labes
labes, a falling, sinking in, subsidence
- I Lit. (rare but class.): dare labem, Lucr. 2, 1145: motus terrae Rhodum ... gravi ruinarum labe concussit, Just. 30, 4, 3: tantos terrae motus in Italia factos esse, ut multis locis labes factae sint terraeque desederint, subsidences of the earth, Cic. Div. 1, 35, 78; cf.: labes agri, id. ib. 1, 43, 97: terrae, Liv. 42, 15; so absol.: si labes facta sit, omnemque fructum tulerit, Dig. 19, 2, 15, § 2: labes imbris e caelo, Arn. 5, 185.—
- II Transf.
- A A fall, stroke, ruin, destruction: hinc mihi prima mali labes, the first blow of misfortune, Verg. A. 2, 97: haec prima mali labes, hoc initium impendentis ruinae fuit, Just. 17, 1, 5: metuo legionibu' labem, Enn. ap. Diom. p. 378 P. (Ann. v. 283 Vahl.): quanta pernis pestis veniet, quanta labes larido, Plaut. Capt. 4, 3, 3 (903): innocentiae labes ac ruina, Cic. Fl. 10, 24: labes in tabella, id. Lael. 12, 41: regnorum labes, Val. Fl. 5, 237.—
- B Meton., ruin, destruction; of a dangerous person, one who causes ruin: (Verres) labes atque pernicies provinciae Siciliae, Cic. Verr. 1, 1, 2: labes popli, Plaut. Pers. 3, 3, 4 (408).—Of a bad law: labes atque eluvies civitatis, Cic. Dom. 20, 53.—
- 2 In partic., the falling sickness, epilepsy, Ser. Samm. 57, 1018.— Hence, in gen., disease, sickness, Grat. Cyneg. 468.
- I Lit. (poet. and in post-Aug. prose): tractata notam labemque remittunt Atramenta, Hor. Ep. 2, 1, 235: sine labe toga, Ov. A. A. 1, 514: purum et sine labe salinum, Pers. 3, 25: victima labe carens, Ov. M. 15, 130: aliqua corporis labe insignis, Suet. Aug. 38: item quae (virgo) lingua debili sensuve aurium deminuta, aliave qua corporis labe insignita sit, Gell. 1, 12, 3.—
- II Trop., a stain, blot, stigma, disgrace, discredit: labes macula in vestimento dicitur, et deinde μεταφορικῶς transfertur in homines vituperatione dignos, Paul. ex Fest. p. 121 Müll. (freq. and class.): animi labes nec diuturnitate evanescere, nec amnibus ullis elui potest, Cic. Leg. 2, 10, 24: saeculi labes atque macula, id. Balb. 6, 15: labem alicujus dignitati aspergere, a stain, disgrace, id. Vatin. 6, 15: labem alicui inferre, id. Cael. 18, 42: famae non sine labe meae, Prop. 4 (5), 8, 20: domus sine labe, Juv. 14, 69: vita sine labe peracta, Ov. P. 2, 7, 49: abolere labem prioris ignominiae, Tac. H. 3, 24: donec longa dies ... concretam eximit labem, purumque relinquit sensum, Verg. A. 6, 746. —Of an immoral custom: dedit hanc contagio labem, Juv. 2, 78.—Plur.: conscientiae labes habere, Cic. Off. 3, 21, 85: peccatorum labibus inquinati, Lact. 4, 26; id. Ira Dei, 19.—
- b Meton. (abstr. pro concreto), a disgrace, i. e. a good-for-nothing fellow, a wretch: habeo quem opponam labi illi atque caeno, Cic. Sest. 8, 20: caenum illud ac labes, id. ib. 11, 26.
[ecclesia ] nec in duobus incendiis que totum cenobium ‥ consumpserunt, ullam ~em tulerit
nosti faciem quia presserit olim / labes acerba meam
†lobe, sorde
corporis ‥ qui in sepulchro requievit sine lave corruptionis
sed et oculi dextri ~e purgata, ciliorum deformitate detersa, ‥ sanitatem ‥ sortita est
penetravit labes illa in ossa
cum redit illa lues Europe noxia labes [(i. e. ]the Danes
de hoc Virgilius, ut gentilis, nescivit causam reddere, sc. unde hanc ~em, sc. a corpore, traherent
a tabe illa
cunctis communi ~e infectis
volente Deo purgare familiam suam et tanta malorum ~e infectam
refert Augustinus nec angelum post conversionem, sive consummationem nec hominem post resurrectionem labe peccati posse contaminari
tuo te regas aptius officio, et pulso procul vitio mundus a labe criminis
a ~e mundi ‥ purgatorum
audiens Theodorus fidem ecclesiae Constantinopoli per heresim ‥ esse turbatam, et ecclesias Anglorum ‥ ab hujusmodi ~e immunes perdurare desiderans
hec ~es heretica intermixta fidelium cetibus fedat illos
nemo qui fuit ~e heretica fedatus, est catholicus reputandus
in diocesi tua ‥ simoniaca ~es prevaluit
- 1. het instorten, instorting, val [terrarum aardverschuiving; multis locis labes factae sunt; metaf. mali ongeluk]; ➤ labem dare instorten;
- 2. (metaf.) val, ondergang, rampspoed (ook plur.) [innocentiae; in tabella]; (meton.) (v.e. verderfelijke zaak of persoon): ➤ ~ civitatis, provinciae;
- 3. (poët.) vlek, smet; ➤ sine labe columbae smetteloos (wit);
- 4. schandvlek, smaad [rei publicae]; ➤ sine labe zonder schuld, smetteloos; labem inferre, imponere of aspergere alci en alci rei te schande maken; labem abolere uitwissen; vita sine labe peracta; donec longa dies concretam eximit labem (Verg.); (meton., v. personen) ~ illa atque caenum.
