plus

plūs, plūris, v. multus, II.

plūs, plūris, n. (πολλός), Compar. zu multus, w. s.

plus [CL] 1 a greater or additional amount or number, more (usu. w. quam or abl. of comparison); b (w. numeral); c (w. partitive gen.). d (plus minus or sim.) more or less, approximately. e (sine pluri as adv.) without further delay, straightway. si ‥ unus plus, alius minus dixerunt ‥ Theod. Laterc. 4; tunc plus non accipit quam decretum est a senioribus Id. Pen. I 1.4; de quibus taediosum est plus scribere velle Lib. Monstr. I 56; quia solum duas syllabas plus habet in genitivo quam in nominativo Abbo QG 5 (13); in quibus sunt domus quae non reddunt geld’ plusquam vasta terra (Wilts) DB I 64va; quia omne genus in plus est quam aliqua suarum specierum J. Blund An. 39; dicit Avicenna quod plus facit confidentia infirmi in medicum ad curam quam ‥ Bacon IX 187; 1290 de sturjun’ expendiderunt marinarii quandam partem, nesciunt quantum [sic], set bene sciunt quod medietas et plus expendebatur per nuncios KR Ac 4/26; c1300 proviso quod seniores ‥ plus debito nullatenus onerentur Vis. Ely 15; occupando plus de loco quam unum per se T. Sutton Gen. & Corrupt. 109.  b Samaritani ‥ dicunt esse cum eis nomen Domini inenarrabile, hoc est tetragramaton, cum ipsis non plus quattuor litteras habens Comm. Cant. I 236; effigies plus quam quingentas ‥ ad solum diruit Aldh. VirgP 36 p. 282.  c sic et illa quae semen viri sui in cibo miscens ut inde plus amoris accipiat, peniteat Theod. Pen. I 14. 15.  d uxor quae sanguinem viri sui pro remedio gustaverit, xl dies plus minusue jejunet Theod. Pen. I 14. 16; alii xij solidos ‥ alii plus, alii minus Comm. Cant. I 264; anno dxcvii venere Brittaniam ‥ doctores; qui fuit annus plus minus cl adventus Anglorum in Brittaniam Bede HE V 24 p. 353; anno ‥ ante obitum suum plus minus uno V. Gund. 39; cum rursus Phebus excentricus ambiat orbem / et centrum terre plusue minusue petat Garl. Epith. IV 48.  e s1381 ut ‥ redirent ad propria sine pluri ibidem prestolaturi chartas confirmatorias pacis Wals. HA I 462. 2 something more considerable or important (usu w. quam), more than. rege plus est sacerdos Comm. Cant. I 449; frequens lectio et quotidiana meditatio plus laborare solet quam labor corporis Ps.-Bede Collect. 120; tam manifestam prodicionis plus quam fraudem ‥ nec notare curat nec vitare laborat Gir. SD 2; ut officialis vester et plus quam magister fieret Ib. 94; pluries tamen vobis dicere consuevimus quod, si quandoque naturaliter obediendi et obsequendi patruo, qui vobis plus quam pater extitit, vos titillacionem sentire contingeret, hoc proprie paterne nature ascriberetis Ib. 136; nonne dictabit racio / quod plus sit hec transgressio / quam patris primi vicium? J. Howd. Cyth. 123. 5. 3 (w. gen. of price) of a greater price or value. b (pluris facere w. acc) to make more of. c (as adj., w. pretium) greater (in price or value). nisi quod plus appetit / ea que sunt pluris P. Blois Carm. 25. 6. 36.  b ut juvenili levitate pluris facerem scientiam meam quam erat J. Sal. Met. 868A.  c quia pluris apud se estimabat precii Osb. Clar. V. Ed. Conf. 10 p. 86. 4 the greater amount or number, the most. 1350 cautio ‥ subhastetur et plus offerenti detur StatOx 78. 5 (ad plus as adv) additionally, beyond the normal limit, or at the most. 1204 extendi faciatis manerium ‥ ad plus quod poterit extendi Cl 4a; werre ‥ nec nisi per annum ad plus vel etiam dimidium durare solent Gir. JS III p. 210; post complementum annorum xiiij et deinceps usque ad annum lxxvij ad plus M. Scot Phys. 2 f. 10ra; in uno anno tres dies vel in duobus annis quinque dies ad plus debent dari in brevi de recto State Tri. Ed. I 1; 1327 per mensem ad plus ‥ retardata Melrose 368 p. 334; quod ‥ vicecomes habeat tres servientes vel iiij ad plus, et non plures MGL I 569. 6 (as adv.) to a greater degree or extent, more (usu. w. quam or w. abl of comparison): a (w. vb.); b (w. adj.); c (to form compar.); d (pleonastically, w. adj. in compar.); e (pleonastically, as secondary compar.). a in parcendo ei plus merito Comm. Cant. I 230; cum mihi vita comes fuerit, nihil aurea forma / plus rubet et moriens mea numquam pulpa putrescit Aldh. Aen. 14 (Pavo) 4; Aedilfrid qui plus omnibus Anglorum primatibus gentem vastavit Brettonum Bede HE I 34 p. 71; sciebat illam nullum virorum plus illo diligere Ib. IV 17 p. 243; duxit secum ‥ filium suum juniorem, quem ceteris omnibus plus dilexit M. Par. Maj. I 384; c1290 indictati fuerunt de abbetto indictamenti facti super Willelmum ‥ et dixerunt quod non plus per illos quam per alios fuit ‥ Willelmus ‥ indictatus State Tri. Ed. I 29.  b qui [homo utriusque sexus] ‥ ipsa facie plus et pectore virilis quam muliebris apparuit Lib. Monstr. I 1; rex ‥ bella plusquam civilia per biennium sustinens Gir. EH I 45 p. 298; plus crudelis quam delectabilis M. Scot Phys. 63 (v. delectabilis b).  c eo vir Dei instantius illis in regionibus semina vitae sparserat quo plus necessarium antiquam ignorantiae famem depellere perspexerat Alcuin WillP 8; dum vultum venerabilem / ponis plus petra stabilem J. Howd. Cyth. 57. 11.  d Diogenes enim plus potencior et locuplecior erat Alexandro omnia possidente Eul. Hist. I 426.  e genus predicatur de pluribus quam species, i. plurius, ut ita dicam Neckam NR I 2 p. 15; gratia Dei et donum in gratia unius hominis Jesu Christi in plures abundavit, id est plurius et efficatius Id. SS IV 20. 16.

