terra
terra, the earth
on land and sea
the earth is located in the middle of the universe
they lifted rocks up from the ground
- I In gen.: principio terra universa cernatur, locata in mediā sede mundi, solida et globosa et undique ipsa in sese nutibus suis conglobata, etc., Cic. N. D. 2, 39, 98: terra in medio mundo sita, id. Tusc. 1, 17, 40: hunc statum esse hujus totius mundi atque naturae, rotundum ut caelum, terra ut media sit, eaque suā vi nutuque teneatur, id. de Or. 3, 45, 178: umbra terrae, id. Rep. 1, 14, 22: terrae motus, earthquakes, id. Div. 1, 18, 35; 1, 35, 78; cf. Sen. Q. N. 6, 1, 1 sqq.; Curt. 4, 4 fin.: Plin. 2, 79, 81, § 191 sq.: res invectae ex terrā, Cic. Rep. 2, 5, 10: terra continens adventus hostium denuntiat, id. ib. 2, 3, 6: Massilia fere ex tribus oppidi partibus mari alluitur: reliqua quarta est, quae aditum habeat a terrā, Caes. B. C. 2, 1: cui parti (insulae) nulla est objecta terra, id. B. G. 5, 13: iter terrā petere, Cic. Planc. 40, 96; cf.: ipse terrā eodem pergit, Liv. 31, 16, 3: esse in terrā atque in tuto loco, on solid ground, Plaut. Merc. 1, 2, 87 (197): ex magnā jactatione terram videns, Cic. Mur. 2, 4: terrā marique, by land and by water (very freq.), id. Att. 9, 1, 3; id. Imp. Pomp. 19, 56; Vatin. ap. Cic. Fam. 5, 9, 2; Sall. C. 13, 3; cf. Cic. Ac. 2 (Luc.), 38, 120: insidiae terrā marique factae, id. Verr. 1, 2, 3; the form et terrā et mari is also class., id. ib. 2, 2, 39, § 96 (B. and K. bracket the first et); 2, 5, 50, § 131; id. Mur. 15, 33; Liv. 37, 29, 5; Nep. Hann. 10, 2; id. Ham. 1, 2; id. Alcib. 1, 2; Sen. Ep. 60, 2; 101, 4; for which also: bellum terrā et mari comparat, Cic. Att. 10, 4, 3: terrā ac mari, id. Verr. 2, 2, 2, § 4: marique terrāque usque quāque quaeritat, Plaut. Poen. prol. 105: aut terrā aut mari, id. Ps. 1, 3, 83 (312): mari atque terrā, Sall. C. 53, 2: mari ac terrā, Flor. 2, 8, 11: mari terrāque, Liv. 37, 11, 9; 37, 52, 3: natura sic ab his investigata est, ut nulla pars caelo, mari, terrā (ut poëtice loquar) praetermissa sit, Cic. Fin. 5, 4, 9: eorum, quae gignuntur e terrā, stirpes et stabilitatem dant iis, quae sustinent, et ex terrā sucum trahunt, etc., id. N. D. 2, 47, 120: num qui nummi exciderunt, ere, tibi, quod sic terram Obtuere? Plaut. Bacch. 4, 4, 17 (656): tollere saxa de terrā, Cic. Caecin. 21, 60: tam crebri ad terram accidebant, quam pira, Plaut. Poen. 2, 38 (486); so, ad terram, id. Capt. 4, 2, 17 (797); id. Pers. 2, 4, 22 (293); id. Rud. 4, 3, 71 (1008): aliquem in terram statuere, Ter. Ad. 316: ne quid in terram defluat, Cic. Lael. 16, 58: penitus terrae defigitur arbos, Verg. G. 2, 290; so. terrae (dat.), id. ib. 2, 318; id. A. 11, 87; Ov. M. 2, 347; Liv. 5, 51, 3; Plin. 14, 21, 27, § 133 al.: sub terris si jura deum, in the infernal regions, Prop. 3, 5 (4, 4), 39; cf.: mei sub terras ibit imago, Verg. A. 4, 654: genera terrae, kinds of earth, Plin. 35, 16, 53, § 191: Samia terra, Samian pottery clay, id. 28, 12, 53, § 194: terrae filius, son of earth, i. e. human being, Cic. Att. 1, 13, 4: terrā orti, natives of the soil, aborigines, autochthones, Quint. 3, 7, 26: cum aquam terramque ab Lacedaemoniis petierunt, water and earth (as a token of subjection), Liv. 35, 17, 7: terram edere, Cels. 2, 7, 7. —