地裂。壞。汚。害人之物。 敗名。— agri 田裂。 Conscientiae et animi labes 心愧。罪。Inferre labem integris 壞善人之名。\Labi pro* Labe.
Suggest a Translation
See an image
Cum satis constet ærarii inopia, acIn Severo :Labe urbium, novas eum neque aliquandiu postea habitas, vectigalium pensiones exquisivisse.
In Gallieno :Labes publica.
QuasUsum etiam Ennium et Plautum observatum ab aliis.Labes Mursina reliquos fecerat.
Lapsus, habetur in Vita S. Deicoli Abbatis Lautrensis n. 45.
- 2 LAB-, a falling, sinking in, subsidence: ut multis locis labes factae sint: terrae, L.—A fall, stroke, ruin, destruction: innocentiae: prima mali, first stroke of misfortune, V.—A spot, blot, stain, blemish, defect(poet.): tractata notam labemque remittunt Atramenta, H.: Victima labe carens, spotless, O.—Fig., a stain, blot, stigma, disgrace, discredit: domestica: labem integris inferre: domus sine labe, Iu.: vita sine labe peracta, O.: conscientiae labīs in animo habere.—A cause of ruin, disgrace, scandal, reproach: (Verres) provinciae, scourge: civitatis (of a bad law): labes illa atque caenum, filthy wretch.
-
…ne effundat patrimonium, ne faenore trucidetur, ne incurrat in alterius domum atque familiam, ne probrum castis, labem integris, infamiam bonis inferat, ne quem vi terreat, ne intersit insidiis, scelere careat. postremo cum…
Cicero, pro Caelio
-
…in ipsa latione tua capta iam urbe lapides iacti, si manus conlata non est, idcirco tu ad illam labem atque eluviem civitatis sine summa vi pervenire potuisti Cum in tribunali Aurelio conscribebas palam non modo liberos sed etiam servos…
Cicero, de Domo sua
-
…ornamenta unius iudici calamitate occiderunt. sed ne exstinctor patriae, ne proditor, ne hostis appelletur, ne hanc labem tanti sceleris in familia relinquat, id laborat, id metuit, ne denique hic miser coniurati et conscelerati et…
Cicero, pro Sulla
-
…pecuniam acciperet quam iudicibus divideret, et ab accusatore ut reum condemnaret. iam vero quo modo ego illam labem ignominiam calamitatemque totius ordinis conquerar, hoc factum esse in hac civitate, cum senatorius ordo iudicaret, ut discoloribus…
Cicero, in Verrem
-
…non potest cupiditatibus suis imperare refrenet primum libidines, spernat voluptates, iracundiam teneat, coerceat avaritiam, ceteras animi labis repellat ; tum incipiat aliis imperare, cum ipse inprobissimis dominis, dedecori ac turpitudini, parere desierit dum quidem…
M. Tullius Cicero, Paradoxa stoicorum ad M. Brutum
-
…Romano, satis facere exteris nationibus possetis, depeculatorem aerari, vexatorem Asiae atque Pamphyliae, praedonem iuris urbani, labem atque perniciem provinciae Siciliae. de quo si vos severe ac religiose iudicaveritis, auctoritas ea quae in vobis remanere…
Cicero, in Verrem
-
…discrimen aeque peccare se, si privatis ac si magistratibus manus adferant quamcumque in domum stuprum intulerint, eandem esse labem lubidinis nihilne igitur interest nam hoc dicet aliquis patrem quis necet anne servum nuda ista si ponas, iudicare qualia…
M. Tullius Cicero, Paradoxa stoicorum ad M. Brutum
-
…est. temporum magis ego nunc vitiis quam genere iudici plura dicam ; est enim haec saeculi quaedam macula atque labes, virtuti invidere, velle ipsum florem dignitatis infringere. etenim si Pompeius abhinc annos quingentos fuisset, is vir…
Cicero, pro Balbo
-
…ut apud posteros nostros non exstinctor coniurationis et sceleris sed auctor et dux fuisse videar hanc vero, pontifices, labem turpitudinis et inconstantiae poterit populi Romani dignitas sustinere, vivo senatu, vobis principibus publici consili, ut domus M…
Cicero, de Domo sua
-
…in magistratibus gerendis, in sacerdotio caerimoniisque quibus praeerat diligentissimum, nefarii sceleris ac parricidi mortuum condemnabimus adiungemus ad hanc labem ignominiamque mortis etiam C. Mari nomen C. Marium, quem vere patrem patriae, parentem, inquam ,…
Cicero, pro Rabirio Perduellionis Reo