plūs, plūris, n. , comp. de multus.

I pris subst^t , ¶ 1 plus, une plus grande quantité : plus debere alicui Cic. Att. 7, 3, 7, devoir davantage à qqn ; quod plus est Liv. 9, 24, 8, ce qui est mieux || [avec gén.] : numquam in illo ordine plus amoris in rem publicam fuit Cic. Sulla 82, jamais il nʼy eut dans cet ordre plus de patriotisme ; plus mali quam boni adferre Cic. Verr. 2, 4, 141, apporter plus de mal que de bien ; alius alio plus habet virium Cic. Leg. 1, 6, tel a plus de forces que tel autre ; plus voluptatum habere quam dolorum Cic. Fin. 1, 62, avoir plus de plaisirs que de douleurs ; uno plus Etruscorum cecidisse Liv. 2, 7, 2, quʼil y avait eu un tué de plus du côté des Étrusques ; uno digito plus habere Cic. Nat. 1, 99, avoir un doigt de trop ; paulo, multo plus Liv. 31, 34 ; Cic. Verr. 2, 3, 29, un peu plus, beaucoup plus ; plus uno verum esse non potest Cic. de Or. 2, 30, il ne peut y avoir plus dʼune opinion de vraie [de deux opinions en présence] ; natura in omni verbo posuit acutam vocem nec una plus Cic. Or. 58, la nature a placé dans chaque mot un accent aigu et pas plus dʼun ¶ 2 [gén. de prix] : pluris esse Cic. Com. 33 ; emere Cic. Fam. 7, 2, 1 ; vendere Cic. Off. 3, 51 ; facere Cic. Att. 8, 2, 4 ; habere Cic. Phil. 6, 10 ; æstimare Cic. Par. 48 ; ducere Cic. Att. 7, 3, 5 ; putare Cic. Off. 3, 18, coûter plus, acheter, vendre plus cher, estimer plus, mettre à plus haut prix ¶ 3 [abl. rare] : plure vendere Lucil. d. Char. 211, 30 ; plure venire Cic. d. Char. 211, 29, vendre, être vendu plus cher.

