processio
processio, a marching on, advance
prōcessĭo, ōnis, f. [procedo],
- a marching onwards, an advance; in sing.: a militibus nostris reditus magis maturus quam processio longior quaereretur, Cic. Imp. Pomp. 9, 24; so in plur., Veg. Mil. 2, 22; of the formal entrance of the consul upon his office, Cod. Just. 12, 3, 4; of the public appearance of the emperor, Capitol. Pertin. 11, 3.—
- II A religious procession (late Lat.), Sid. Ep. 5, 17.
prōcessio, ōnis, f. (procedo), das Vorrücken, Ausrücken eines Heeres (Ggstz. reditus), Cic. de imp. Pomp. 24: Plur., Veget. mil. 2, 22. – der feierl. Aufzug des Konsuls beim Amtsantritt, Cod. Iust. 12, 3, 4. – der öffentliche Ausgang des Kaisers, der Aufzug, Capit. Pertin. 11. § 3. – u. die relig. Prozession, Sidon. epist. 5, 17, 3.
quia negocium ipsum dominum regem tangebat in parte ‥ justiciarius et alii judicium unde reddere et ulterius procedere in hac parte, absque speciali mandato domini regis, non audebant. ideoque negocium ipsum usque ad certum diem fuit continuatum, ut interim breve regium de speciali mandato ~onis et plenarie execucionis posset adipisci
‘ex Deo processi et veni’ ‥ quod vero de Deo Patre processit Verbum, aeterna ~o est, non habens tempus, per quem factum est tempus(
mota questione ex parte Grecorum, evangelica auctoritate probare volentium Spiritum Sanctum ~onem non habere nisi tantum a patre
in libro ‘de ~one Spiritus Sancti’
notiones ‥ sunt quinque, secundum Hugonem et Augustinum, sc. paternitas, innascibilitas, filiatio, ~o, et communis spiratio
quos notum est Spiritus Sancti ~onem inpugnare
difficilius est intelligere ~onem Spiritus Sancti a duabus personis
Anselmus de ~one Spiritus Sancti contra Grecos, liber j
secundum hanc ‥ ~onem ultimo mensi xj et xxiiij adjuncta sunt
circa naturam temporis †processurus [MS: processionis ] questio prima reseranda occurrit, que est utrum tempus est
ista tradicio satis videtur consonare cum principiis naturalibus, si per eam possent salvari omnia apparencia secundum longitudinem et latitudinem; forte enim per eam possent salvari staciones, et retrogradaciones, et ~ones planetarum
iste ordo ~onis [AS: ] semper teneatur quotiens ~o [embeganges AS: ] affigiturembgang
interea sacerdos praecedente ~one cum qua ad altare venit, vadat ad locum constitutum
quum ~o ‥ transiret prope carcerem in quo erat, decantavit, ‘gloria, laus et honor’, et cetera. ‥ et institutum est in ecclesia, ut in Ramis Palmarum ubique cantetur
ad procescionem ‥ [pulsentur ] due majores [campane ]
solemnem ~onem per medium civitatis predicte faciebant
fecit sermonem coram universitate Oxonie in ~one ibi generali, cantato ibi ‘Te Deum laudamus’ usque in finem
multi de libris ejus hereticis publice combusti sunt, quidam Oxon’ in ~ione generali, quidam autem in cimiterio ecclesie cathedralis Sancti Pauli London’
archiepiscopus ‥ sententiam excommunicationis in eum [episcopum Dunelmensem ] tulit publice ‥ quia ‥ episcopus Dunelmensis jura ecclesie Eboraci, sc. ‥ ~ones hebdomade Pentecosten ‥ detinuit occupatas
Eustachius ‥ petiit ab abbate ‥ ~onem, procurationem, visitacionem, et omnimodam juridictionem ‥
prōcessiō, ōnis, f. (procedo), action de sʼavancer, dʼaller en avant : Cic. Pomp. 24 || sortie solennelle : Capit. Pert. 11, 3 || procession : Sid. Ep. 5, 17.
- 1. het oprukken;
- 2. plechtige optocht, processie.
InUbi Græca habent,Processionibus psalmos non convertere.
