ἐκτανύω

A tr.

I

1 de pers. y anim., habitualmente en aor. dejar tendido en el suelo, tender ἔνθα μιν ἐκτανύσας Il.11.844

• c. idea de violencia dejar tendido en tierra, tumbar, derribar en combate ἐξετάνυσσ' ἐπὶ γαίῃ Il.17.58, τὸν δέ τ' ἔασκεν ἐν κονὶ ἐκτανύσας προπρηνέα Il.24.18, πολλοὺς δὲ δι' αἵματος ἐκτανύσαντες CEG 658.5 (Arcadia IV a.C.), cf. Theoc.25.270

• fig. ἔννοιαι δὲ ἡμαρτημέναι ... τὸν ἄνθρωπον ... ἐξετάνυσαν ἐπὶ γῆς ideas erradas derribaron al hombre inicialmente celeste sobre la tierra, Clem.Al.Prot.2.25.

2 (de partes) del cuerpo tender, extender, estirar χεῖρας τ' ἐκτανύσαντες ἐς αἰθέρα Orac.Sib.4.166, cf. AP 11.105 (Lucill.), en v. pas. como suplicio τὴν ἐκ ποδοῖν καὶ χεροῖν ἐκτετανυσμένην de Hera, Luc.Philopatr.11, ὦ ξύλον ... ἐφ' οὗ θεὸς ἐξετανύσθη de Cristo en la cruz Orac.Sib.6.26.

3 medic., veter. extender, estirar οὗτοι ἐκτανύειν οὐ δύνανται τὸ σκέλος Hp.Art.57, cf. 58, 64, Fract.43, Aret.SD 1.7.7, Gal.ll.cc., 18(1).396, Apollon.Cit.l.c., τὸν τράχηλον Hippiatr.Lugd.17, en v. pas. ὅταν ... ἐς τοὔμπροσθεν ἐκτανυσθῇ ἡ σύμπασα χείρ Hp.Art.1.

4 de obj. tender, extender ῥινοὺς δ' ἐξετάνυσσε καταστυφέλῳ ἐνὶ πέτρῃ h.Merc.124, δέρμα Pi.P.4.242, ζώνην παρθενικήν AP 5.285 (Agath.), οὐδὲ παρειάων ἐκτανύσεις ῥυτίδας AP 11.408 (Lucill.), μήρινθον ἐΰστροφον Opp.C.4.385, ψυχῆς πολυχανδέα κόλπον ICr.2.24.13.11 (IV d.C.)

• c. ac. de resultado θεμείλοις ὧν ὕπερ εὐρείην ἐξετάνυσσας ὁδόν de un puente Hell.4.74.4 (Cilicia IV d.C.)

• en v. med. c. sent. act. πεζοὶ δ' ἐκτανύσαντο λίνοιο περίδρομον ἕρκος Opp.C.4.120.

II indic. desplazamiento hacia el frente tender, poner delante, blandir φάσγανα δ' ἐκτανύσειε κατ' ἐυσεβέων ἀνθρώπων Orac.Sib.11.24, λόγχην Orac.Sib.13.18, 14.128, ὃν ὡς ὅπλον ἐκτανύσαντες AP 11.321 (Philippus).

III c. idea de mov. y ac. interno recorrer δρόμον ὠκὺν ἐκτανύειν Anacreont.37.5

• fig. μητρῶον μόρον ἐκτανύσασα σωφροσύνῃ καὶ φιλανδρίᾳ habiendo recorrido (hasta el final) su destino de madre en la templanza y el amor a su marido, SB 5037.3.

B intr. en v. med.-pas.

1 caer tendido ὁ δ' ὕπτιος ἐξετανύσθη Il.7.271, cf. Theoc.22.106, ἄσφυκτος ... ἐξετανύσθη AP 11.211 (Lucill.), ἐν κονίαισιν ... φὼς ἐκτετάνυσται Orph.L.74.

2 extenderse ἐξετανύσθη ἄμπελος ἔνθα καὶ ἔνθα h.Bacch.39, περὶ μέν με λέων, περὶ δὲγ (sic) πρῶιρ' ἰγκτετάνυσταιjunto a mí se estira a un lado un león y al otro un espolón en un relieve funerario CEG 596.2 (Atenas IV/III a.C.)

• de territorios Δωδώνης ἤπειρος ἀπείριτος ἐκτετάνυσται St.Byz.s.u. Δωδώνη

• de pers. πέλας δὲ οἱ ἐκτετάνυστο Ἄργος junto a él yacía tendido Argo Mosch.2.56.
•Cf. τείνω.