II pris adv^t  : plus valere Cic. Rep. 1, 59 ; prodesse, nocere Cic. Cæl. 23, avoir plus dʼinfluence, être plus utile, plus nuisible ; plus æquo Cic. Læl. 58, plus que de raison ; plus cernere et longius Cic. CM 83, voir mieux et plus loin || dies triginta aut plus eo Ter. Hec. 421, pendant trente jours ou davantage, cf. Haut. 62 ; Varro R. 1, 18, 3 ; C. Gracch. d. Gell. 15, 2, 3 || plus quam semel Cic. Off. 3, 61, plus dʼune fois, cf. Cic. Verr. 2, 4, 125 || plus quam decem dies abesse Cic. Phil. 2, 31, être éloigné plus de dix jours, cf. Cic. Ac. 2, 128 ; non plus quam in tres partes Cic. Inv. 1, 57, pas plus quʼen trois parties || [sans quam ] : plus dimidiati mensis cibaria Cic. Tusc. 2, 37, vivres pour plus dʼun demi-mois ; adferre non plus mille quingentos æris Cic. Rep. 2, 40, nʼapporter pas plus de quinze cents as, cf. Liv. 31, 34, 7 ; 40, 2, 5, etc. || plus quam marquant un degré excessif : confiteor eos plus quam sicarios esse Cic. Phil. 2, 13, je confesse quʼils sont plus que des assassins ; bella plus quam civilia Luc. 1, 1, une guerre qui est plus quʼune guerre civile || non plus quam Cic. Tusc. 1, 15 ; CM 27, aussi peu... que ; non plus ac Hor. S. 1, 1, 46, pas plus que ; nihilo plus ac si Hor. S. 2, 3, 270, pas plus que si || plus plusque aliquem in dies diligere Cic. Att. 6, 2, 10, avoir plus dʼaffection de jour en jour pour qqn || plus minus Hirt. G. 8, 20, 1, environ ; plus aut minus Enn. Ann. 501, plus ou moins, approximativement.

➳ forme plous S. C. Bacch. CIL 1, 581, 19

plus , uris. n. (multus.) plur. plures, ra vel ria.
愈多。更甚。— aequo 過分。太過。— satis 多餘。— duo millia caesi 殺者二千有餘名。— minus 上下。約。— plusque in dies diligere 愛之日甚一日。Dimidio plus 有半多。Pluris est eloquentia 口才愈貴。Pluris facere 視愈重。 Pluris aedificare 造之更费用。

Suggest a Translation
See an image

plus . adv. (multum.)
愈多。更甚。— quam pollicitus esset illum facere 其行過其所許。Non — habuit suum quam triginta de suis 彼只有三十同黨之人附和而已。

Suggest a Translation
See an image

plūs (1) plūris (plur.plūres, plūra, gen.plūrium), adj.

• PLE-.
• II. Sing.nas subst, more: ne quid faciam plus, too much, T.: tantum et plus etiam ipse mihi deberet: vos et decem numero, et, quod plus est, Romani estis, and what is more, L.: voltis pecuniae plus habere: Albano non plus animi erat quam fidei, as little courage as fidelity, L.: paene plus quam sat erat, T.: ne plus reddat quam acceperit: de paupertate tacentes Plus poscente ferent, more than the importunate, H.: ex his alius alio plus habet virium: hoc plus ne facito, more than this: annos sexaginta natus es Aut plus eo, or more than that, T.: plus nimio, overmuch, H.: quam molestum est uno digito plus habere, one finger too much: uno plus Etruscorum cecidisse in acie, one man more, L.—Genof price, of more value, of a higher price, worth more, higher, dearer: ager multo pluris est, is worth far more: quo pluris sint nostra oliveta: pluris emere, dearer: mihi conscientia pluris est, quam, etc.: te cottidie pluris feci, have esteemed more highly. —Repeated: quem mehercule plus plusque in dies diligo, more and more.—
• IIII. Plur., in comparison, more, in greater number: omnes qui aere alieno premuntur, quos plures esse intellego quam putaram: Nemini ego plura acerba esse credo oblata quam mihi, T.—A great number, many: plura castella temptaverat, Cs.: summus dolor plures dies manere non potest.—As substm.: qui plus fore dicant in pluribus consili quam in uno: quid quaeso interest inter unum et plures?—As substn. (sc. verba): pluribus haec exsecutus sum, Ph.: Quid plura? in short.

plūs (2) adv.

• singn. of 1 plus, more(used as comp.of multum, with sup.plurimum): apud me argumenta plus quam testes valent: plus quam semel, more often: nulla (navis) plus quam triginta remis agatur, L.: Plus miliens audivi, T.: ferre plus dimidiati mensis cibaria, for more than, etc.: paulo plus mille passūs a castris, L.