tamquam
tamquam, as much as, so as, just as, like as, as if, so to speak
these live, who have sprung out from the chains of the body as if from jail
the rest, as if this is necessary, follow
tam-quam and tanquam, adv., as much as, so as, just as, like as, as if, as it were, so to speak, etc.
- I In gen.: Sa. Esne tu huic amicus? To. Tamquam di omnes, qui caelum colunt, Plaut. Pers. 4, 4, 32 (590): Cu. Serva me. Ph. Tamquam me et genium meum, id. Curc. 5, 2, 29 (627): Ge. Nostin' ejus natum Phaedriam? Da. Tamquam te, Ter. Phorm. 64: quod video tibi etiam novum accidisse tamquam mihi, Cic. Att. 6, 1, 5: tenebrae ibi erant tamquam nox, Plaut. Cas. 5, 2, 8 (882): Si. Quālibet perambula aedes oppido tamquam tuas. Th. Tamquam? id. Most. 3, 2, 122 (811): inspicere tamquam in speculum in vitas omnium, Ter. Ad. 415: repente te tamquam serpens e latibulis intulisti, Cic. Vatin. 2, 4: ficta omnia celeriter tamquam flosculi decidunt, id. Off. 2, 12, 43: sensus in capite tamquam in arce mirifice conlocati sunt, nam oculi tamquam speculatores altissimum locum obtinent, id. N. D. 2, 56, 140: sic tamquam pilam rapiunt inter se rei publicae statum tyranni ab regibus, id. Rep. 1, 44, 68; 1, 24, 38; id. Sen. 23, 83; id. Lael. 16, 59: commenti sunt, se de terrā tamquam hos ex arvis musculos exstitisse, id. Rep. 3, 15, 25.—
- II Esp.
- A With a corresp. sic or ita: apud eum ego sic Ephesi fui, quotienscumque fui, tamquam domi meae, Cic. Fam. 13, 69, 1: neve te obrui tamquam fluctu, sic magnitudine negotii sinas, id. Q. Fr. 1, 1, 1, § 4: ut, tamquam poetae boni solent, sic tu diligentissimus sis, id. ib. 1, 1, 16, § 46: tamquam levia quaedam vina nihil valent in aquā, sic Stoicorum ista magis gustata quam potata delectant, id. Tusc. 5, 5, 13: sic ex corporis totius naturā et figurā varios motus cieri tamquam in cantu sonos, id. ib. 1, 10, 19: sic tamquam, id. Brut. 18, 71 Orell. N. cr.: si potis est, tamquam philosophorum habent disciplinae Vocabula, parasiti ita ut Gnathonici vocentur, Ter. Eun. 263: ex vitā ita discedo, tamquam ex hospitio, non tamquam e domo, Cic. Sen. 23, 84; cf. also: tamquam, ita, in the foll.—
- B With si, in a hypothetical comparison, as if, just as if, etc. (always with subj.): tamquam si claudus sim, cum fusti est ambulandum, Plaut. As. 2, 4, 21 (427): curabitur, Tamquam si intus nemo natus in aedibus habitet, id. Most. 2, 1, 55 (402): tamquam si emeris me argento, liber servibo tibi, id. Men. 5, 9, 42 (1101): qui tamquam si offusa rei publicae sempiterna nox esset, ita ruebant in tenebris, Cic. Rosc. Am. 32, 91; id. Q. Fr. 3, 2, 2: qui, tamquam si arma militis inspiciunda sunt, ita probet armatum, id. Caecin. 21, 61: ut istum, tamquam si esset consul, salutarent, id. Phil. 2, 41, 106; id. Div. 2, 64, 131: ita me audias, tamquam si mihi quiritanti intervenisses, Liv. 40, 9, 7: tamquam si tua res agatur, Cic. Fam. 2, 16, 7: Plancum ... sic condemnit, tamquam si illi aqua et igni interdictum sit, id. Phil. 6, 4, 10.—Without verb: id cum dixerat, universi, tamquam si deo, libentes parebant, Gell. 15, 22, 6.—
- C Sometimes tamquam alone, without si, is joined immediately to a conditional clause of comparison, as if, just as if: tamquam clausa sit Asia, sic nihil perfertur ad nos, Cic. Fam. 12, 9, 1: tamquam ceteris non sit habitura quod largiatur, id. Inv. 2, 1, 3: M. Atilium Captum in Africa commemorat, tamquam M. Atilius ad Africam offenderit, etc., Liv. 28, 43, 17; 45, 23, 12; 10, 34, 5; 29, 22, 1: quod a quibusdam sic accipi potest, tamquam haec sententia priori diversa sit, Quint. 2, 3, 10; 2, 1, 12: qui ita dicunt, tamquam inter duas leges quaeratur, id. 7, 4, 42; Cic. Brut. 1, 5: tamquam regum arcanis interesset, omnia scit, Liv. 41, 24, 3: tamquam de regno dimicaretur, ita concurrerunt, id. 40, 6, 6: tamquam non idem ubique di immortales sint, sed, etc., id. 42, 3, 9: ceteri, tamquam ita necesse sit, sequuntur, Quint. 12, 10, 5: tamquam nesciamus, Plin. 2, 63, 63, § 154; Petr. 106.—
- D For instance, for example (post-Aug.): quaedam secunda ... tamquam tormentorum patientia, etc., Sen. Ep. 66, 5; 65, 8; id. Contr. 1, praef. § 23; 1, 8, 14: ut non aliquos progeneret, tamquam piros silvestres et prunos, Col. 3, 11, 5; Front. Aquaed. 87.
