coram
coram, in the presence, before the eyes, in the face, openly, face to face
cōram: (prep. and adv.; prep. w. abl.), in the presence of; before; (adv.), in person, face to face, openly, in presence, 1.520, 595.
cōram, adv. and prep. [prob. kindred with ōs, ōris].
- Object., in the presence of, before the eyes of, in the face of, before (freq. and class.).
- A Adv.: vereor coram in os te laudare amplius, Ter. Ad. 269: omnia quae tute dudum coram me incusaveras, id. Phorm. 914: coram potius me praesente dixissent, Cic. Agr. 3, 1, 1: Manlius quoque ad restituendam aciem se ipse coram offert, i. e. before the soldiers, Liv. 2, 47, 4: ut veni coram, singultim pauca locutus, Hor. S. 1, 6, 56 et saep.: lenissimum genus admonitionis fuit traditio coram pugillarium, in their presence, in their own hands, Suet. Aug. 39.—
- b With gen. (very rare): coram noxae prehensus, in the very act, Ap. Met. 9, 21, 12.—So in coram with gen. in Ap. = coram: omnium, Ap. Met. 7, p. 197, 21 (not found) Oud.; so id. ib. 9, p. 221, 17 (not found); 9, p. 223, 32 (not found); 10, 9, 18.—
- 2 Esp., with verbs of command, in one's presence, i. e. on the spot, forthwith (post-Aug.; mostly in Suet.): clipeos et imagines ejus coram detrahi jubet, Suet. Dom. 23: Pinarium ... coram confodi imperavit, id. Aug. 27: essedum ... redimi concidique coram imperavit, id. Claud. 16 (al. explain coram in all these passages as = coram omnibus, i. e. publicly, openly; cf. palam).—Hence, coram deprehensus = ἐπʼ αὐτοφώρῳ, in the very act, Ap. Met. 3, 3, 30.—
- B Prep with abl.
- α Before the noun: coram genero meo quae dicere ausus es? Cic. Pis. 6, 12: coram frequentissimo legationum conventu, Nep. Epam. 6, 4; Quint. 6, 3, 47; Tac. A. 4, 75: coram judicibus, Suet. Aug. 56: coram ipso, id. Tib. 43; so id. ib. 62: coram populo, Hor. A. P. 185: coram latrone, Juv. 10, 22 al.—
- β After the noun (freq. in Tac.): ipso Germanico coram, Tac. A. 3, 14; so id. ib. 3, 24; 4, 8; 13, 32; Suet. Ner. 33; id. Oth. 1: te coram, Hor. S. 1, 4, 95.—
- II Subject. adv., present in one's own person or presence, personally (very freq. and class.): quia ted ipsus coram praesens praesentem videt, Plaut. Ps. 4, 7, 43 (1145): istos rastros ... faoito coram ut tradas in manum, id. Merc. 2, 2, 7 (278): sine me expurgem atque illum huc coram adducam, Ter. And. 900: velut si coram adesset, Caes. B. G. 1, 32; so, adesse, Verg. A. 1, 595: eadem fere, quae ex nuntiis litteris cognoverat, coram perspicit, Caes. B. G. 5, 11; so, opp. letters, Cic. Att. 1, 20, 1; 7, 3, 12; 12, 1, 2 al.; cf. with abl.: coram me tecum eadem haec agere saepe conantem deterruit pudor, quae nunc expromam absens audacius, by word of mouth, id. Fam. 5, 12. 1: coram cernere letum nati, Verg. A. 2, 538: quod coram etiam ex ipso audiebamus, Cic. Ac. 1, 4, 13: fidem nec dare nec accipere nisi cum ipso coram duce, Liv. 28, 17, 8; 28, 18, 7; 36, 11, 1; 43, 5, 6: rexque paterque Audisti coram, nec verbo parcius absens, Hor. Ep. 1, 7, 38; Verg. A. 3, 173; Ov. M. 9, 560 et saep.