- B Personified, Terra, the Earth, as a goddess; usu. called Tellus, Magna Mater, Ceres, Cybele, etc.: jam si est Ceres a gerendo, Terra ipsa dea est et ita habetur: quae est enim alia Tellus? Cic. N. D. 3, 20, 52; cf. Varr. R. R. 1, 1, 5; Ov. F. 6, 299; 6, 460; Hyg. Fab. 55; 140; 152; Naev. 2, 16; Suet. Tib. 75. —
- II In partic., a land, country, region, territory (cf.: regio, plaga, tractus): Laurentis terra, Enn. ap. Prisc. p. 762 P. (Ann. v. 35 Vahl.): terra erilis patria, Plaut. Stich. 5, 2, 2 (650); cf.: in nostrā terrā in Apuliā, id. Cas. prol. 72: tua, id. Men. 2, 1, 4 (229): mea, Ov. Tr. 1, 1, 128: in hac terrā, Cic. Lael. 4, 13: in eā terrā (sc. Sicilia), id. Verr. 2, 4, 48, § 106: terra Gallia, Caes. B. G. 1, 30: terra Italia, Liv. 25, 7, 4 Drak. N. cr.; 29, 10, 5; 30, 32, 6; 38, 47, 6; 39, 17, 2; 42, 29, 1: Africa, id. 29, 23, 10 Hispania, id. 38, 58, 5: Pharsalia, id. 33, 6, 11. —In plur.: in quascumque terras, Cic. Rep. 2, 4, 9: eae terrae, id. Verr. 2, 3, 18, § 47: qui terras incolunt eas, in quibus, etc., id. N. D. 2, 16, 42: abire in aliquas terras, id. Cat. 1, 8, 20: (Cimbri) alias terras petierunt, Caes. B. G. 7, 77 et saep. — Esp., terrae, the earth, the world: pecunia tanta, quanta est in terris, in the whole earth, in the world, Cic. Agr. 2, 23, 62: quid erat in terris, ubi, etc., id. Phil. 2, 19, 48; 2, 20, 50; 2, 23, 57; id. Cael. 5, 12: ruberes Viveret in terris te si quis avarior, Hor. Ep. 2, 2, 157; Sen. Prov. 2, 9; so, aureus hanc vitam in terris Saturnus agebat, Verg. G. 2, 538: terrarum cura, id. ib. 1, 26. — Ante-class., also in terrā, in the world: quibus nunc in terrā melius est? Plaut. Poen. 5, 4, 100 (1273): scelestiorem in terrā nullam esse alteram, id. Cist. 4, 1, 8 (660); id. Mil. 1, 1, 52 (52); 2, 3, 42 (313); id. Bacch. 5, 2, 51 (1170); id. Aul. 4, 9, 12 (724); id. Curc. 1, 2, 51 (146).—Hence also the phrase orbis terrarum, the world, the whole world, all nations: quae orbem terrarum implevere famā, Plin. 36, 36, 13, § 76: Graecia in toto orbe terrarum potentissima, id. 18, 7, 12, § 65: cujus tres testes essent totum orbem terrarum nostro imperio teneri, Cic. Balb. 6, 16; but freq. also orbis terrarum, the world, i. e. the empire of Rome: orbis terrarum gentiumque omnium, id. Agr. 2, 13, 33; cf. id. Rosc. Am. 36, 103; while orbis terrae, the globe, the earth, the world, id. Phil. 13, 15, 30; id. Fam. 5, 7, 3; id. Fl. 41, 103; id. Agr. 1, 1, 2; but also with ref. to the Roman dominion, id. de Or. 3, 32, 131; id. Sull. 11, 33; id. Dom. 42, 110; id. Phil. 8, 3, 10; id. Off., 2, 8, 27; id. Cat. 1, 1, 3; cf. of the Senate: publicum orbis terrae consilium, id. Fam. 3, 8, 4; id. Cat. 1, 4, 9; id. Phil. 3, 14, 34; 4, 6, 14; 7, 7, 19; v. orbis: quoquo hinc asportabitur terrarum, certum est persequi, Ter. Phorm. 551: ubi terrarum esses, ne suspicabar quidem, in what country, or where in the world, Cic. Att. 5, 10, 4, so, ubi terrarum, id. Rab. Post. 13, 37: ubicumque terrarum, id. Verr. 2, 5, 55, § 143; id. Phil. 2, 44, 113.
