About
Menu

interpretari

interpretari, ~are [CL] 1 a to expound, explain (text, or sim.; also absol.); b (w. indication of mode of explanation); c (w. indication of quality of explanation). d (w. complement, cf. 4b infra; also pass) to explain (word etc.) as. a scripturas sanctas ‥ ~antes Bede Ezra 923 (v. erraticus 4); episcopum oportet judicare et ~ari Egb. Pont. 11; nemo potest finem ~ari nisi ipse rex in cujus curia fines fiunt Bracton 106; 1286 quod dominus rex ~et cartam suam PQW 97 (cf. ib. 86: †interpetret).  b moraliter ~atum Gildas EB 70 (v. d infra); velim ‥ haec scripturae sacrae testimonia ‥ historico vel morali sensu ~ari Ib. 93; alia ratione alter scriptum ~ari nititur, alia alter Alcuin Rhet. 9; 800 quaedam pravo sensu aliter quam ab eis [sanctis patribus] posita sunt interpraetare nititur Id. Ep. 202; 1285 cum ‥ verbum illud ‘placitet’ ‥ active ~etur et passive (Great Yarmouth) BBC 154.  c quem versiculum imperiti et metricae artis ignari ‥ satis turpiter ~antur Aldh. Met. 133 p. 184; non audiat judex prave ~antem rescripta Ric. Angl. Summa 32 p. 58.  d post idolatriae luci, quod moraliter ~atum condensae et fuscae cupiditatis, succisionem silvae Gildas EB 70; si mundum ‥ creatum esse monstravero, tunc Deum, qui creator ~atur, necessario esse concludam Petrus Dial. 19; nonnulli Saturnum sacrum sensum, id est divinam providentiam omnia procreantem, sive satorem omnium ~antur Alb. Lond. DG 2. 6. 2 a to explain (event, omen, or sim.). b to give as explanation (in quot., w. pro; cf. 4c infra). a per tres noctes hujusmodi signum ‥ manifestatum est in aere; diversis vero modis videntes hoc ~ati sunt Ord. Vit. XII 16 p. 350; rex nihil illorum intellegens, cum non esset qui ~aretur ei visionem R. Howd. II 273; sompnia pessima ~atu Baker 107.  b 1187 judices delegati ‥ nimie simplicitatis ‥ sunt redarguendi, qui murorum constructionem, non canonicorum ‥ institutionem, pro ecclesia sunt ~ati Ep. Cant. 39. 3 to explain to oneself, understand (in specified manner or sense); b (w. de) to understand (as relating to). Deus ‥ eam ‥ per visum confortavit oraculo ‥; illa vocem ‥ ad omen bonum ~ata excussit soporem W. Malm. GP V 272; totum in suam ~atur pessimus augur injuriam Map NC III 3 f. 39; ‘nolo mortem peccatoris, sed magis ut convertatur et vivat’ [cf. Ezech. xxxiii 11], favorabili presumptione atque probabili, que benignius in dubiis †interpretali [? l. ~atur] Gir. Ep. 4 p. 180.  b cum ‥ responsum accepisset, nidos eorum [? l. earum, sc. avium] ubique destruendos ‥, de castellis Norwagensium hoc ~antes ‥ Gir. TH III 42. 4 a to explain what is written or uttered in another language, to translate (text or sim.; also absol.). b (w. complement) to translate (word etc.) as (usu. pass.). c to give (word etc.) as translation. a epistula cum ‥ esset ‥ diligenter ‥ in linguam ejus propriam ~ata ‥ Bede HE V 21 p. 345; Ælfred ‥ legere et ~ari ‥ inchoavit Asser Alf. 87; primo illo testimonio scripto, confestim legere et in Saxonica lingua ~ari ‥ studuit Ib. 89; scio multimodis verba posse ~ari, sed ego simplicem interpretationem sequor fastidii vitandi causa Ælf. Gram. 1 (cf. ib.: ad vestram linguam transferre ‥ ad Anglicam linguam vertendo); ut nullus Anglorum fuerit vel in intelligendo acutior vel in ~ando elegantior W. Malm. GR II 123; ad ~andos Anglice libros Id. GP II 123 p. 132.  b philargiria ‥ / interpretatur vitium quod forte cupido Aldh. VirgV 2572; Strenaeshalc, quod ~atur sinus fari Bede HE III 25 p. 183; 798 cum Aegyptiis, qui tenebrae ~antur Alcuin Ep. 145; in loco qui dicitur Æscesdun, quod Latine mons fraxini ~atur Asser Alf. 37 (cf. Enc. Emmae II 9: in Aesceneduno loco quod nos Latini montem fraxinorum possumus ~ari); Effrata triplicem habet interpretationem; ~atur enim frugifera, vel speculum, vel furorem vidit S. Langton Ruth 91; mutato nomine ab Abra in Abraham, quod ~atur pater multarum gentium M. Par. Maj. I 7; Judith, que ~atur [ME: speleþ] confessio AncrR 117; stranguria ~atur guttatim urinae emissio involuntaria SB 40.  c Simacus ‥ pro virgulto [Is. liii 2] ~atus est ramum Gros. Cess. Leg. II 5. 5. 5 ? to discuss (in quot., pass.). 811 inter alias ‥ diversarum rerum causas in illo habentes concilio interpraetatas CS 335.

Saved

Recent