hida
Brente x ~as, Seweie x ~as, Piltune xx ~as
concedo ‥ xxxii ~as de patrimonio meo. ‥ addo terram octo hydarum nomine Cuniland(
cum dimidia terre hijda
hyda [v. l. hidia ]
me concessisse ‥ monachis Westmonasterii manerium ‥ de Aldenham de x viz. ~is
etc.(v.
in Exesse est j ~a quae juste ad hoc manerium pertinet(
regale manerium fuit, sed non fuit per ~as distributum(
in Latesberie tenet episcopus Lisiacensis ‥ j ~am v pedes minus(
hundret’ ‥ in quo jacent ccc ~ae(
de unaquaque ~a terrae libera vel villana quae ad aecclesiam de W. pertinet debet episcopus habere ‥ j summam annonae
rex ‥ Willelmus de unaquaque ~a ‥ vj s. accepit
me concessisse ‥ terram aliam ij ~arum, de xijxx acris
si accusetur inde adlegiet se per lx ~as [(AS: ]sixtigum hidum
de omni ~a [gl.: carruca; AS: ]œt œlcere hide
de unaquaque hyda, i.suling
do ‥ monachis [(de Conchis ] unam †hydram terre adjacentem ecclesie, et aliam †hydram que vocatur Douresel
ut rex perdonaret ei superplus ~arum de manerio de B.
Ethelwulfus ‥ in omni sue hereditatis decima ~a pauperem ‥ cibari precepit
in decem †hedis vel mansionibus;
in decem hidis;
concessit ‥ Fifhidam in Dorseta ‥ unam hidriam apud Wapeleiam ‥ unam hidriam de Lasseberga
fecit rex parari per totam Angliam ex trecentis et decem ~is navem unam, et ex octo ~is loricam et galeam; ~a ‥ Anglice vocatur terra unius aratri culture sufficiens per annum
misit ‥ rex ‥ justitiarios suos per unamquamque scyram ‥ Anglie et inquirere fecit ‥ quot hyde, id est jugera uni aratro sufficientia per annum, essent in unaquaque villa et quot animalia
de uno quoque aratro, id est hyda terre ‥ vj s. cepit
unam hildam terre apud Warham
concedo ‥ in Berchesira apud Heinreit vij hyddas terre
in provincia Lincolnie non sunt hyde ‥ sed ‥ sunt carucate terrarum, et non minus valent quam hyde
de unaquaque carucata terre sive hyda
non constat nobis utrum assideris dictas c m. per ~as comitatus secundum numerum ~arum que inveniuntur in villis vel secundum ~as antiquitus assisas in predictis villis
solutum est scutagium ‥ ad quod una hyda de F. ‥ solvit viij s., et nos [sc. solvimus ] pro iiij hydis Willelmi P. xxxij s. ‥ predicte v hyde faciunt servitium j militis
[provincias ] fecit W. Conquestor describi et per hydas [] sive carucatas dimetiri : †hedas Eul. Hist. II 154
rex ‥ Alexander ‥ pro succursu regis Anglie ‥ iij homines de qualibet hyda connumeravit in expeditione
ibi sunt vij ~ae et una car’ terrae et una bovata; in unaquaque ~a sunt xiiij car’ terrae et dim.(
Ogerus Brito tenet in Cilebe de rege ij partes j ~ae, id est xij car’ terrae
dim. ~am in qua sunt xvj bovate in Bedintona, viz. viij b. de inlanda ‥ et viij bovate de warlanda
octo ‥ virgate unam ~am faciunt
sicut ab ipsis [sc. ruricolis ] accepimus, ~a a primitiva institutione ex c acris constat. hundredus vero ex ~arum aliquot centenariis, set non determinatis
ex hac ~a habetur j carrucata terre in dominio, alia pars assisa est ab istis hominibus
do ‥ dim. ~am terre ‥ de meo feudo de Wuttone ‥ et si in illa dim. ~a non sit perfecta una carucata terre tantum desuper plus ibi apponam quod plenam et perfectam carucatam habebunt
in manerio Berling’ [] ‥ ~a continet sexcies viginti acras; iiij virgate faciunt ~am, et xxx acre faciunt virgatam Essex
hujusmodi terre defendunt xx acras pro una virgata, set ~a manerii computabilis constat ex vijxx acris [] Navestock, Essex
ad totam ‥ villam [] pertinent xiij ~e, quarum quelibet ~a continet in se vj virgatas, et quelibet virgata continet viginti quatuor acras Elton, Hunts
hidagium pertinens ad Rameseiam: ‥ Upwode cum Ravele []: x ~e; xx acre faciunt virgatam; iiij virgate faciunt ~am. Wistowe [ Hunts ]: viiij ~e, cum Ravele; xxx acre faciunt virgatam; iiij virgate faciunt ~am. Broughtone [ Hunts ]: sunt ibidem viij ~e; xxxij acre faciunt virgatam; et vj virgate et dim. faciunt ~am. ‥ soca de Slepe [ Hunts ]: xx ~e; xvj acre faciunt virgatam; et v virgate faciunt ~am. Hougtone cum Wittone [ Hunts ]: xiiij ~e apud H; xviij acre faciunt virgatam; sex virgate ~am [ Hunts etc. ]
