About Report a problem

Menu

jurare

jurare [CL] 1 (absol.) to take an oath, swear; b (as an oath-helper); c (as one of a group); d (pr. ppl.) one who swears, juror. e quorum numero procedens primitus unus, / quamvis juraret, pellaci fraude fefellit Aldh. VirgV 928; quod veros promit jurans sententia fatus Ib. 934; hanc terram dicunt homines qui ~averunt non pertinuisse ad Ulf DB I 277vb; s1126 de sacramento quod primates Anglie fecerunt imperatrici: ~averunt ergo cuncti, quicunque in eodem concilio alicujus viderentur esse momenti W. Malm. HN 452; 1168 burgenses Novi Castelli r. c. de xx m. de misericordia quia coegerunt milites ~are Pipe 171; 1220 commisit equam illam Elie Picon qui se facit warantum ut sic posset secure ~are, et benedicunt quod non fuit equa ipsius Elie nec illam duxerat in partes illas SelPlCrown 126; statutum est ut statim post litem contestatam principales persone ~ent Ric. Angl. Summa 28 p. 37; imperator non tenetur ~are summo pontifici tanquam vasallus Ockham Pol. I 90.  b si ~are pro eo non audeant, vadat ad triplex ordalium (Quad.) GAS 219; 1350 fiat ‥ inquisicio ‥ per principales et mancipia ad hoc specialiter ~atos de perturbatoribus pacis StatOx 88.  c sacerdos, qui regularem vitam ducat, in simplici accusatione solus. in triplici cum duobus ordinis sui ~et (Leg. Hen. 64. 8) GAS 585; presbiter ab episcopo ‥ suo accusatus se sexto ~et sacerdotum legittimorum sicut ad missam paratorum (Ib. 64. 8c) Ib. 585; cum xv ex eis [sc. consacramentalibus] quos justicia selegerit, sextus decimus ~et sicut causa dictabit (Ib. 66. 9a) Ib. 586; 1225 faciatis ~are ad arma ‥ omnes illos singulos et universos qui superstites sunt et ad arma ~ati fuerunt tempore domini J. regis, patris nostri Pat 503; si omnes summonitiones negaverit, pro qualibet, ~abit duodecima manu RegiamM I 7. 11; quod et ipse petens, sic esse juramento suo, una cum duobus aliis id audientibus, et cum eo ~antibus, probabit Ib. III 21. 3; ~abit cum testibus suis, sc. duobus quod illud animal. fuit ab eo elongatum, sicut ostendebant in clameo suo Quon. Attach. 10; 1452 magister T. C. detulit juramentum praefatis Johanni Browne et ejus uxori, ut ~arent ipsi, et alter eorum ~aret cum manu duodena vicinorum MunAcOx 632.  d procedet quidem recognitio [de recto] presente utraque parte per juramentum duodecim ~antium, et juxta eorum veredictum judicabitur uni vel alii saisina Glanv. 13. 11 p. 155. 2 (pass.): a (impers.) to take an oath, swear. b (pers.) to be sworn, to have an oath administered to. a jure vero canonico non aliter de calumpnia ~atur, nisi specialiter precipiatur Ric. Angl. Summa 28 p. 39; in tantum sub suo imperio vivere secure jam ~ati reputant ut sibi servire regnare feliciter arbitrentur Ps.-Elmh. Hen. V 47.  b tu ‥ dotata Spiritu Sancto, in Christiana professione ~ata, virgo fuisti Anselm (Medit. 2) III 80; sorte potius quam electione ~aturi (Leg. Hen. 66. 10) GAS 586 (v. electio 3a); testes ~atos tam religiosos quam seculares, tam clericos quam laicos, tam viros quam mulieres ‥ diligenter examinavimus Canon. G. Sempr. 131v; 1200 xij capitales portmenni fuerant ~ati Gild Merch. II 118; de ballivis, prepositis ‥ providendis et ~andis Reg. Malm. I 202; 1345 non teneantur ~ari ‥ Ib. 151; c1410 bedelli ‥ ~entur quod si ‥ aliquis eorum noverit ‥ revelabit StatOx 207; 1563 (v. discredere 2). 3 (act.): a (w. inf.); b (w. acc. & inf.); c (w. ace. & fut. ppl. or gdv.); d (w. quod & ind.); e (w. quod & subjunctive); f (w. ut or ne & subjunctive). a ~avit ‥ oboediens in omnibus esse Asser Alf. 46; juravit pactos numquam dissolvere nodos Frith. 969; 1214 cum ‥ mandatis ecclesiae ‥ stare ~assetis MunAcOx 1; ~avit honores, jura, et possessiones Romane ecclesie ‥ servare ac protegere Flor. Hist. II 298; 1446 treugas ‥ ~amus facere ‥ observari (v. de 3c).  