cōram, Adv. u. Praep. (aus con u. ōs, ōris, wie cōgo aus coigo), I) objektiv (d.i. in bezug auf die Person, in deren Nähe etwas sich befindet oder vorgeht), im Angesichte, angesichts, in Gegenwart, vor, A) Adv.: 1) im allg.: commodius fecissent, si quae apud vos de me deferunt, ea coram potius me praesente dixissent, Cic.: ad restituendam aciem se ipse coram offert, d.i. vor die Soldaten, Liv.: ut veni c., Hor.: illum huc coram adducam, Ter.: non imperabat coram quid opus facto esset, Ter. – 2) prägn., angesichts aller, vor aller Augen, offen, lenissimum genus admonitionum fuit traditio coram pugillarium, Suet.: c. confodi, Suet.: c. convinci, Tac. – B) Praep. m. Abl.: c. genero meo, Cic.: c. deorum matre spectante et audiente, Augustin.: Germanico c., Tac. – coram m. folg. Genet., coram noxae, auf frischer Tat, Apul. met. 9, 21. – in coram, s. in-cōram. – coram dem regierten Worte nachgesetzt, Hor. sat. 1, 4, 95. Tac. ann. 3, 14. Suet. Ner. 33, 2. Lact. 5, 9, 8. – II) subjektiv (d.i. in bezug auf den Gegenstand, der bei etwas sich befindet od. statthat), gegenwärtig, in eigener Person, persönlich, mit eigenen Augen, mündlich, selbst (vgl. Drak. Liv. 28, 17, 8), c. loquerer, Cic.: cum c. sumus, persönlich beisammen, Cic.: c. adesse, in Person dasein, Caes.: perspicere (Ggstz. ex nuntiis litterisque cognoscere), Caes.: agere (Ggstz. litteris agere), Cic.: disceptare (Ggstz. per alios condiciones ferre), Caes.: intueri alqd, Cic.: cernere alqd, Caes. u. Verg.: audire, Hor.: quod c. ex ipso audiebamus, Cic.
protuli ‥ librum ‥ et ex eodem libro x capitula ‥ illis ~am ostendi(
dum alii ‥ librarii ~am [gl.: i. e. manifeste ] ingeniositatis fluenta inter flores rhethoricae ‥ rivantur
aeger / ut se res habuit, constanti pectore coram / testatur se per meritum consistere rectum / pontificis
signa †cŏram [v. l. †corum ] frater; ludit te spiritus ater
quod clam sustulit ~am reddidit
cepit pauperi catenato ~am sedenti chachinnando insultare
accepit a Radulfo ‥, multis ~am positis, quod idem R. a ‥ dolore ‥ liberatus est
ferre non poterat quatenus verna illius se ~am capitalem subiret sententiam
modo sumus hic ~am te [AS: ]ætforan þe
~am omnibus confessus est
mulierem, ~am Deo meo, non cognovi ex quo natus sum
vir ‥ strenuissimus et ~am Deo et hominibus magnificus
nobilium coram saeclo radice parentum, / sed Domino coram meritis praeclarior almis
nec luxurie scelus tacendum exercebant occulte, sed ex impudentia ~am sole
sciat se in tremendo examine ~am Christo rationem reddere
~am apostolico papa causam dicturus
ipse dirationavit ~am regina
utrum concordia ‥ facta fuerit in capitali curia domini regis an ~am justiciis errantibus
judicium femine distulerunt ~am justiciariis apud Westm’
quod ‥ dies illos prorogetis ‥ ut tunc ~am vobis [baronibus de Scaccario ] veniat
miserunt recordum et processum loquele ‥ ~am R. de Hengham et sociis suis placita regis tenentibus
facit processum ‥ ~am papa
r.c. de v m. ne placitet ‥ ~am rege
habeat recordum illius loquele ~am rege vel ejus justiciis
dominus rex testatur quod ‥ posuerunt se super arbitrium suum ‥ et dedit eis diem inde ‥ ~am eo ubicumque fuerit in Anglia
assisa ‥ ponitur in ~am rege
dies datus est abbatisse ‥ de audiendo judicio suo de loquela que fuit ~am domino rege et capitali justiciario ~am domino rege ubicumque fuerit in octabis S. Andree
dies assignetur tenenti quo veniat ~am rege
cum ipse sit minister domini regis de Banco ipsius domini regis ad placita ~am rege tenenda simul cum aliis justiciariis ‥ ejusdem placee
uni justiciariorum domini regis ad placita ~am ipso rege tenenda
quod vicecomites possunt custodire prisones †~am condemnacione [? l. ~am se condemnatos ] ‥ ad hospicia sua
prysoners devaunt eaux condempnez
positus ‥ in mensa ~am eo discus argenteus
quod quicunque presidens fuerit in refectorio ‥ habebit ~am eo j galonem et dim. boni vini
R. Marmium ‥ inter suorum cuneos ~am ipso monasterio solus interfectus est
dedisse ‥ placeam ~am pomerio
j acram ~am domo
supavit et bibit ~am lecto suo et ~am domino suo
in quadam trabe in eadem [capella ] ~am altari
visores ‥ unius domus de novo facte ~am ipsa gayola
precepit ‥ ministris suis ut ‥ ~am ostio fratris sui clangerent
unus quisque ~am tenementis et tenuris suis in villa ‥ pavire faciat(
pro j placea terre inclusa ~am hostio suo
in emendacione j pixidis pendentis ~am ymagine S. Edmundi
ex rebus solidis ‥ et indissolubilibus ~am igne
lego [(Fratribus Minoribus ] ij magnos equos ~am corpore meo arma mea ‥ portantes
lego j palefridum ‥ ~am corpore meo die sepulture mee transiturum, nomine herietis
adducta est haec scedula ~am Ætheluulfum regem et optimates ejus
cives ‥ noluerunt venire ibi ~am comitem Ricardum
cōrăm, (9) adv. et prép., ¶ 1 adv., en face, devant, en présence : coram videre Cic. Br. 208, voir sur place (personnellement) ; coram cum aliquo loqui Cic. Fam. 6, 8, 3, parler à qqn de vive voix ; coram adesse Cic. Phil. 13, 33, être présent personnellement ; coram ipse audiat Liv. 29, 18, 20, quʼil écoute lui-même ce qui sera dit en sa présence ; ut veni coram Hor. S. 1, 6, 56, quand je fus devant toi || publiquement, ouvertement : traditio coram pugillarium Suet. Aug. 37, remise publique de tablettes ¶ 2 prép. avec abl., coram aliquo, en présence de, devant qqn : Cic. Br. 88 ; Pis. 12, etc. || senatu coram Tac. Ann. 3, 18, devant le sénat (3, 14 ; 3, 24, etc.) || avec acc. ou gén. [décad.].