Bernewelle []: vj ~e; xxvj acre faciunt virgatam; vij virgate faciunt ~am Northants
Cranfelde []: x ~e et dimidia virgata terre; xlviij acre faciunt virgatam; iiij virgate faciunt ~am Ib; Shittlingdone cum Pekesdene [ Beds ]: xxiiij ~e et j virgata et dim. ‥; xij acre faciunt virgatam; iiij virgate faciunt ~am; et de hiis sunt x ~e et dim. ‥ libera Beds
Therfelde []: x ~e; lxiiij acre faciunt virgatam; et iiij virgate faciunt ~am. ‥ Laushulle [ Herts ]: x ~e; l acre faciunt virgatam; iij virgate ~am. ‥ Brauncestre [ Suff ]: x ~e cum Holme; xl acre faciunt virgatam; iiij virgate ~am. ‥ Ringstede [ Norf ]: vij ~e; xxx acre faciunt virgatam; iiij virgate ~am Norf
Gravele []: v ~e preter dominicum; et sciendum quod vij virgate faciunt ~am liberam; vj virgate et dim. et quarts pars unius virgate faciunt ~am de villenagio; xx acre faciunt virgatam de villenagio; et nescitur quot acre faciunt virgatam liberam Camb
~a ibi [] non continet nisi solummodo ij virgatas et j quarterium terre Lawshall, Suff
ad totam ‥ villam [] pertinent x hyde ‥ quelibet hyda continet v virgatas et quelibet virgata ‥ xxiiij acras Elton, Hunts
ad totam ‥ villam [] pertinent xiij ~e ‥, quarum quelibet ~a continet in se vj virgatas terre, quelibet virgata ‥ xxiiij acras Elton, Hunts
quatuor virgate seu wyste faciunt j hydam; quatuor ~e faciunt j feodum militis
est ibidem j ~a terre que vocatur Derhide, et continet in se lx acras terre arrabilis ‥ et certus visus valet per annum ij s.
terra hydata in Thorp’:‥ hyda in hoc manerio continet vij(xx acras terre
concessionem ‥ de iij virgatis terre, que appellantur libera ~a in Bereford [] quietis de ‥ scutagio [ Warws etc. ]
ij ~ae geld’(
in Flettuna adquietant v ~e ad geldum regis, set in primis non fuit nisi ad iij ~as
precipio quod x ~e de Horsleya se acquietent pro vij ~is de omnibus geldis
quelibet istarum ~arum debet arare viij acras ‥
quelibet dim. ~a debet ad Natale j gallum et iij gallinas
debet quelibet ~a que continet iiij virgatas terre facere j cupham ‥ et j alveum(
omnes isti predicti tenent j hydam, faciendo in omnibus sicut alia hyda predicta facit(
eandem virgatam terre ‥ fraudulenter posuit extra ~am
terre que sunt extra ~am et que non dant hydagium
iste sunt parcelle hydarum faciendarum circa hayam de C. in foresta de Maccl[esfeld ] per dominos et parcenarios diversarum villarum hundredi ibidem, ut patet inferius; et primo de sepe proximale nesset , ascendendo versusle okencloghende: Adlynton’ incipit apudle holghlegh et profic’ xx perticat’, Chelleford proxime post de eadem sepe profic’ xx pertic’, ‥ Chedle proxime tunc habet ij hydas et profic’ xx pertic’ . ‥ iterum, Chelleford apudle okenclogh ascend’ versusle lekkeddes profic’ xv pertic’ ‥; et sic terminatur illa hyda continens rodas cclxxv per majus centum. haya apud Bradeshagh ‥ terminatur ‥ continens rodas c per majus centum. summa totalis dictarum trium haiarum: iiijc vxx xj [sc. perticate ] per majus centum
media haya: Chedle incipit ad Tristram F. descendendo et facit ij hydas et profic’ xl pertic’
Hida Anglice vocatur terra unius aratri culturæ sufficiens per annum.Huntindon. pag. 370. Radulphus de Diceto, Brompton. Robertus de Monte ann. 1083. et alii :
Misit Rex potentissimus Anglorum Willelmus Justitiarios suos per unamquamque scyram, id est, provinciam Angliæ, inquirere fecit per jusjurandum, quot Hidæ, id est, jugeraMatth. Paris. ann. 1082 :uni aratro sufficientia per annum essent, in unaquaque villa, etc.
De unoquoque aratro, id est, Hida, etc.Monasticum Anglic. tom. 1. pag. 21 :
Dedit huic Ecclesiæ Fengg. 7. aratrorum, quod Anglice dicitur 7. Hides.Proinde
Hidaidem est, quod aliis
Carrucata. Ordericus Vitalis lib. 8. pag. 678 :
Omnes carrucatas, quas Angli Hidas vocant, funiculo mensus est et descripsit.Rogerus Hovedenus pag. 778 :
Carrucata terræ, sive Hyda.
