guerra
Guerre, Anglis
Warre, et
Werre. Kero Augiensis :
Certamen, pugna, bellum, Guerra.Leges Alfonsinæ part. 2. tit. 23. lege 1 :
Los sabios antiguos, que fablaron en fecho de Guerra, dixeron que Guerra es extranamiento de paz, e movimiento de las cosas quedas, e destruymiento de las compuestas.Leges Edwardi Confess. cap. 12 :
Parentibus occisi fiat emendatio, velDomnizo lib. 2. de Vita Mathild. cap. 16 :Guerra eorum portetur.
Will. Brito lib. 1. Philippid. pag. 108. 109 :Finis adest Guerræ, requiem rogat ut sibi præstet.
Tempore cujusdam Guerræ, etc.Utuntur Guill. Tyr. lib. 3. cap. 11. Ivo Carnot. Epist. 20. 168. Vita S. Oldegarii Episcopi Barcinon. num. 20. Radulfus de Diceto, et alii sine numero.
Guerrarum bellum, dixit Sugerius Abb. in Vita Ludovici Grossi.
Cum nos aut successores nostros Guerram apertam habere contigerit sine dolo, quæ vulgariter Guerre ouverte nuncupatur, etc.
De bona Guerra, bellum æquum et legitimum, quod nostri dicunt,
De bonne Guerre. Instrum. ann. 1357. apud Rymer. tom. 6. pag. 15 :
Et ex quo bona ipsa, sic in vera proprietate et possessione inimicorum nostrorum tunc temporis existentia, per gentes nostras de bona Guerra et licita fuerant acquisita.
diffidatione. Conc. Constant. tom. 1. part. 12. col. 681 :
Hæc sacra sinodus decernit et declarat, quod nihilminus ecclesiasticus prælatus, ut antea, Guerras diffidatorias et invasorias incipiat.
Et insuper prædicta D. Comitissa promittit, quod ipsa cum Comite Sabaudiæ cum quo præfatus D. Dalphinus vir suus et ipsa præsentialiter Guerram habent, pacem, treugam, vel Guerram Cassam, appeysamentum seu respeytum, vel aliquod aliud remedium de jure vel de facto non facient.Vide mox
Item fuit actum... quod idem Dominus Dalphinus... non faciat treugam, pacem vel Guerram Lassam quousque dictum castrum esset recuperatum.
diffidatione, in Charta ann. 1207. apud Catellum in Hist. Comitum Tolosæ pag. 229. ubi legendum :
Si tamen Dominus Comes Tolosæ illum malefactorem non diffidaverit, ita quod non esset Guerra Guerrata :deest enim negativa.
diffidatione, sed quæ inferebatur hosti per velitationes, per insidias, infestando commeatus, aliisque artibus bellicis, sed abstinendo a prœliis, uti probat Murator. tom. 2. Antiq. Ital. med. ævi col. 531. ex Joan. Villanio lib. 9. cap. 181 :
Per li Sanesi furono contastati di Guerra guerriata, non assicurandosi d'abboccarsi a battaglia, come a gente disperata.Charta ann. 1212. apud eumd. in Antiq. Estens. pag. 400 :
Item teneantur Papienses dare Veronæ eo tempore, quo non habuerint Guerram guerratiam cum Mediolanensibus, sive Placentinis, ducentum milites.
Commune Cremonæ teneatur facere Guerram ad ignem et sanguinem ipsis, cum quibus guerram habuerint,in alia ann. 1243. tom. 4. Cod. Ital. diplom. col. 1571.(Papienses) . De sanguine et foco,
Si quispiam aliquid cuiquam homini de Communia forisfecerit, pro quo infra Ham venire non audeat, Hamensis dominus semel tantum eum conducere poterit, nisi ille de Guerra Mortali fuerit.Eadem Gall. :
S'il n'est de Werre Mortel.
