statuliber
stătūlīber (also separate, stătū lī-ber), bĕri, m. [prob. instead of statuto liber; v. infra],
- a slave to whom liberty is granted under a certain condition or from a certain time, generally by testament: statuliber est qui statutam et destinatam in tempus vel condicionem libertatem habet, Dig. 40, 7, 1: qui sub condicione testamento liber esse jussus est, statu liber appellatur, Ulp. Fragm. 2, 1; cf. Titin. 2 passim: statuliber est qui testamento certā condicione propositā jubetur esse liber, Fest. s. v. statuliber, p. 249 L.: statuliberi, id est ejus servi quo testamento sub aliquā condicione liber esse jussus est, quem constat interea heredis servum esse, Gai. Inst. 2, 200: cum statuliber sub condicione legatus est, et pendente condicione legati condicio statutae libertatis deficit, legatum utile fit; nam, sicut statuta libertas tunc perimit legatum cum vires accipit, ita, etc., Dig. 30, 1, 81, § 9; cf. ib. 33, 5, 9; 30, 1, 44, § 8; and the whole title of the Dig. 40, 7, De statuliberis.—The word perhaps occurred in the XII. Tables: sub hac condicione liber esse jussus ... ad libertatem perveniet: idque lex duodecim tabularum jubet, Ulp. Fragm. 2, 4.
statūlīber, ī, m. u. statūlībera, ae, f. (eig. statu liber u. libera), durch testamentliche Feststellung freiwerdender Sklave, -freiwerdende Sklavin, ICt.; vgl. R. Sohm Institutionen12 S. 192
nec obstat quod dicitur de ~eris [v. l. statu liberi ] quia quamvis servus fuerit in possessione libertatis re vera servus est
sub potestate dominorum sunt liberi homines possessi ut servi, et qui aliquando in libertatem proclamant, et qui dici poterunt statuservi cum sint liberi, eadem ratione qua servi dici poterunt ~eri cum sint fugitivi et extra potestatem dominorum
stătūlībĕr, ĕrī, m. , et stătūlībĕra, æ, f. , qui doit être affranchi ou affranchie par testament : Dig. 48, 7, 1 ; 30, 1, 81, 9, cf. Fest. 314.