transnavigare maria ~asque spatiosas transmeare non tam piget quam delectat
unda tuo jussu pelagi fit pervia justis, / terra sed econtra vindex fit gurges iniquis
prohibeo ne aliquis disturbet ‥ carreiam Sancte Marie de Abbendona, nec aliquid aliud quod sit dominicum abbatis ‥ vel per ~am vel per aquam disturbet
insula quasi ‘in salo posita’ dicitur illa ~a quam circumquaque collustrant maria
tunc transierunt filii Israhel per Mare Rubrum tamquam per aridam ~am
~a solida, vix duobus jugeribus lata, monasteriolum et monachorum officinas habet
concessi ut dicti monachi habeant omnes vias peture et certe [] terre de feodo meo : †trite CalCh II 173
quod nullus emat allec ‥ antequam navis jaceat super siccam ~am(
a Syria usque Romam cum bestiis ~a marique depugno
insula ‥ et avium ferax ~a marique generis diversi
hostiles copiae ~a marique irrumperent
quando rex ibat in expedition' vel ~a vel mari(
est in ea domo hospitum ~a marique venientium quantum libuerit diversorium
Tanatos insula ‥ quam a continenti ~a secernit fluvius Uantsumu
tam de piscationibus insularum quam firme ~e adjacentibus
si ‥ gravellam proici fecit inter ‥ insulam et certam ~am ita quod ‥ cursum aque divertit
potestatem committimus ‥ hujusmodi banneras et insignia nostra in quacumque ‥ insula seu ~a firma a se sic noviter inventis affigendi
quod nullus ex nostris subditis ad aliquam ~am firmam, insulam, patriam, seu locum ‥ navigare ‥ presumat
Herculis ‥ postquam paene totum orbem cum bellis peragrasset et ~am tanto sanguine maculavisset
alii ‥ stantes nudi versis capitibus contra naturam deorsum ad ~am, et expansis cruribus erecti pedes ad coelos sursum prominebant
repentina ‥ molestia tactus est, ita ut corruens in ~am, et aliquandiu pronus jacens, vix tandem resurgeret
in commune precor prostrato corpore terris, / utque mei curam Paulini habeatis in aevum
per bidentes ‥ accipimus corpora in ~a prona et bruta
surgens de ~a, cucurrit ludens et mugiens ad alios vitulos(
si sacrum ~a tenus negligendo ceciderit, cena careat
ibi puellam terretenus inclinatam ‥ erexit
porrectis ~a tenus manibus
fratres ‥ sanguinati, dum die primo minucionis sue, ut moris est, in locutorio terratenus resident
aquae calidae ‥ naturali meatu per venas ~ae de mari exeuntes
Aethiopes ‥ a vapore ardentissimorum siderum ~arum defenduntur latebris
in India, a qua prius Hercules ~ae motu fugatus recessit
pecunia sepulture justum est ut aperta ~a reddatur(
pretium cantus accepit; quod asportare nausians sub se in ~a defodit
fuerat in Anglia ~e motus generalis ‥ qui terra motus [sic ] maximis edificiis in partibus australibus grave dampnum intulit et jactura
fel ~ae, vel centauria,eorðgealle
malum ~e,galluc velelechtre
stella ~e, que est quedam mucillago jacens super terram, prohibet apostemata calida in principio
fumus ~e, fumulus idem, A. et G.fumetere
ne ~a penitus in solitudinem redigeretur
de terris orior candenti corpore pelta
cum frumento ‥ quod dum praeparata ~a ‥ seminaret
nec facit ad sapidos amplexus nubile multis / ancille gremium. variis hec bobus aratur / terra nec indecores scit fastidire colonos
istum pratum meum cum demenio meo in marisco de F. preter ~am cultum [sic ] et toftos
dictus firmarius non communicabit cum aliquibus averiis suis in ~a culta ex parte orientali de Colepath
seisivit ~as seminatas et blada
debent ‥ omnes tenentes novam ~am in dicto manerio releviare cum acciderit totum redditum quem solvunt per totum annum. et pro veteri ~a debent releviare ‥ terciam partem tocius redditus
de quo tenemento sunt nova ~a et dangerium viij acre
arrari faciant novam ~am super le Braks et Oxenlawfeld
~am trium aratrorum in marisco qui appellatur Stodmerch ‥ cum pratis, campis, silvis, fontanis, paludibus, fluminibus, et omnibus ad eamdem pertinentibus rebus
omnes ~as sationales, cum pratis, campis, silvis, fontanis
x mansas ei ‥ concessi, ad quam ‥ ~am pratum aliquod pertinet
iiij acras ~e et ij parcatas prati ‥ scilicet j terra jacet super Weletonhul juxta terram Holiveri, et altera est terra que pulsat super Losletthes
si ~e sint tripartite tunc novies viginti acre faciunt carucatam
dicunt ‥ quod predicta tenementa, que predictus prior dicit esse ~am, pratum falcabile est
bovatas ~e, prati, et pasture
duabus peciis ~e, una videlicet pasturalis, altera ‥
~a pasturalis
Anschitil tenet xl acras inter planam ~am et pratum(
concessi ‥ molendinum ‥ cum ‥ crofta et tota ~a campestri que pertinet illi molendino
concessimus ‥ de platia nostra ‥ partem illam quam incluserunt quodam fossato ‥ usque ad dunam fossati civitatis Eboraci ‥ quamdiu plana ~a se extendit
sunt ibidem cc acre ~e campestrales
inde hic Titanus, -ni i. nomen cujusdam gigantis qui dicitur esse filius Terre
filii Titanis et Terre, Gigantes, sunt corpora humana ex sole et terra composita
tulit ‥ de pulvere ~ae illius secum ‥ cogitans ‥ quia ad medellam infirmantium idem pulvis proficeret
duo stabula, unum de petra et aliud de ~a
quandocumque opus fuerit ‥ stagnum predictum et estupamentum emendare homines ‥ capient libere et quiete ‥ ~am sufficientem ad eorum emendationem
pro ‥ ollis de ~a ad preparandum picem
in ~a et alba pinguedine emp' pro ovibus ungendis
ballivus ‥ cum terra et lapidibus manualiter ministravit ‥ episcopo ‥ saisinam ‥ ~arum
idem ballivus ‥ statum, possessionem, et sasinam hereditariam de predicto annuo redditu ‥ per ~am et lapidem denariumque argenti ‥ dedit
non ‥ dubito omnem hanc mundi molem ‥ constare ex ~a et aqua et aere et igne
Jupiter, id est ignis superior ‥. deus aquarum dicitur Neptunus ‥. deus Herebi dicitur Pluto, id est ~a, quia in regione caducorum gravedo, id est terra, dominatur. horum soror Juno, id est aer
~a non est ubique purum elementum, set alicubi magis commixta cum aqua, alicubi minus
ignis et aqua, aer et ~a sunt elementa
omnia quae de ~a sunt in ~am ibunt [cf. ]Sirach xli 13
homo (carne quidem de ~a, anima vero de nihilo, creatus); qui in paradiso ‥ constituitur
quid terrenus homo, pulvis et terra, superbit?
