computare

computare [CL] 1 to count, compute, reckon. b to reckon (money) by tale; cf. computus 1c. Carm. Aldh. 1. 118 (v. calculus 4b); nec laterculo dinumerari nec calculo ~ari ‥ valet quanta multitudo ‥ ad fidem catholicam ‥ confluxerit Aldh. VirgP 35; ~ando seriem temporum Bede TR 1; ne putaremus easdem vij dies a xiiija usque ad xxam esse ~andas (Ceolfrith) Id. HE V 21 p. 334; s1216 de prima coronatione Henrici tertii ‥, a quo ~antur anni coronationis ejusdem Henrici Oxnead Chr. 137; s1257 a ‥ clericis conclavis, qui super hoc rotulos revolverant et summas diligenter ~averant M. Par. Maj. V 627; ad certissime ~andum ea que tenet de temporibus ecclesia Bacon VI 87; si volumus ~are per cubitos Id. Maj. I 226 (cf. ib.: secundum radicem perfecte ~atam); officium hostiarii est fercula conpotare [v. l. conpetere] que aulam ingrediantur et inde testimonium assessori perbibere in compoto cotidiano Fleta 79; to cownte, calculare, connumerare, ~are CathA; 1532 infra dies a die execucionis ~andos Form. S. Andr. II 16.  b s1270 (v. blancus 2a). 2 to include (in a reckoning), assign (to a class); b (w. in & abl); c (w. in & acc); d (w. inter); e (w. ad). 1200 a die Lune proxima post Nativitatem B. Marie ~ata usque diem Veneris proximam post festum S. Luce Evangeliste ~atam Liberate RC 6; 1225 utroque die ~ato LTR Mem 7 r. 11; 1227 utraque die ~ata Ac. Build. Hen. III 82; 1266 (17c) per minutas firmas ‥ de uno anno, finito ad festum S. Martini ‥, illo termino ~ato ExchScot 8.  b sciendum est in metrica ratione numquam ~ari eas sillabas ‥ Aldh. Met. 10; in Pascha dominico xiiijam lunam conputavit Bede HE III 25 p. 187; ~ata et appreciata est in manerio de T. DB I 56 (cf. (v. 5b infra)); 1219 [W.] abstulit eis v m., quas ‥ ei [sc. priori] ~averunt in redditu suo, eo quod dicunt quod per defectum ipsius prioris amiserunt illas CurR VIII 30; ~atis in 19° anno 12 lunationibus communibus integris, remanet lunatio embolismalis illius anni 29 dierum Gros. Comp. 248.  c 1271 nec ~abimus dampna et expensas in sortem dicti debiti Cl 411; a1380 quod ‥ sufficiant octo responsiones, ita tamen quod ‥ sint ordinarie ‥, responsionibus in vesperiis ‥ in ordinarias ~atis StatOx 179.  d locus siquidem et tempus inter omnia quae creata sunt ~antur Eriug. Per. 468C; qui judex aut occisor latronum est, non potest inter agnos innocentes ~ari Ælf. Ep. 3. 86; ecce quomodo nunc ‥ inter filios Dei ~aris! H. Bos. Thom. I 2; vestes inter res usu consumptibiles reputat ~andas Ockham Pol. I 306.  e Salamon ‥ regnare cepit ‥ vivente patre suo paucos annos, qui anni ad David ~antur et non ad Salamonem Eul. Hist. I 46 (cf. Higd. II 29 p. 6: annumerantur David et non Salamoni). 3 to count or account (as), rate (at): a (w. compl); b (w. pro); c (w. per); d (w. ad). e (p. ppl. as sb. n.) reckoned amount. a fuit ipsa villa combusta, et ideo precium ejus non potuit ~ari quantum valebat quando episcopus ‥ eam recepit DB I 1; prelati qui ‥ non corrigunt sequaces pape heretici sunt fautores pravitatis heretice ~andi Ockham Dial. 695.  b 1230 ita quod ij m. ~entur pro feodo [militis] uno RBExch 6; Bacon Maj. II 16 (v. aranea 2a); ~abitur sibi illud impedimentum pro diurno arrure Cust. Battle 66; c1300 (v. componere 1d); 1331 (v. centenus 3b); a1350 ~ando pro leccione summam ‥, si illo die contigerit summam legi StatOx 56; 1460 (v. centenarius 2b).  c 1252 centum per sexies viginti ~atis Reg. Ant. Linc. II 382.  d 1230 ~atis ad feodum ij m. RBExch 7; quolibet feodo ~ato ad xx libratas Mod. Ten. Parl. 7; 1469 ~ando scutum Scoticanum ad xij s. ExchScot 656; 1475 compotando martam ad xij s. et agnum ad xij d. Ib. 269.  e 825 ut ‥ hanc ‥ terram ~ati c manentium illo [sic] archiepiscopo ‥ tradiderat CS 384. 