill
[Kelso I pref. p. liv]. g c1095 remiserunt michi totum illud dimisum
[ (v. destaurare)].
8 (?) to submit, render (account).
1327 status hostillar[ie] dimissus per fratrem J. de H. hostillar[ium]
[Ac. Durh. 114].
3 †dimittere
, f. l.
terram in quatuor †dimiserunt [? l. diviserunt] partes
[DB II 104]; 1300 vota sua in quatuor †dimiserunt [? l. diviserunt]
[Reg. Cant. 632].