Sic tamen ut non illud publica Processione a conditore aliquatenus teneatur.Rursum tit. 20. ubi de baptisterio in basilica condito :
Processionemdenique annuatim in Quadragesima, quarta scilicet feria post Dominicam quæ Passioni Christi prætitulatur, nostris sequacibus in monumentum Processionis, quam Christi dilecto Confessori Mauro exhibuimus, die qua primum receptus est a Fossatensibus, indicimus.
Nudipedaliainterdum appellantur. Vide in hac voce. Id etiam usu receptum erat ut ad sepulcrum alicujus Sancti sic procedentes, ejusdem patrocinium inclamaturi, oblationes deferrent. Hæc facta fuisse ann. 837. ad sepulcrum S. Hucberti Episc. Tungrens. docent ejusdem Miracula apud Mabill. sæc. 4. Bened. part. 1. pag. 298 :
Sacerdotes undequaque terni aut quaterni vel quini,... multa plebe sexus utriusque comitante, certificatis diebus ad monasterium, nudis pedibus et jejunantes, cum crucibus atque oblationibus convenerunt.Vide Fascic. oper. ad Hist. et Philol. sacr. spectantium tom. 6.
Psalmos canentes de consuetudinein via Christianos describat. De iis agit Honorius lib. 1. cap. 68. 69. 70. De Processione vero in die Ascensionis, Rupertus lib. 9. de Divin. Offic. cap. 9.
Eveillonqui de processionibus ex professo scripserunt.
Li sires de Cysoing, s'il en est aisiés et il li plaist, warde cascun an le Procession de Lille, qui est ès octaves de le Trinitet, en une cote vermelle de cendal, u d'escarlate, à cheval, une blance verge en se main paisiulement à l'oneur de l'église.Quod officium aliquando ratione feudi præstabatur.
Diebus Dominicis tam ipse quam fratres lectionibus et Missarum celebrationibus insistebant, agentes Processionem per claustrum, et singulas officinas singulis benedictionibus perlustrantes.
Stent in ordine suo singuli in ecclesiam expectantes donec veniat pontifex cum Processione plenaria ad Missam, sicut diebus solemnibus solet, cum septem diaconibus totidemque subdiaconibus et ceroferariis et duobus thuribulis cum incenso.
Processio. Gregor. Turon. in Vita S. Aridii apud Mabillon. tom. 4. Analect. pag. 202 :
Diacones in albis exeunt ad Processum.Utitur etiam Fortunatus in Vita S. Germani Parisiensis cap. 33.
Statuentes ut quascumque possessiones, quæcumque bona eadem EcclesiaStatuta Eccl. Trecorens. ann. 1334. apud Marten. tom. 4. Anecdot. col. 1114 :(Bitterrensis) possidet,... permaneant.... Abbatiam S. Afrodisii, Abbatiam S. Jacobi, et Processiones et stationes quas clerici earumdem Abbatiarum statutis diebus consueverunt in vestra ecclesia exhibere, etc.
Item statuimus, ut quilibet capellanus curam animarum habens in nostra diœcesi Trecorensi, semel in anno teneatur ecclesiam Trecorensem Processionaliter visitare, videlicet die Dominica post festum Trinitatis æstivale, et parochianos moneant et inducant, ut dicta die dictam ecclesiam Trecorensem processionabiliter ut præmittitur, visitent, sub pœnaQuod quidem institutum fuit non ut inferiores ecclesiæ suam erga superiorem profiterentur reverentiam tantum, sed et ut fidelium oblationes, quæ tum fiebant, recipere posset principalis Ecclesia. Vide Cruces bannales.xxx. solidorum usualium contra quemlibet dictorum curatorum in præmissis negligentem commitenda.
Sententiam excommunicationis in episcopum Dunelmensem tulit archiepiscopus Eboracensis, .... quia idem episcopus Dunelmensis jura ecclesiæ Eboraci, scilicet...... Processiones ebdomadæ Pentecosten..... detinuit occupatas.
Deinde incepto aliquo cantu de Sancto, cujus reliquiæ feruntur, egrediuntur fratres chorum, primitus Processio cum aqua benedicta, et cruce. et candelabris et feretro, sicut mos est, cum portantur reliquiæ.Pluries in seqq. cap. occurrit eadem notione. Vide Processores.