quoniam tarda et infirma est ~a quam gerimus
corpus regis infuncti ad quandam parvam deferunt ecclesiam ‥ sicut ipse vivens devoverat (ne alia suam ~am susciperet terra)
vitriolum nigrum apportatur de Francia et idcirco dicitur ~a Francigena
~a sigillata dicitur specialiter quedam vena terre frigida singulariter et sicca, que dicitur secundum Pla' terra Sarracenica sive argentea
~a fetida est sulphur fetidum
terram arti fullonum aptam
atramentum ~a quedam est, cujus nobilior species est vitreolum
de qualibet traia ~e de Roucestre venali, unum obolum
tarra sygylata, xij
in quolibet sacco [lane ] cum rubea ~a ‥ fiat una crux depicta
fossatum ‥ includit xij pedes terre in latitudine et xx pertic’ in longitudine in rubea ~a de dominico domini regis de la Berton’
aque que diu scaturizantur in albis ~is sunt calide et infirme, quia continent in se particulas terreas
in dictis parietibus ligandis, plastrandis, et perjactandis ‥ in alba ~a ad idem fodenda et carianda
pro xvj cariagis pro alba ~a
hec glis, -tis i. terra argillosa ‥ que tria nomina quidam ita concludens ait glis animal, glis ~a tenax, glis lappa vocatur, glis -ris mus, glis -tis humus, glis glissis mala dumus
item solutum pro quatuor bigis ~e tenacis pro eodem opere
†trasiguli [l. terra figuli ], i. argilla
argilla, respice in ~a figuli
Willelmus Duglas sal Scotis sit quasi nitrum [gl.: ~a falsa ]
cum crescunt pulli vadit masculus [sc. columba ] et suggit ~am falsam, et quod suggit ponit in ore pullorum, ut assuescat eos cibo
inimicis per multos annos praedas in ~a agentibus
interrogavit ‥ de qua regione vel ~a essent adlati
Tuder quidam Walensis ten' de comite j finem ~ae Walensis(
leges et consuetudines ~arum sunt multiplices et varie(
iter Angliam remeandi ingressus est, ipso pontifice et toto populo ~e super hoc dolente
si castrum de Knoc prosterneretur, tutior ‥ esset ~a nostra Hibernie in partibus illis
Lasriano exeunti in quadam remota ~a a suis occurrunt sibi clerici quidam(
elegitur in regem Scocie Johannes de Bailolf de communi consensu ~e
in ~a pacis
cum dominus rex quandam terram habeat in ten' de Tassagard juxta ~am guerre et predictus Rogerus quandam habeat terram manerio domini regis Novi Castri de Liuns ajacentem in ~a pacis
quidam magnates et alii qui ‥ terras habent in marchiis prope Hybernicos et alias terras in ~a pacis manent ‥ in maneriis suis in ~a pacis, terris suis in marchiis relictis vastis et incultis
in extirpationem usque ad internicionem de ~a repromissionis septem gentium
in repromissam ~am vix ‥ intrare potuit
Franci restaurabunt ~am promissionis
licuit ‥ filiis Israel ad ~am promissam proficiscentibus Egyptios spoliare
legebam ‥ admirandum legislatorem ob unius verbi dubitationem ~am desiderabilem non introiisse
qui magni hujus patriarche heres esse optaverit, ut nunc in longitudine, nunc in latitudine ~am desiderabilem perambulet
certum est eos maledictione dignos in divino examine teneri qui me malis suasionibus ab ejus tabernaculo et ~a sancta repulsum inter idololatras ‥ vitam ducere cogunt
noverit universitas vestra me Hugonem T., qui pro me ibit in sanctam ~am Jerusalem, liberum hominem fecisse cum tota sequela sua
dum dicitur psalmus ‘Deus, venerunt’ pro pace ~e sancte
bona in subsidium ~e sancte ‥ legata
terremotus in ~a sancta factus est tam terribilis ut multas civitates in ruinam euntes submersit
in partibus orientis et in ~a promissionis ‥ terremotus multas urbes deglutivit