Sine dicti imperatoris Constantinopolitani licentia et consensu nullam pacem, vel treugam, seu Guerram recreditam cum ejus inimicis seu adversariis....... faciemus.Hinc emendanda Charta ann. 1200. tom. 1. Cod. Ital. diplom. col. 395 :
De prædictis guerris non faciam pacem, nec treguam, nec Guerram Revedutam, absque parabola data a communi Cremonæ.Leg. enim
Recredutam. Vide infra in Recredere 1.
D. Rex pro communi utilitate et necessitate Regni sui statuit, quod durante Guerra sua, nulla alia fiat in regno, et si forte inter aliquos jam mota sit Guerra, quod datis treugis vel assecuramentis, secundum consuetudines locorum duraturis per annum et anno finito iterum continuentur et prorogentur, omnes aliæ Guerræ cessent, donec Guerra Regis fuerit finita. Item quod durante Guerra Regis inter aliquos gagia duelli nullatenus admittantur, sed quilibet in Curiis Regis et subditorum suorum jus suum via ordinaria prosequatur. Item quod equi armorum vel arma pro aliquo debito non arestentur. Item quod durante Guerra Regis torneamenta, jostæ, vel equitationes non fiant.
Guerra finita, id est, usque ad confectum bellum, ad internecionem usque. Charta ann. 1212. apud Murator. in Antiq. Estens. pag. 400 :
Et omnes prædictæ civitates et marchio teneantur adjuvare Papienses cum populo et militibus, et omni eorum fortia, si Guerram terminalem habuerint cum Mediolanensibus.
Item dictus reus graviter verberavit, cum suis complicibus, liberos le Grain de Biauvoir et liberos Johannis de Lonchy, et eosdem in Guerra tenuit, et tres equos eorumdem exenteravit et occidit. Estre de guerre,eodem intellectu, in Lit. remiss. ann. 1389. ex Reg. 138.
Consanguinei etiam parentes ipsius teneantur jurare quod ei non præstabunt auxilium vel favorem, sed ei, sicut et alii, facient Vivam Guerram. Totis viribus et Vivam Guerram,in Charta ann. 1251. ex Schedis Præsidis
Et de mandato dicti Pecorarii plures muri facti sunt propterea in pluribus carrubiis et viis Januæ civitatis ; quum omnes dicti Guerrerii armati irent, et servientes tenerent armatos.Charta Guillelmi Ducis Aquitaniæ apud Stephanotium tom. 1. Antiq. Vascon. MSS. pag. 511 :
Arma capiunt et malefactores vel Guerrarii efficiuntur.
Guerrieur, Ital.
Statuimus quod tempore pacis Guerrerii ad portus prædictos... non transeant eundo vel redeundo.Stat. Vercel. lib. 1. pag. 23. v°. :
Statutum est quod de aliquo damno dato, vel quod deinceps daretur in districtu Vercellarum per inimicos seu Guerrerios communis seu civitatis Vercellarum, non fiat emenda alicui ;... sed possit jus suum consequi contra illos Guerrerios sive damnum dantes.MS. :
Vide infra Guerus.Après yauls sont li Guerrieur, De toutes gens n'est nul pieur, Qui ardent villes et moustiers.
Ad Terras nobis seu hæredibus nostris Guerrinas nullatenus se divertant, nec inde cum inimicis nostris communicent.
Et siUbi(mercatores) sint de terra contra nos Guerrina.
Brusseltom. 2. de Usu feud. pag. vj. art. 40. proprio marte edidit,
Guerram habente. Terre guerriable, belli injuriis obnoxia, in Ch. Joan. ducis Lothar. ann. 1382. ex Chartul. Romaric. ch. 36 :
Que ladicte terre ensy apartenent à ladicte englise, comme dit est, ne puet, ne doit.... estre.... Guerriable pour nostre fait.
Intelligentes quod diversa flota Navium Guerrinarum, etc.
Et hoc tantum de cymiterio retinemus, ut liceat ibi Tempore Guerrivo remanere.