4 (w. acc. & dat.) to credit (to). b in names of writs; cf. brevis 10b. 1141 ita quod dominica que ‥ data sunt ‥ Gaufredo ‥ a firma prefata subtrahantur et illi ‥ ad Scaccarium ~abuntur Regesta III 276; 1167 precipio quod ~etis ‥ vicecomiti de Oxeneford’ v s. vj d. Royal Writs 186; 1168 habet de superplus lxix s. ‥, quod ~atur eidem vic. ‥ in firma de Surreia Pipe 210; brevia de ~andis ‥ hiis que barones decreverint ~anda ‥ sub hoc tenore verborum fiunt: ‘‥ ~ate illi ‥ hanc vel hanc summam ‥’ Dial. Scac. I 6B; 1199 vic[ecomiti] ~antur in primo scutagio regis J. iij milites et dim. de scutagio comitis de Derebi LTR Mem PR 27; 1200 venationem nostram ‥ cariari facias usque M., et id quod in cariagio illo posueris tibi ~abitur ad Scaccarium Liberate RC 7 (cf. ib.: ~ate Henrico ‥ xxx m. ‥ quas reddidit in camera nostra); 1225 compottatum est vicecomiti quicquid posuit in stipendiis W. Fabri LTR Mem 7 r. 18.  b 1230 Hugo W. habet breve quod dicitur ~ate de ~and’ illi ‥ xij li. ‥ in debito quod debet domino regi KR Mem. PR 43; 1242 cassatis omnibus prioribus litteris nostris de ~etur, quas inde fieri fecimus ‥, breve nostrum de ~ate eis habere faciatis Cl 503; 1256 per breve de ~abitur Cl 110; 1268 (v. contrabreve). 5 to account (for), render account (of): a (absol); b (w. acc); c (w. acc. & inf); d (w. de); e (pr. ppl. as sb.) person rendering account, ‘accountant’. a si vic. vel qui ~avit aliquo debito tenetur Dial. Scac. I 5H; sub compendio modus ~andi ordinatur sic FormMan 11; 1327 vic. habet diem ad ~andum in v septimanis Pasche. ‥ venit et incepit ~are; postea adjornatur usque crastinum S. Trin. ad percomputandum CalMem xxvii; 1381 fuit in ~ando toto termino LTR Mem 153 Comm. Pasch. r. 5; 1486 ~avit magister J. W. pro ‥ focalibus per eum ‥ emptis Reg. Merton 82; 1584 (v. 2 computabilis 2a).  b pro eo ~at W. vic. in firma regis xij lib[ras] unoquoque anno DB I 86; inter civitatem et xviij m[anerios] qui in Hereford’ reddunt firmas suas ~antur cccxxxv li. et xviij s. DB I 179; 1373 ~at in solucione facta ‥ comiti de Fyff ‥ xvj li. ExchScot 422; 1379 emit bussellum sic versus eum ~atum Rec. Leic. II 181 (v. 5c infra); 1411 de quibus compotat in redditu resoluto episcopo Wyntoniensi per annum j d. Rect. Adderbury 4; 1453 item ~at in diversis instrumentis emptis ‥ xj s. iiij d. Ac. Durh. 713.  c 1379 dicit quod ubi emit pro iij d. bussellum ~avit se emisse pro v d. bussellum Rec. Leic. II 181.  d 1258 debet ‥ illa societas mvijcliij m. ‥, unde ~averunt ‥ coram consilio ‥ regis Cl 466; 1284 vic. ‥ debet ~are de eschaetis regis (Mem.) Hist. Exch. 648; 1298 de eisdem x m. ~arunt coram T. C. et allocantur eis super compotum suum MGL II 96.  e 1343 precipitur ~anti ‥ quod se nullatenus intromittat de dicta terra quousque ‥ ExchScot I pref. 181; 1393 que quidem parcelle non continentur inter alias parcellas hujus libri, prout idem ~ans et predictus W. affidaverunt super hunc compotum Ac. H. Derby 258; 1417 compotus ‥ barcarii: ‥ [hurtardorum mortuorum] carn[es] nullius valoris quia putred[e], per sacramentum compotantis Ac. Durh. 316; 1445 compotus ‥ Roberti ‥ custodis collegii ‥: in primis idem ~ans respondet de ‥ Cant. Coll. Ox. II 167; 1455 nec quod ‥ perdonacio nostra ‥ ad aliquos magnos ~antes ‥, viz. ad thesaurarios Calesie et Hospicii nostri, ‥ et receptores ducatus nostri Lancastrie et ducatus nostri Cornubie ‥, quoad aliqua hujusmodi officia sua ‥ ullo modo se extendat (Pat) Reg. Whet. I 199; 1460 ut patet in libro compotantis particulariter examinato super compotum ExchScot VII 26; 1524 sic remanent super ~antem xc li. ‥ Ac. Durh. 666; hujusmodi summae sunt sibi allocandae solo juramento ~antis Praxis 66. 6 (w. cum) to account, settle account (with). 1463 memorandum est quod compotans non onerat se de firmis terrarum de P. ‥ cum quibus intromisit magister J. T.: et ~andum est cum eo [in margin: ~andum est cum magistro J. T.] ExchScot 183.