b exscriptum litterarum domini pape vobis transmitti precepimus, quas penes se bullatas esse ipse et Jord(anus) presbiter ~averunt Ep. J. Sal. 83 (67); ego ~o per Patrem et Filium et Spiritum Sanctum me pro nullius favore persone, neque commodo aliquo interveniente, testari (Forma juramenti) Diceto YH 390; 1215 nec ego nativos eorum ad arma ~are faciam Ch. Chester 394 p. 389; ~avit se nunquam arma portare contra vexillum Willielmi Eul. Hist. III 33; s1397 ~arent se ‥ statuta ‥ observare (v. dominius b).  c pagani ‥ ~averunt se citissime de suo regno exituros Asser Alf. 56; c1195 hanc ‥ concessionem sine ‥ dolo tenendam ‥ ~avi Ch. Westm. 382; 1200 hanc conventionem fideliter tenendam ~averunt Ch. Chester 318; s1204 confidens de pecunia quam se ~avit ab Anglia extorsurum Flor. Hist. II 129; qui ~at se perjuraturum bene jurat—id est, secundum quid—bene autem non jurat simpliciter Kilvington Soph. 48ss.  d Sacramento facto ~avit quod ‥ suas consuetudines quietas habuerunt DB I 1a; c1180 fratres ‥ ~averunt quod hanc conventionem ‥ sine arte et malo ingenio firmiter tenebunt Ch. Westm. 288; ~ent preterea quod propter hoc nihil dederunt vel promiserunt judici Ric. Angl. Summa 28 p. 38; testes ‥ debent ~are quod non testificantur gratia vel odio vel commodo vel timore Ib. 30 p. 43; c1320 ~entur ‥ conventui quod bene ‥ servient Cant. Cath. Pri. 218; 1420 tu ~abis quod habes habitum StatOx 227.  e cum vj ~et quod hoc non fecisset (Leg. Hen. 66) GAS 585; s1141 ~avit et affidavit imperatrix episcopo quod omnia majora negotia in Anglia ‥ ejus nutum spectarent W. Malm. HN 491 p. 50; eligendi sunt quatuor viri Deum timentes et ordinem zelantes, qui inspectis sacrosanctis ~abunt, quod assument ad se ix viros Inst. Sempr. *xxx; ~are testes debent quod nullum falsum depromant Ric. Angl. Summa 30 p. 43; c1268 ~abunt ‥ quod omnes libros veteris logice ad minus bis audierint StatOx 26.  f s1376 dominus rex Francie ~are me compulit ne literas revelarem Chr. Angl. 83; 1444 pandoxatores ~averunt ‥ ut salubriter pandoxarent MunAcOx 541. 4 (w. prep. & gd. or gdv.). qui in susceptione pallii inter cetera de appellationibus deferendis Romano pontifici expressim ~averunt H. Bos. Thom. III 29; 12‥ ~abit quilibet ad dicendum veram causam adventus sui Ch. Westm. 349; c1400 cancellarius in sui officii admissione ad ‥ statutum ‥ observandum sit ~atus StatOx 19; prius ~averant ad pacta servanda G. Hen. V 8 p. 52; botelmakers et shethers ~ati ad regulandum misterum suum MGL I 654; 1428 ~avit de admittendo et adimplendo penitenciam ‥ injungendam Heresy Tri. Norw. 34; 1429 ~avit ad sancta Dei evangelia ‥ de veritate dicenda Ib. 43. 5 (w. prep. & sb. acc. or abl.): a (indicating what one swears by); b (indicating where one swears); c (indicating what one swears to undertake or uphold). a qui autem in manu hominis ~at, apud Grecos nihil est Theod. Pen. I 6. 3; in omnibus reliquiis ‥ in quibus nec alicui genti prius ~are voluit Asser Alf. 49; super sanctum presentis Kenelmi corpus ~ando V. Kenelmi B f. 82rb; ~et per [v. l. cum] lx hidas quod ea mortua manus vendidit ei (Quad.) GAS 113; c1168 [reciting charter of 1137] ~averunt ‥ electi senes ‥ super textum evangelii quod a majoribus suis audierant et intellexerant Reg. Plympton 162; domnus prior Rogerus ‥ in animam suam ~atus, dixit se vidisse ‥ ventum validum et tempestuosum subito mutatum Canon. G. Sempr. 116; dii ‥ per rem nature sue contrariam ~ant Alb. Lond. DG 6. 3; 1235 ut nomine nostro et in anima nostra ~ent quod nos eandem domicellam vi uxorem legitimam ducere debeamus TreatyR I 23; omnes sibi suspectos ‥ super lignum sancte crucis ~are fecit, quod ‥ Flor. Hist. I 401; 1353 ipsum super quendam gladium ~are cogerunt quod hoc nec causam ejusdem alicui revelaret Pat 239 m. 22d.; 1446 ~avit ‥ ad sancta Dei evangelia ‥ (v. corporaliter 1d).  