qui ad limina apostolorum necnon ad sanctam ~am Jerosolimitanam dudum peregrinationis votum emisit
non perdet de ~a viventium memoriam tuam [cf. ]Psalm. xxxiii 17
nomen eradicabitur de ~a viventium et a sotietate sanctorum privabitur
non enim moriar sed vivam, recedensque de ~a morientium, credo videre bona Domini in ~a viventium
abas ‥ debet navem fabricare, prior utensilia navis providere ‥ et omnibus dispositis ‥ vel ventis committere ac ~am viventium petere
anthropos interpretatur arbor inversa. ‥ hominis radices eminentissimam partem tenent, quia propositum hominis figi debet et stabiliri in ~a viventium
de meo jure in tuam transcribo ~am ad augendum monasterium ‥ manencium ducentos
ad confirmacionem istius cartulae cespitem ~ae supradictae sacro altari superposui
una cum cespite ~ae praedictae tradere tibi
hae duae ~ae fuerunt ij maneria TRE et modo sunt in uno(
consuetudo archiepiscoporum Cantuariensium ab antiquo fuit et est ut in ~is suis, ubicunque per Angliam sint, nullus episcoporum preter se jus aliquod habeat
de quadam ~a que fuit carpentaria juxta castrum ‥ non respondet quia dicta ~a jacet vasta
in communi ~a S. Martini sunt cccc acrae(
W. rex Anglorum omnibus Francis et Anglis qui francas ~as tenent de episcopatu de Wireceastra(
liberas consuetudines quas habebant ‥ in burgo et in ~a forinseca(
noverit universitas vestra nos ‥ vidisse ‥ postquam eramus ~as tenentes ‥ teneri in curia priorum Dunelm. placita ad coronam pertinencia
omnes ~e tenentes maneriorum predictorum ‥ omnia proficua predicta percipere solebant
ipsos cives ‥ ac eorum heredes, executores et ~e tenentes
quo haberet brevia de scirefacias versus terretenentes eorundem [terrarum et tenementorum ]
hoc totum est de escangio de Laquis de ~a sanctorum(
Pinnocsira est de ~a Normannorum et dominus rex Johannes illam commisit Godefrido de Craucumbe
manerium de Hailes est de ~a Normannorum et Eudo de la Jalle illud habet ex ballia domini regis
scias quod commisimus Thome B. manerium de K. que est ~a Normannorum ad se sustentandum
in ~is datis ecclesie Sagiensi x lib. terre numero
in ~is datis Rogero de Toeni c s. numero in Holcham
remanencia ‥ firmarum eorundem comitatum post ~as datas scribantur in rotulis annalibus et onerentur inde vicecomites
ibi aecclesia et de placitis ~ae que in Walingeford huic manerio pertinent xxv s.(
eadem K. ‥ queritur de eodem ‥ set non apponit roberiam vel feloniam, nec vult sequi nisi de placito ~e et heredis sue
exceptis placitis corone et placitis ~e motis per breve episcopi vel domini regis, sede vacante
primo de placito ~e sic – A. versus B. de placito ~e – vel sic melius – A. tenens vel exigens (seu petens) versus B. de placito ~e
in omni paene ~a tum cessavere bella
urbs aeterna Dei, terrae sal, lumina mundi
vix tandem angulus unus ‥ ~arum scilicet finis Hibernicus orbis occurrit
domum ‥ convivii letante universa ~a nec Patre meo humiliter deprecante introire sustinui
de occulto orbis ~arum situ interrogasti
~arum orbis universus, Oceano cinctus, in tres dividitur partes: Europam, Asiam, Africam
Roma ‥ quondam domina orbis ~arum
eo anno quo compressis cunctarum per orbem ~e gentium motibus ‥ pacem ‥ Cesar Octavianus composuit
secundum diversas partes orbis ~arum
vidi angelos Dei descendentes et replentes orbem ~arum(
altera in terris non est crudelior ulla
quis enim in ~a ludus acceptabilior?