Willelmus...... laxavit unam crucem auream cum gemmis Processionalem.
processionempertinens. Guidonis Discipl. Farf. cap. 23 :
Armarius atque Secretarius præparent se Processionariis ornamentis.Vide Processorius.
Id ipsum fecit et de alio libello, in quo sunt Orationes Processionales.
Processionaliter, nos dicimus,
Alter processionellement, en Procession.
In Processione solempni, ex Charta ann. 1339. tom. 2. Hist. Dalph. pag. 386. Charta Hervei Trec. Episc. apud Camusat. in Antiquit. Tricass. fol. 188. v°. :
Adjecimus etiam quod prædicti fratres venirent Processionaliter ad processiones nostras solennes.
InOccurrit præterea in Vita S. Stanislai tom. 2. Maii pag. 254.Ramis palmarum et in Ascensione Domini, presbiter ecclesie B. M. cum populo Processionabiliter veniet ad monasterium S. Martini ad audiendum sermonem.
Item, quia pœnitentiæ processionales jam abierunt in contemtum, prohibemus ne quis presbyter prædictam pœnitentiam injungat, nisi de mandato superioris.Ejusmodi pœnitentiæ exemplum insigne refertur in Chronolog. Monachi Altiss. pag. 99 :
Petrus Altissiodorensis Comes Dominica in ramis palmarum, inspectante clero et populo, dum ageretur processio, de injuriis Altissiodorensi Episcopo irrogatis publice satisfacit.... ita ut incederet quoque nudis pedibus, sola indutus linea, in facie omnium tunc ad processionem solito frequentius confluentium.Nec minus digna notatu processio, quam in reconciliatione excommunicatorum factam docet Charta ann. 1240. ex Bibl. Reg. :
Debent interesse processioni nudis pedibus, in camisiis tantummodo et brachis tenentes virgas in manibus, et venire coram ebdomadario, et ibi flexis genibus facere se verberari ab eo pro pœnitentia et satisfactione sibi injuncta.Infra :
In instanti festo Assumptionis B. Virginis, quando processio debebit intrare in ecclesiam majorem in reditu suo, parati erunt in pratello vel in claustro in camisiis et brachis, et discalciati, tenentes virgas in manibus, et intrabunt post canonicos et sequuntur processionem in ecclesia, et quando processio debebit se movere ut intret chorum, antequam se moveat, venient omnes et singuli ordinati ante ebdomadarium, et flexis genibus facient se verberari ab eodem ebdomadario.
OlimB. fol. 36. astruit Laurent.
Bouchelin Summa benef. pag. 777. Ordinat. Edwardi I. Regis Angl. super discordiis motis inter Episc. Baion. et Majorem centumque Pares et totam Communit. Baion. ann. 1281. apud Rymerum tom. 2. pag. 169 :
Statuimus... quod pro injuriis Deo, Ecclesiæ et prædicto EpiscopoVide Peregrinatio 3. et in Pœnitentes.(Baion.) irrogatis, Major et alii prædicti, qui præsentes judicio consenserunt... die Nativitatis B. M. Virginis Processionem solempniter faciant,... quilibet eorum in sola tunica, sine corrigia et coysia, cum uno cereo, ad minus unius libræ ceræ, accenso ; cereosque ipsos ad altare prædictum cum devotione offerant et dimittant.
Et nihilominus quia dicta relictaVide supra in Pœnitentes.(Gaufredi Malvesin) offensam fecerat dicto capitulo(Dolensi) super prædictis decimis manifestam, tenetur duas Processiones facere,nomine pœnitentiæ, scilicet unam in ecclesia de Pleeguen in festo Assumptionis B. M. V. et aliam in ecclesia Dolensi in festo solemni, quando super hoc fuerit a parte dicti capituli requisita, et virgas portare in manu sua publice ante presbyterum in processione, et finita processione cum virgis verberari a presbytero, et sic in conspectu populi stare cum virgis, quousque lectum fuerit Evangelium.
Mulier, quæ mulieri convicia dixerit,.... si nummos solvere noluerit ; lapides ad Processionem portabit die Dominica in camisia sua.
Processiones autem ipsius esse volumus septem omnes in Circo, et in harena, et in theatro, etc.