b inter altaria ~ando demorantes Gildas EB 27 (v. demorari 1a); c1150 sicut in libro eorum scriptum est ‥ et ~averunt apud Aberdon E. Ch. Scot. 223; 1366 ~avit coram dicto coronatore quod ‥ SelCCoron 56.  c non est tempus leges faciendi ‥ vel jus ~andum pro fidelitate domini (Leg. Hen. 62) GAS 583; et qui minus in catallis habuerit quam xx marcatas, ad gladios, cultellos et alia arma minuta sint ~ati Fleta I 36; 1292 ~et sic admissus de fideli servitio suo ac indifferenti cuilibet de communi bursa MunAcOx 58; 1490 antiquum statutum ‥ ad quod omnes ‥ in suis admissionibus fide prestita sunt ~ati StatOx 297; 1516 sive sit ~atus ad libertates ville Ib. 332. 6 (trans.) to swear: a (an oath); b (w. acc. of thing promised); c (w. pers. object) to promise in marriage, to betroth. a Constantinus ‥ se devinxit nequaquam dolos civibus, Deo primum jureque ~ando sanctorum demum ‥ choris ‥ comitantibus fretis facturum Gildas EB 28; paganorum ‥ exercitus ‥ sacramentum ‥ ~avit ‥ citissime de regno suo se exiturum esse Asser Alf. 49; ~ant fidelitatem W. Poit. II 28 (v. fidelitas 3a); 1093 an putant me ~asse vobis servitutem per nomen Domini? Anselm (Ep. 156) IV 20; s1173 fidelitatem ‥ ~averat (v. dejerare 2); 1199 feneratores et feneratrices non ~abunt hoc sacramentum (Assisa London’) Lond. Ed. I & II 52; 1283 novus adveniens ‥ ~abit feuditatem domino Cust. Battle 94.  b fidejussor ‥ i. fidem pro aliquo ~ans Osb. Glouc. Deriv. 207; primates Anglie regnum ~averunt imperatrici Diceto Chr. 245; Haroldus ‥ regnum tibi [sc. Willelmo] ~averat Anglicanum Flor. Hist. I 590; qui vobis coronam tocius regni predicti dedit et regnum predictum vobis ~are fecit (Leg. Angl. Lond.) GAS 664; 1280 ~avit nobis ‥ obedienciam (v. decanatus 1a).  c [filia Willelmi I] Aldefonso Gallicie regi per nuntios ~ata virgineam mortem impetravit a Deo W. Malm. GR III 276; ut ‥ sororem in conjugem ~aret Gerv. Tilb. II 20 (v. ducissa 2a). 7 to swear to, vouch for. 1184 fuerunt ~ate et perambulate divise de Mordwheit Regesta Scot. 252; que terra fuit ~ata ad valenciam xv li. RDomin 57; 1231 ~abunt autem treugam istam ex parte regis Anglie comes R. frater ejus et H. de Borc, justicia Anglie Ch. Chester 436; 1347 treugas ‥ ~averunt (v. corporaliter 1d). 8 to swear (casually, profanely, or falsely); b (w. compl.). Britannia ‥ judices habet ‥ crebro ~antes, sed perjurantes Gildas EB 27; qui ludit, bonus est; qui jactat feda, facetus; / qui non jurat, hebes; qui bene potat, eques L. Durh. Dial. II 506; miles ‥ burgensem, quia enormiter de Deo ~avit, ‥ cum pugno percussit O. Cheriton Par. 85; terrarum principes alii, in omni sermone sacramentis enormibus utentes, per mortem Dei, per oculos, per pedes et dentes, per gorgiam atque strumellos, fatue nimis et indiscrete ~are presumunt Gir. PI III 30 p. 318; ad precium duplum Fraus ponit singula, dicens / “ita Parisius Flandria sive dedit.” / quod minus est in re suplent jurancia verba / propter denarium vulnerat ipsa Deum Gower VC V 759; si quis ante eum ~aret, statim ferule vindicta sequebatur NLA II 526; non solum viri, sed quedem mulieres, tantum habent ~andi consuetudinem, quod vix etiam sine juramento loqui possunt, quin aliquod juramentum pretermittant Latin Stories 61; hoc anno ‥ in quo fecisti plurimos homines mori in Anglia emittendo sanguinem per os, per nares, ‥ et per secessum, sc. in illis partibus corporis per quas horribiliter ~are consueverant: sc. per oculos Christi, ‥ per sanguinem Christi ‥ Gascoigne Loci 12.  b ~avit ille et ait ‘per Deum, non egrediar’ Petrus Dial. 32.

Saved

Recent