tam-quam (tanquam), Adv., I) vergleichend, a) übh., so sehr als, so wie, als, wie, gleichwie, wie wenn, auch gleichsam, gloria virtutem tamquam umbra sequitur, Cic.: apud eum sic fui, tamquam domi meae, Cic.: ita discedo, tamquam ex hospitio, Cic.: essem tamquam prodigus, gleichsam, so zu sagen, Cic. – mit folg. sic oder ita, zB. tamquam bona valetudo iucundior est, sic etc., gleichwie, Cic.: tamquam poëtae solent, sic tu etc., Cic.: mit folg. item, Ter. – dah. tamquam si, gleich als wenn, tamquam si tua res agatur, Cic.: u. so bl. tamquam, tamquam clausa sit Asia, als wenn, gleich als wenn, Cic. – b) wie = zum Beispiel, ut non aliquos progeneret, tamquam piros silvestres et prunos, Colum. 3, 11, 5: u. so Sen. contr. 1. praef. § 23 u. 1, 8, 14. Sen. ep. 65, 8 u. 66, 5. Frontin. aqu. 87. – II) kausal, zur Angabe einer fremden Ansicht od. Aussage, als wenn, weil angeblich s. Nipperd. Tac. ann. 3, 72), simul laudibus Seianum extulit, tamquam labore vigilantiāque eius tanta vis unum intra damnum stetisset, Tac.: utraque classis postero die luce primā, tamquam eo die pugnatura, e portu movit, Liv. – ➳ Die Schreibungen tamquam u. tanquam gleich gut beglaubigt; tanquam auch inschriftlich, zB. Corp. inscr. Lat. 5, 5050, 34 u. 37.
proximum ~am nos ipsos amare precipimur
diligent Deum plus quam seipsos, et invicem ~am seipsos, et Deus illos plus quam illi seipsos
tunc enim erit ipse quem diligis ~am alter tu
concesserunt eidem ‥ partem in omnibus tanquam uni ex fratribus domus
florent justi ~am arbores
munificus est ~am beneficus et maleficus; munifex autem ~am opifex et artifex
tam quam [gl.: ] aurum in fornace probavit eossuoelce
an non est mater, qui ~am gallina congregat sub alas pullos suos?