Doliis auro et argento plenis ad Guerriandum Regem Franciæ. Regimina Paduæ ad ann. 1326. apud Murator. tom. 8. col. 436 :
Qui furtive ceperant dictum locum, causa Guerriandi civitati Paduæ.
Secoussetom. 3. Ordinat. Reg. pag. 22.
Guerrator, bellator, apud Knyghtonem.
Guerregiare omnes homines, qui justitias et jura Ecclesiæ.... tollere voluerint.Charta Will. de Montecatano Vicecomitis Beneharn. ann. 1224 :
De cætero non decipiam te de vita tua, neque de tuis membris,... sed adjuvabo de tenere, habere, et defendere, et Guerreiare prædictum honorem contra cunctos homines et feminas, etc.apud Marcam in Hist. Beneharn. lib. 6. cap. 31. num. 2.
Guerreiarerursus in Appendice Marcæ Hisp. col. 1121. et 1126.
Guarreiare, in Curia Gener. Catalaniæ ann. 1359. Vide Jo. Dametum in Hist. Regni Balear. pag. 204.
Adjicientes dictam constitutionem locum habere etiam contra eos, qui prædictos diffidantes, Guerrificantes, seu malefactores in suis receptaverint.
Guerrificare Ducem per se nihilominus audent.
Nullus Abbas Guerrientibus aliquid det vel accommodet tempore guerræ.
Item mandaverunt quod dominus de Catellana possit Guerrisare et placitare cum castro de villa Crosa.Instrum. ann. 1237. tom. 1. Hist. Dalphin. pag. 19 :
Qui eos super Rancurello et ejus mandamento vel pro prædictis conveniret vel Guerrizaret.Occurrit
Guerrizare, apud Murator. tom. 6. col. 255. tom. 12. col. 422. 479. 587. 715. tom. 14. col. 1164. etc.
Guérier. Constit. MSS. Petri III. reg. Aragon. ann. 1359 :
Ordinamus quod dehinc usque ad mensem Madii, et ab inde ad duos annos proxime venturos, aliquis baro, miles, homo de paratico, civis vel homo villæ honoratus, nequeat aliquem Guerragare aut arremire.Cujus capitis lemma habet :
Inhibitio Garrificandi.Infra,
Guarrificare. Pactum ann. 1142. inter Probat. tom. 2. Hist. Occit. col. 498 :
Ego Ildefonsus comes Tolosæ... facio tibi donum et convenientiam, ut tantum sine tuo inganno Guerregem comitem de Fuxo.Lit. ann. 1358. tom. 3. Ordinat. reg. Franc. pag. 243 :
Qui de jour en jour s'efforcent tant qu'ils pevent de Guerrer monsieur, nous et le royaume.Lex Godefr. Camer. episc. MS. ann. 1227. art. 52 :
Statuimus insuper quod nulli de civitate alicui patriam impugnanti servire liceat.Ubi versio Gallica :
Nous estaulisons enseur-ke-tout ke il ne loise à nului de le cité servir à aucun ki le pais Guerrit.MS. :
Infra :Sovent les Guerioit, mez riens n'y conqueroit.
Aliud vero sonatEt ceuls qu'il Guerreoit avoit touz confondu.
Guerrerpro
Garer, scilicet
Amarrer, Rudente ligare, in Ordinat. de mercibus Parisios aqua adductis ann. 1415. ex Reg. 170. Chartoph. reg. ch. 1 :
Se l'avalant treuve aucun bateau embouché, ou que les fillez soient portez pour monter, il se Guerrera jusques à ce que icellui montant sera passé oultre ;... et aussi feront pareillement tous avalans, quant ilz vouldront Guerrer aucuns bateaulxaux pors de Greve et l'escole saint Fermain.
Et de ista hora inantea ego non te Guerrejabo, etc.