Tredecim dies tolerare non potuitVide ibi Notas Baluzii tom. 2. Miscell. pag. 387. et Pancirol. lib. 1. var. lect. cap. 77.(Diocletianus) ut Romæ potius quam Ravennæ Procederet Consul.
Processusnon semel dictæ ; Byzantinis vero Scriptoribus
Ad summum proinde tradidit(Constantinus) Romano Pontifici palatium suum Lateranense et coronam capitis sui et chlamydem purpuream et cetera omnia ornamenta imperialia et omnem gloriam suæ potestatis et Processionem imperialem et dignitatem imperialem equitum palatio præsidentium.
Gaufridus Processione humiliter refutata, ad limen sibi dilectæ et diu desideratæ pervenit ecclesiæ.Neque aliter accipienda hæc vox in Charta ann. 1183. tom. 2. Hist. Eccles. Meld. pag. 70. qua Abbatissa Jotrensis promittit Episcopo Meldensi se exhibituram processionem, cum primum post ejus consecrationem ad monasterium accesserit :
Promisit etiam se Meldensi Episcopo exhibituram omnem honorem et reverentiam..... et insuper Processiones, primam videlicet post Episcopi consecrationem, et cæteras, quoties Episcopus a Romana sede redierit.Alia ann. 1225. ibid. pag. 115 :
Processionibus faciendis Episcopo Meldensi, quando post consecrationem suam primo accedit ad Ecclesiam earum.Ejusdem moris mentio fit in Charta ann. 1180. ex Tabul. S. Albini Andeg. :
Episcopum processionaliter recipient monachi S. Albini sineprocuratione cum primo post consecrationem suam venit ad monasterium ipsorum, et quotiens Romam redierit, similiter sine procuratione.
Ecce adest domina mea, regina mea, cum magno comitatu, magnaque Processione gaudentes atque exultantes.
Hoc donum fecit Albericus apud Castrum Nantonis in domo sua, præsente Processione canonicorum S. Severini, quam ipse Albericus, visitandi gratia pro infirmitate sua, ad se venire mandaverat. In eadem Processione erat abbas Berardus, cantor Garmondus, præcentor Rainardus.
Processiotransire solet. Stat. incerti anni S. Petri Insul. ad calcem aliorum ann. 1388. ex Tabul. ejusd. eccl. :
Ne aliquis audeat ludere ad pilam vel alios ludos.... in cimiterio atque claustro seu Processione.Comput. Ms. fabr. ejusd. eccl. ann. 1408 :
Receptum de legatis et jocalibus ab uxore Johannis Warin pro placea dicti Johannis in Processione, sex francos, valoris ix. lib. xviij. sol. A Rogerio Warin pro placea sua in Processione, viij. francos, valoris xiij. lib. iv. sol.Vide Pratum.
Statioapud Benedictinos, Congregatio scilicet monachorum, ut simul ecclesiam locumve alium ordinate ingrediantur. Stat. Præmonst. Mss. distinct. 3. cap. 1 :
Si quis mox ut signum datum fuerit, non relictis omnibus quæ in manibus habuit,.... ut secundum regulam ad ecclesiam ordinate, cum Processione et composite, et cum silentio veniat, etc.
Procés. Gregorius M. lib. 4. Epist. 40 :
Secularibus indesinenter causis adstringitur, assiduis Processionibus occupatur, et quotidie negligit legere verba Redemptoris sui.Senator lib. 6. Epist. 17. in formula Referendariorum :
Quale est enim in tumultuosis Processionibus nostris nulla permixtione confundi, aut minime tantis clamoribus impediri ?Ita recentiores Græci
Προόδων οἴκους οὔς Ῥωμαῖοι Σέκρετα καλοῦσι.Sunt autem
Secretaædes, in quibus jus dicitur.
Retinuimus tamen nobis et nostris successoribus terrarum merita, sive porciones fructuum ex terris nobis debitis et senssibus et alia servicia, quæ nobis debentur pro Processionibus sive rebus, seu racione Processionum sive rerum, quæ a nobis tenentur.
prōcessiō ōnis, f
- pro+1 CAD-, a marching on, advance(opp. reditus): longior.