In Felestede habemus duas Hidras in dominio nostro ; de his debet nobis reddere Radulfus ter centum acras terræ seminatas, dimidium frumenti, et aliud dimidium avenæ, de his adhuc duobus Hidris habent decem et novem bordarii quatuor virgas terræ, quisque horum dat per annum 2. denarios de capite suo.Ibidem fol. 27 :
In Penneberia 3. Hidras terræ, unam in dominio, alias habent homines, boves 22. vacas 2. in tribus carucis, equum unum, etc.
octo unam Hidamconficere tradunt. Veterem schedam
Hydarumnumerum in plurimis Angliæ regiunculis continentem hic accipe ex Spelmanno, ne et in his minutiis fidem nostram Angli desiderent :
1. Myrcna continet 30000. hidas2. Woken-setna 7000. hid.3. Westerna 7000. hid.4. Pec-setna 1200. hid.5. Elmed-setna 600. hid.6. Lindes-farona 7000. hid.7. Suth-Gyrwa 600. hid.8. North Girwa 600. hid.9. East-Wixna 300. hid.10. West-Wixna 600. hid.11. Spalda 600. hid.12. Wigesta 900. hid.13. Herefinna 1200. hid.14. Sweordora 300. hid.15. Eyfla 300. hid.16. Wicca 300. hid.17. Wight-gora 600. hid.18. Nox gaga 5000. hid.19. Oht gaga 2000. hid.20. Hwynca 7000. hid.21. Ciltern setna 4000. hid.22. Hendrica 3000. hid.23. Unecung-ga 1200. hid.24. Aroseatna 600. hid.25. Fearfinga. 300. hid.26. Belmiga 600. hid.27. Witherigga 600. hid.28. East-willa 600. hid.29. West-willa 600. hid.30. East-Engle 30000. hid.31. East-Sexena 7000. hid.32. Cant-warena 15000. hid.33. Suth-Sexena 7000. hid.34. West-Sexena 100000. hid.
tegere, Hidamprofluxisse, ita ut primario idem fuerit, quod
tectum, mansus, manerium, id est, domus cum adjuncta agri ad colendum portione, quam hydelandes vocat vetus Bedæ Interpres Saxonicus, quasi
terras ad Hydam pertinentes. Sed et Spelmannus in veteri Glossario Saxon. hadae,
stationemet
confugiumreddi auctor est ; unde Gallorum
Hildamvocant, quod Angli
Hidam, et
Hilden, pro
tegere, cooperire. Occurrit autem vox
Hildain Regiam Majestat. lib. 2. cap. 16. § 20. 21. Vide Hloth.
hidascensere, unde
Hidatus, taxatus, censitus.
Hidage, vel taillage, est tallagium de hidis terrarum.Charta Henrici I. Regis Angl. tom. 1. Monastici Anglic. pag. 185 :
Dono etiam Hidagium, quod exigebatur de 20. hidis ad eamdem urbem pertinentibus, etc.Apud Matth. Paris ann. 1242.
Carucagium et Hidagium, idem sonant. Bracton. lib. 2. cap. 16. § 8 :
Sunt etiam communes quædam præstationes, quæ servitia non dicuntur, nec de consuetudine veniunt, nisi cum necessitas intervenerit, vel cum Rex venerit, sicut sunt Hidagia, carragia, et caruagia, etc.Quæ quidem auxilia et præstationes per
hydasperantiquæ in Anglia videntur : siquidem Ina Rex in Legibus suis § 71. Edit. Saxon.
de 10. Hidis ad corrediumdari sanxit 10.
modia mellis, 300.
panes, etc. et Ethelredus ann. 1008. apud Matth. Westmonast.
Per totam Angliam jussit parari ex 300. Hidis navem unam, et ex octo Hidis galeam unam et loricam. Apud Simeonem Dunelmensem anno 1084 :
Rex Anglorum Willelmus de unaquaque Hida per Angliam 6. solidos accepit.Adde Leges Edwardi Confess. cap. 11. Henricus I. pro matrimonio Mathildis filiæ suæ,
cepit ab unaquaque Hida Angliæ 3. solidos. Apud Rogerum Hovedenum pag. 778 :
Ricardus Rex Angliæ accepit de unaquaque carucata terræ, sive Hyda, totius Angliæ. 5. solidos de auxilio.Est etiam
quietum esse, si Dominus Rex talliaverit totam terram per Hidas. Ita passim usurpant veteres Chartæ in Monastico Anglic. tom. 1. pag. 169. 192. 372. 976. tom. 2. pag. 827. apud Prynneum in Libertatib. Angl. tom. 2. pag. 632. etc.
Hide, idem quod Pavor, terror, vulgo
épouvante. Lit. remiss. ann. 1376. in Reg. 109. Chartoph. reg. ch. 406 :
Laquelle Prieuse après ce qu'elle fu ainsi délivrée, dist à son mary, que par l'espouventement et la Hide que elle avoit eu de ce que lidit Pierressons lui avoit fait, ses enfés estoit mors en son vendre.Mirac. B. M. V. MSS. lib. 1 :
Guignevilla in Peregr. hum. gener. MS. :Moult est li clers en grant freour, Moult a grand Hide et grant peour.
Vide supra Herlinini.Grant Hide et grant paour me faites.