elevatis cordis oculis, ubicumque ~arum vidissent caelestia, gavisi sunt
libros qui ante id temporis nimis corrupti ubique ~arum erant nocte corrigebat
latuitque pene anno et incolas et rumigerulos quo ~arum abductus, si superis auris vesceretur necne
Christianitas ubique ~arum Deo gratias exaltata est
inde conversatus cum hominibus super ~am Dominus noster et saluator Jesus Christus
~a mortalibus ad inhabitandum data
cui multum loqui ore ad os, plus quam alicui in ~a viventi, desidero
Salvator xxxij annis et iij mensibus in ~is conversatus est
cum de ~a hac et nebulosa lacrimarum valle
Deus magnificavit omnipotens miraculis ilico a nativitate sanctum famulum suum futurum, tunc in ~a genitum(
abjecto caeli ~aeque metu
mundus est universitas omnis, quae constat ex coelo et ~a
passim dum templa parenti / jam caeli et terrae surgunt per rura vetusta
in die magni aexaminis quando celum et ~a moventur
solet namque celi et ~e nomine cuncta simul creata colligere
ejusque gloriam de omnibus, que in celo agit et in ~a ipsi soli ut dignum est vendicantes
causa ‥ inaequalitatis eorundem dierum ~ae rotunditas est; neque enim frustra et in scripturae divinae et in communium literarum paginis orbis terrae vocatur
respondetur ‘solem deficere videri quoniam ei et videnti interponitur luna’, ‘lunam vero quoniam ei et soli ~a’
omnia ‥ preter ~am mobilia existunt, que ut centrum mundi ponderositate sui magnum extremorum motum undique equaliter fugiens rotunda spere medium possidet
~a, que est centrum tocius mundi
in nullo ‥ loco concurrunt virtutes omnium partium celi nisi in ~a, eo quod ipsa est quasi immobile centrum totius sphere celestis
sol vero nunquam intrat umbram ~e, ideo nunquam eclipsatur realiter
➳ gén. arch. terrāī Lucr. 1, 212 ; 1, 251, etc. ; terras Næv. d. Prisc. Gramm. 6, 6 || forme tera Varro L. 5, 21.
- 1. aarde (als hemellichaam); ➤ ~ in medio mundo sita est; umbra -ae;
- 2. (aard)bodem; ➤ alqm in -am statuere; -ae motus aardbeving; -ae hiatus kloof, afgrond; -ae proiectus;
- 3. aarde (als materie), grond [pinguis]; ➤ genera -ae soorten; aquam terramque petere (als teken v. onderwerping); -ae filius zoon v.d. aarde = menselijk wezen, iem. zonder aanzien;
- 4. land (itt. de hemel en de zee); ➤ iter -ā petere; in -am egredi landen; -ā te land; -ā marique, et -ā et mari of -ā ac mari te land en ter zee; insidiae -ā marique factae; aut terrā aut mari; a -ā van de kant van het land; tollere saxa de -ā; — plur. onderwereld: in -is;
- 5. (afzonderlijk) land, landstreek; ➤ -ā orti inboorlingen, inheemsen; — plur. de hele aarde, wereld; (poët.) de mensen; ➤ orbis -arum wereld, ihb. het Rom. rijk;
- 6. personif. Terra aardgodin (= Tellus);
- 7. (eccl.) ~ Domini het Heilige Land.
土。地。域。地球。女神名。坤。Terram volando radere 低飛。Terram subigere 種地。Terram videre vel in terra esse 已得。已妥。躱險。Terra proficisci vel iter facere 行旱路。由陸。Affligere eum terrae vel ad terram vel defigere in terram 打倒彼于地上。Defigere arborem terrae 栽樹。Aliquid a terra ad caelum percunctari 細察始末。Terrae filius 私孩。世家子。A terra abesse tres cubitos 離地三尺。高三尺。De terra tollere 自地拿起來。\Terrai pro* Terrae.
Suggest a Translation
See an image
Ut si quis in populo nostro barbaræ nationis personam, ut re sua consisteret, invitasset, ac si ei Terram ad habitandum deputasset.Lex Longob. lib. 2. tit. 44. § 4.
De liberis hominibus, qui super alterius Terram resident, etc.Tit. 51. § 15.
De liberis hominibus, qui proprium non habent, sed in Terra dominica resident.
Vidit etiam quod homines Comitis semper solent transire libere ad Terram Episcopi, ad manendum in Terra Episcopi, et homines Episcopi in Terra Comitis, etc.
Cognita itaque malicia novi Regis, misit Rex noster magnatibus Terræ, etc.Et in Edwardo II. :
Reduxit(Rex) eam(Reginam) in Angliam, et coronatus est cum ea Londoniis.... lætantibus et exultantibus populis utriusque Terræ.
Post dies octoad Terram Puppi remeans, propinquos adiit.
Dono etiam extra muros urbis Tolosæ Terras omnes, quas habeo ante portam civitatis.
Altareseu ad Ecclesiam. Vide Altare.
carrucis aratur. Vide Carrucata.
rivamseu ripam. Charta ann. 1046. ex Chartul. magno S. Victoris Massil. fol. 59 :
Donamus dom. Deo et ad ecclesiam S. Victoris de Terra ariva modiata una in comitatu Aquense.Alia ann. 1066. ibid. fol. 54 :
Dono de meo alode de Terra ariva ad S. Victorem, etc.
Donamus quoque vobis ecclesiam de Marcel cum tota decima et Terra dotali et appenditiis.Alia Renaudi episc. Tull. ann. 1211. ex sched. Mabill. :
Censum etiam annuum, qui jure parrochiali olim, tam episcopo quam archidiacono, solvebatur, Terram etiam dotis totam, censum atrii, ipsumque atrium.Vide Dos 4.
Blountin Nomolexico Anglic. Monasticum Anglic. tom. 1. pag. 426. col. 2 :
Terram excultabilem quam habuit apud Norvicum in campis, videl.xxv. solid. Terræ et pratum ad Terram illam adjacens.
Blountibid. Vide Extendere.