- 1. openlijk, ten overstaan v. iedereen; ➤ Manlius se ipse ~ offert (Liv.) vertoont zich;
- 2. aanwezig, ter plaatse, persoonlijk, zelf; ➤ ~ disputare cum alqo; ~ adesse; ~ intueri alqd; ~ audire; II. prep. m. abl. in aanwezigheid, tegenwoordigheid van, ten overstaan van [~ conventu].
cōram adv.and praep.
- com-+ōs.
- II. Adv., in the presence, before the eyes, in the face, openly, face to face: coram in os te laudare, T.: coram me praesente dicere: se ipse coram offert, i. e. before the soldiers, L.: veni, H.: adgnoscere voltūs, V.—Present, in person, personally: illum huc adducam, T.: adesse, V.: fidem dare cum ipso coram duce, L.: audire, H.—
- IIII. Praep.with abl, in the face of, before, in the presence of: genero dicere: coram amicis verba habere, S.: populo, H.: latrone, Iu.: te coram, H.: Germanico coram, Ta.
-
…quam reliquorum, quod soli ne in occulto quidem queri neque auxilium implorare auderent absentisque Ariovisti crudelitatem, velut si coram adesset, horrerent, propterea quod reliquis tamen fugae facultas daretur, Sequanis vero, qui intra fines suos Ariovistum…
Julius Caesar, Gallic War
-
…videndum, et quae res nobis vigilantibus obvia mentes terrificet morbo adfectis somnoque sepultis, cernere uti videamur eos audireque coram, morte obita quorum tellus amplectitur ossa. Nec me animi fallit Graiorum obscura reperta difficile inlustrare Latinis versibus esse…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…itaque ei praecepi, quem ad te misi, ut tempus observaret epistulae tibi reddendae. nam quem ad modum coram qui ad nos intempestive adeunt molesti saepe sunt, sic epistulae offendunt non loco redditae. si autem, ut…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…; sed quis umquam tuorum mihi dixit esse cui darem, quin dederim aut quid mi iucundius quam, cum coram tecum loqui non possim, aut scribere ad te aut tuas legere litteras illud magis mihi solet esse molestum ,…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…egique omnis illos adulescentis, quos ille iactitat. difficile est loqui ; te autem contemplans absentem et quasi tecum coram loquerer non e depol, quantam rem e geris neque qua ntum facinus fe ceris ; quod quia praeter opinionem…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…tibi. negotium sit. Παιδείαν Κύρου quam contrieram legendo, totam in hoc imperio explicavi. sed iocabimur alias coram, ut spero, brevi tempore ; nunc ades ad imperandum vel ad parendum potius ; sic enim antiqui loquebantur…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…, cum locuplete, cum herede. etsi de cupiditate nemini concedam ; ceteris rebus inferiores sumus. sed haec coram. Scr. Lanuvi xvi K. Iun. mane a. . CICERO ATTICO SAL. Hirti librum ,…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…tuendos, sed etiam ornandos esse illos viros, a quibus initium libertatis profectum est. sed his de rebus coram plura propediem, ut spero. tu quoniam rem p. nosque conservas, fac ut diligentissime te ipsum ,…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…Asuviumque a sese consilio Oppianici interfectum fatetur. extrahitur domo latitans Oppianicus a Manlio ; index Avillius ex altera parte coram tenetur. hic quid iam reliqua quaeritis Manlium plerique noratis ; non ille honorem a pueritia, non studia virtutis…
Cicero, pro Cluentio
-
…tempore cogitare ; alteram vero illam quam tu scribis, puto, nosti nihil vidi foedius. sed adsum. coram igitur. obsignata epistula accepi tuas. Atticae hilaritatem libenter audio. commotiunculis συμπάσχω. Scr. Asturae xvii K…
Cicero, Epistulae ad Atticum