transierunt omnia velut umbra, et tanquam nuntius precurrens
ibi quasi columba, hic ~am ignis, quia profecto Spiritus Sanctus nec columba nec ignis
est in ore suo tanquam mel, dulcis
ita ut ubicumque ‥ adveniret, gaudenter ab omnibus ~am Dei famulus exciperetur
se ‥ tanquam advocatum ejusdem in causis omnibus gerere consuevit
virginalem pudicitiam a pueritia servans et uxorem habens tanquam sororem
Atlas ‥ fuit avus maternus Hermetis ‥ propter quod eum tanquam deum post mortem venerati sunt
comites predicti ‥ rogaverunt Londonienses tanquam amicos ut ‥ eis assistere vellent
non includens eam ~am partem sui
unde cassamus electionem illam tanquam nullam
non accipit ~am verum, sed accipit ~am concessum ab eis
notandum est quod Philosophus supponit ~am certum et ~am concessum ab omnibus quod caro non est caro nisi per substantiam et naturam
non dicit hoc tanquam verum de opinione sua, sed tanquam famosum et secundum opinionem aliorum
sed facti sumus sicut parvuli in medio vestrum vel ~am si nutrix foveat parvulos suos [cf. ]I Thess. ii 7
accedit homo ad cor altum et exaltabitur Deus [], ~am si aliis verbis diceretur Psalm. lxiii 7
hoc enim significant ‥ propositiones ‥ ~am si diceretur ita ‥
~am si ipse hoc perpetrasset horrebat
tanquam si diceret: “lauda post mortem”
habens saeculum, ~am non habeas
signis ostensis tanquam angelum eis de coelo missum suscepissent
ab illa die nusquam visa est illa milicia, tanquam nobis insipientibus illi suos tradiderint errores
conemur tanquam ex nobis inicia sint
imponitur eis error judicii, ~am infallibiliter velint cum divina certitudine contendere
omnia tormenta ‥ ~am non ipse pateretur [v. l. passus fuisset ] obliviscebatur
tanquam ‥ melior Pater esset quam Filius, ita Philippus Patrem nosse cupiebat et ideo nec Filium sciebat
tanquam ipsi soli sint quos educat a tenebris Dominus
tanquam juste sit auctor ulcionis de culpa triplici coram ipsis magnifica gloriatur jactancia
cotidie tanquam nihil comedisset esuriit
ne forte Patrem quidem honorifices tanquam majorem, Filium vero tanquam minorem
tanquam illa muliere, hoc est, Ecclesia annuntiante, ad Christum veniunt
adeo firmiter et tanquam naturaliter inest eis Walensibus hebetudo mansuetudinis
livor eorum in ipsos tanquam in redivivos exardeat Trojanos
vir quidam in somno vidit ‥ Philippum ‥ Francorum regem tanquam ab Henrico rege in quoddam castellum suum hospitandi gratia deductum
redeuntem cum gaudio tanquam re bene gesta
valedicunt sociis ~am ultra non reversuri
apposuerunt ‥ ut Giraldum archidiaconum, tanquam exosum regi et archiepiscopo ‥ exciperent a nominatione
vir ‥ in transitu ei reliquit nepotem suum ‥ tanquam infirmum
sciant posteri tanquam presentes me concessisse
sciant posteri tanquam [v. l. tam quam ] presentes me dedisse
tamquam (6) (tanquam), adv., ¶ 1 comme, de même que : Pl. , Ter. ; ficta omnia celeriter tamquam flosculi decidunt Cic. Off. 2, 43, tout ce qui est feint passe aussi promptement que les fleurs, cf. Cic. CM 83 ; Nat. 2, 140 ; Rep. 1, 39 ; 1, 68 ; 3, 25 || [en corrél. avec sic ou ita ] : sic Ephesi fui... tamquam domi meæ Cic. Fam. 13, 69, 1, jʼai été à Éphèse comme chez moi, Cf. Cic. Tusc. 1, 19 ; tamquam... sic Cic. Q. 1, 1, 4 ; 1, 1, 46 ; Tusc. 5, 13 ; CM 36, de même que... de même ; ita... tamquam Cic. CM 84, de même que ; tamquam... ita Cic. Nat. 2, 125, de même que... de même ¶ 2 pour ainsi dire : dare tamquam ansas ad reprehendendum Cic. Læl. 59, donner pour ainsi dire des anses à la critique [prêter le flanc], cf. Cic. Læl. 45 ; Off. 1, 15 ¶ 3 tamquam si et subj., comme si : tamquam si tua res agatur Cic. Fam. 2, 16, 7, comme sʼil sʼagissait de tes intérêts, cf. Cic. Phil. 2, 106 ; sic... tamquam si Cic. Phil. 6, 10 ; ita... tamquam si Liv. 40, 9, 7, comme si || tamquam si..., ita Cic. Cæc. 61, comme si..., ainsi, cf. Cic. Amer. 91 ; Q. 3, 2, 2 || tamquam seul et subj., comme si : Cic. Fam. 12, 9, 1 ; Inv. 2, 3 ; Br. 5 ; Liv. 10, 34, 5 ; 28, 43, 17 ; 29, 22, 1 || dans la pensée que : Tac. Agr. 25, 2 ; H. 1, 8, etc. ¶ 4 par exemple : Col. Rust. 3, 11, 5 ; Sen. Ep. 65, 8 ; 66, 5.