Firma, Continens, Gall.
Insularum Canariæ et Indiarum ac Terræ fermæ maris Oceani, apud Rymer. tom. 13. pag. 752. col. 1.
Terra firmalegitur ibid. pag. 38. col. 2. et alibi sæpe.
Francha, Immunis
talliarumseu tributorum, quæ
SuperVide Franca terra post Franci 1.xiv. bichenatis Terræ franchæ et sine tallia, quæ debentxv. den. de servitio,ii. bichetos siliginis.
ContinensVide Friscum.xl. acras Terræ fruscæ, pasturæ, etc.
Blountin Nomolexico Anglic.
Terre labourable. Vide in Labor 3.
Dederunt..... silvam de Catis et Terram laboriosam et inlaboriosam ;.... omnem partem, quam ibi habebant, in ecclesiis, in Terris lucrosis et inlucrosis, etc.
ligii.
De Terris leigialibus manifestum est, quod nusquam licet Comiti, vel homini suo eas, quæ de feudo sunt Episcopi, acquirere, nisi per Episcopum.
nova. Vide Levare terram.
ubi salem faciunt, lib. 4. Capitul. cap. 8.
Regiæ, et ab omni censu immunes erant, in Charta Waldemari Regis Daniæ ann. 1240. apud Pontanum lib. 6. Rerum Danicar. Vide Tenementum liberum supra in Tenere 1.
Silvaticæ, in veteri Consuetudine Normanniæ cap. 34 :
Terres sauvages, que l'on appelle en Normandie Terres mortes,
De terris autem silvestribus, quæ in Normannia mortuæ Terræ dicuntur, solet per sex denarios in pluribus locis Normanniæ relevari. Terre morte,vero appellatur Stercus putridum, fimus, in Lit. remiss. ann. 1447. ex Reg. 179. Chartoph. reg. ch. 35 :
Discension se meut entre le suppliant et ung nommé Jehan Ythier, à l'occasion de certaine Terre morte ou fumier.
Scias quod commisimus Thomæ Basset manerium deKirtlington, quæ est Terra Normannorum, ad se sustentandum.
Reddit pro nova Terra 2. sol.Jacob. I. Rex Arag. in Foris Oscæ 1247. f. 25 :
Pœna invasionis Palatii infantionis est ultra serram, 25. solid. et citra, quæ dicitur Terra nova, id est noviter acquisita, 60. solid.
Silvestris. Charta Gaufr. episc. Carnot. ex Chartul. B. M. de Josaphat :
HancVide Planum.(capellam) miles quidam Hugo, Rufus appellatus, seculariter hæreditario jure ante tenuit, et circa capellam eandem, tam silvestris quam planæ Terræ, non parvam vastitatem.
præbendampertinens. Vide supra Præbendarius in Præbenda.
Majorisvillæ, in Charta ann. 1123. apud Miræum tom. 1. pag. 373. Vide Præco.
Item duodecim denarios a quocumque volente intrare Terram quietis in finagio d'Ysoine.Vide Admortizatio et Quietare 4.
Jerusalem caput Terræ repromissionis, in Chronico Farfensi apud Murator. tom. 2. part. 2. col. 540.
Terra repromissionisetiam legitur Hebr. 11. 9.
Blountin Nomolexico Anglic.
Præter terram Sacerdotum, quæ a Rege tradita fuerat eis.Vide Terra Sanctuaria.
Feudum presbyterale. Charta ann. 1035. inter Instr. tom. 11. Gall. Christ. col. 326 :
Ecclesia de Mancire cum Terra sacerdotali.Pluries ibi.
Saliomiliti, atque adeo Principi seu Regi assignata, ex iis, quas in Galliis virtute bellica acquisierant partitione inter victores facta. Harum enim aliæ ab omni munere ac servitio, præterquam militari, immunes, dictæ
Salicæ, eæque assignatæ
Saliis, seu viris Principibus, vel certe ex Salica gente, quæ primas tenuit inter gentes illas Septentrionales, quæ in Gallias irruperunt, easque Romanis abstulerunt : aliæ
Læticæ, et
Lidiales, quæ
Lætorum, vel
Litorumerant, hoc est virorum obnoxiæ conditionis, cujusmodi fuerunt
Læti, vel quos
Romanosappellabant, veteres nempe Galliæ incolæ, quibus assignati agri ad culturam, sub certis redhibitionum oneribus.
Franci igitur victores consuetudinem Romanorum imitati, et ipsi nobilibus et veteranis militibus agros in quibusdam locis, ut istis habitare licuisset, assignarunt, immunes penitus et ab omni servitute liberos : iique dicti Terra salica : sic proprie prædia Principum libera et immunia Salicæ terræ nomine solita sunt appellari. Salicævero
terræ, ea erat prærogativa, ut cum sub militaris obsequii conditione assignata esset, ad mulierem, quæ illius prorsus incapax est, pervenire non posset. Quod exerte habet Lex Salica tit. 62 :
De terra vero Salica nulla portio hæreditatis mulieri veniat ; sed ad virilem sexum tota terræ hæreditas pervenit.De ejusmodi igitur terris Salicis agunt Traditiones Fuld. lib. 3. trad. 28 :
Centum quinquaginta terræ Salicæ, et Ecclesiam cum omni decimatione ad eam pertinentem.Vide Dominicum de Prærogat. alodior. cap. 7. et in Assertore Gallico cap. 8. et quæ attigimus in Dissert. 17. ad Joinvillam.