Convenio quoque vobis... Guerriggiare omnes homines, qui justitias et jura ecclesiæ et vestra, vel ipsius civitatis tollere vel minuere tentaverint.Hinc fortassis, vel a Latinobarbaro
Querulari, Guerruler, pro Rixari, verbis lacessere, in Lit. remiss. ann. 1403. ex Reg. 158. Chartoph. reg. ch. 111 :
Icellui Barthelemi qui n'avoit pas grant voulenté d'ouvrer, et qui ne queroit que rager et Guerruler, etc.
Rixas et dissensiones, seu seditiones, quas vulgus Werras nominat, commovere, etc.Tit. 43. § 19 :
Si Werra in regno surrexit, etc.Infra :
Et si Werra de quacumque parte in isto regno surrexerit.Hesso Scholasticus :
Et possessiones, quas pro Werra ista amiserant, reciperent.Vita S. Thietmari Salisburgensis :
Quantum vero ad præsens attinet, Werra, sanguis, iniquitas, sic tempora illa fœdaverat, etc.Versus antiqui in Hist. Prioratus S. Martini de Campis pag. 9 :
Utuntnr præterea Conradus de Fabaria de Casib. S. Galli cap. 14. 15. 21. Chronic. Uspergense pag. 277. 291. 315. Ed. 1540. Chron. Weingartense pag. 196. Will. Heda pag. 116. 1. Ed. Henric. Huntindon. pag. 378. 379. Arnoldus Lubec. lib. 7. cap. 20. edito ab Erpoldo Lindenbrogio, Monastic. Anglic. tom. 1. pag. 104. 114. Tho. Wasinghamus pag. 62. 64. etc. ItaCarnis in hac Gerra, sic fit caro splendida terra.
Werredixere nostri. Philippus
Mouskes:
Charta Constabulariæ Burdegal. fol. 183 :Quar des Wierres estoit lasés.
Je feusse alé à vous, si ne fust pour une Werre, que li Sires de Nuevile meismes a en no pais.
Werren, Theutonicis. Capitul. Caroli C. tit. 27. cap. 8 :
Regnum illi non forconciliabo, neque Werribo.Jacob. Hemricurtius de Bellis Leodiensib. cap. 9 :
Chis Ainechons adont meismes Gerioit à cheaz de Hamale, etc.Adde cap. 23.
Et nos similiter homines et imprisios nostros, qui aperte prædictum regem Franciæ Werraverunt pro nobis in hac werra, etc.
Werier. Charta ann. 1219. inter Monum. eccl. Aquilej. cap. 59. col. 686 :
Werras et discordias, quas commune Tarvisii modo habet,... eas Werriabunt.Redit. comitat. Namurc. ann. 1265. ex Reg. Cam. Comput. Insul. sign.
Papier velufol. 15. v°. :
Et s'il avenoit que Braibans et autres estraignes hom Weriast le conte de Namur, etc.
Episcopus etiam movens guerram adversus alium quam adversus me, potest Guerrare le burgo et de castro sicut et ego.Stat. Vercel. lib. 7. pag. 202. v° :
Ita quod illapars, cui burgum redditum fuerit, possit ab inde alteram partem Guerreare.
Gerveteribus Gallis ac Germanis
bellumsignificasse, indeque dictos
Germanosipsos, quasi homines belli,
Gens d'armes. Quam sententiam amplectitur etiam Bucherius in Belgio Romano lib. 1. cap. 12. Henschenius ad 6. Martii a Theutonico
Wæren, quod est vim vi repellere ; vel a
Kryghen, rapere. Spelmannus a Saxon. gar, telum, arma, Anglis
War, g. in w. converso. Alii a
WerreTheutonico, quod est dissidium, rixa : Perionius in Orig. Linguæ Gallicæ pag. 272. a Græco
Gera, et Hebræo
Gara, litigare, contendere. Sed procul omnino a vero Ludovicus
d'Orleansad 2. Taciti,
Gerrama
verrendo, dictam vult, quia, inquit, bellum, minime bellum, everriculum est omnium rerum.
Werra.