- 1. zoals wanneer, alsof (= tamquam si);
- 2. (causaal ter aanduiding v.e. opvatting v.e. ander) alsof, omdat naar men zegt.
tam-quam or tanquam
adv.,
- as much as, so as, just as, like as, as if, so to speak: Ge. Nostin eius natum Phaedriam? Da. Tam quam te, T.: repente te tamquam serpens e latibulis intulisti: sensūs in capite tamquam in arce mirifice conlocati sunt.—Correl. with sic or ita, just as, in the same way as, as if: apud eum ego sic Ephesi fui, tamquam domi meae: ut, tamquam poetae boni solent, sic tu diligentissimus sis: sic tamquam.— With si, in a hypothetical comparison, as if, just as if: qui tamquam si offusa rei p. sempiterna nox esset, ita ruebant in tenebris: ita me audias, tamquam si mihi quiritanti intervenisses, L.—As if, just as if (cf. tamquam si, supra): tamquam clausa sit Asia, sic nihil perfertur ad nos: M. Atilium captum in Africā commemorat, tamquam M. Atilius ad Africam offenderit, etc., L.: tamquam regum arcanis interesset, omnia scit, L.
-
…iam diem patimur hebescere aciem horum auctoritatis. habemus enim eius modi senatus consultum, verum inclusum in tabulis, tamquam in vagina reconditum, quo ex senatus consulto confestim te interfectum esse, Catilina, convenit. vivis, et…
Cicero, in Catilinam
-
…sunt coloni qui se ; in ; insperatis ac repentinis pecuniis sumptuosius insolentiusque iactarunt. hi dum aedificant tamquam beati, dum praediis lectis, familiis magnis, conviviis apparatis delectantur, in tantum aes alienum inciderunt ut ,…
Cicero, in Catilinam
-
…. In tanta tamque corrupta civitate Catilina, id quod factu facillumum erat, omnium flagitiorum atque facinorum circum se tamquam stipatorum catervas habebat. Nam quicumque inpudicus, adulter, ganeo manu, ventre, pene bona patria laceraverat quique…
Sallust, Catilina
-
…, ibi homo coepit me obsecrare Ut sibi liceret discere id de me sectari iussi ; Si potis est, tanquam philosophorum habent disciplina ex ipsis Vocabula, parasiti item ut Gnathonici vocentur. Viden otium et cibus quid faciat alienus…
Terence, Eunuchus
-
…nec iratus alicui, sed hoc facio semper ut, quicumque calamus in manus meas venerit, eo sic utar tamquam bono. verum attende nunc, mi optime et suavissime frater, ad ea dum rescribo quae tu in hac…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
-
…immo vero etiam posteris nostris adferet. quapropter hoc te primum rogo ne contrahas ac demittas animum neve te obrui tamquam fluctu sic magnitudine negoti sinas contraque erigas ac resistas sive etiam ultro occurras negotiis neque enim eius modi partem rei…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
-
…ut non ulla esset quae non digna nostro patrocinio videretur. Deinceps inde multae, quas nos diligenter elaboratas et tamquam elucubratas adferebamus. nunc quoniam totum me non naevo aliquo aut crepundiis, sed corpore omni videris velle cognoscere ,…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…, si modo consecuti sumus. Tum ego Sunt inquam ista Varro. nam nos in nostra urbe peregrinantis errantisque tamquam hospites tui libri quasi domum deduxerunt, ut possemus aliquando qui et ubi essemus agnoscere. tu aetatem patriae tu…
M. Tullius Cicero, Academica
-
…a me tamen ex ipso initio consilium Hortensi reprehendatur. nam ut reiectio facta est clamoribus maximis, cum accusator tamquam censor bonus homines nequissimos reiceret, reus tamquam clemens lanista frugalissimum quemque secerneret, ut primum iudices consederunt, valde…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…reprehendatur. nam ut reiectio facta est clamoribus maximis, cum accusator tamquam censor bonus homines nequissimos reiceret, reus tamquam clemens lanista frugalissimum quemque secerneret, ut primum iudices consederunt, valde diffidere boni coeperunt. non enim umquam turpior…
Cicero, Epistulae ad Atticum