Lex Salica, Eccardum
Terram Salicameam intelligere, quæ ad
salam, hoc est, ad domum
curtispræcipuam pertinet. Hæc videsis. Eidem Eccardo
Terra Salica, apud Marculfum
Terra paterna, et in Lege Ripuariorum
Aviatica, ita
Diuturna, sed impia, inter nos consuetudo tenetur, ut de terra paterna sorores cum fratribus portionem non habeant. Sed ego perpendens hanc impietatem, sicut mihi a Deo æqualiter donati estis filii, ita et a me sitis æqualiter diligendi, et de res meas post meum discessum æqualiter gratuletis. Ideoque per hanc epistolam te, dulcissima filia mea, contra germanos tuos filios meos illos in omni hereditate mea æqualem et legitimam esse constituo heredem, ut tam de alode paterna quam de comparatum, vel mancipia aut præsidium nostrum, vel quodcumque moriens reliquero, æquale lance cum filiis meis germanis tuis dividere vel exæquare debeas.Vide supra Alodis.
Marais salansvocant. Tabular. S. Cypriani Pictavensis fol. 113 :
Airardus concessit Monasterio S. Cypriani aliquid de terra sua in pago Alninse, et sunt 50. areæ de Terra salsa in vicaria de terra Alloni de una parte, etc.
Est inter consortes de uno latus via publica, et de uno fronte vel de alio terra Leufredo ipso, et de alio fronte Terra sanctuaria.Vide Sanctuarius.
Terre Seigneuriale, in Literis Officialis Carnot. ann. 1236. Vide Senior.
Silvestris autem Terra, quæ sartus vocatur, ab ecclesia eorum perpetimVide Gastina in Vastum 1. et supra Terra Plana.obtinebitur.
Item pro duobus balneis Terræ tenacis pro prædictis parietibus, iiij. sol.
Terragioobnoxia. Vide infra in Terragium 1.
Censum quoque tollere de omnibus areis....... et de quolibet tempore messis unum messorem, tertiam Terram, tertiam arborem de foresto, etc.
Tertiæseu præstationi agrariæ, vulgo
Quicumque Terram tributariam, unde tributum ad partem nostram exire solebat, vel ad Ecclesiam vel cuilibet alteri tradiderit, etc.
Concessi... partem cujusdam pechiæ Terræ vacuæ, quam habebam in vico prædicto.Vide Vacuus.
vicinalibusobnoxia est. Tabular. Aptense fol. 139 :
Vendo vobis petiam de vinea : ... in uno fronte Raymundus et hæredes suos, in alio terras sanctuarias et Terra vicinabilis, etc.Vide Via convicinalis in Via 1.
Dederunt terram illam... quam Faciunt Pontius Balzans et Pontius Alon, et terminatur, etc.
au réz de Terre. Charta ann. 1270. ex Chartul. Episc. Paris. fol. 130 :
Actum Parisius... in domo domini Parisiensis Episcopi in parva aula per terram.
- TERS-, the earth: locata in mediā sede mundi: umbra terrae.—Person., as a goddess, Terra, Earth, C., O.—The land: res invectae ex terrā: aditum habere ab terrā, Cs.: ipse terrā eodem pergit, L.: nationibus terrā marique imperare, by land and sea: mari terrāque bella commissa: et mari et terrā, N.: mari atque terrā, S.—The ground, earth: terrae motūs, earthquakes: quae gignuntur e terrā: mei sub terras ibit imago, i. e. to the underworld, V.—Soil, earth, ground: terrae filius, son of earth: aquam terramque ab Lacedaemoniis petere, water and earth(in token of subjection), L.: Sicco terram spuit ore viator, V.—A land, country, region, territory: mea, O.: in hac terrā: Gallia, Cs.: eae terrae: qui terras incolant eas, etc.: (Cimbri) alias terras petierunt, Cs.: Terrarum curam accipere, of the nations, V.: Ostendent terris hunc tantum fata, i. e. to men, V.—In the phrase, in terris, in all lands, on earth, in the world: pecunia quanta est in terris, in the world: ruberes, Viveret in terris te si quis avarior, H.—In the phrase, orbis terrarum, or orbis terrae, the world, whole world, all nations: totum orbem terrarum nostro imperio teneri: senatus, id est, orbis terrae consilium.— Plur gen., with adv.of place: Quoquo hinc asportabitur terrarum, to whatever part of the world, T.: ubi terrarum esses, where in the world.
-
…orbis terrae sanctissimo gravissimoque consilio, qui de nostro omnium interitu, qui de huius urbis atque adeo de orbis terrarum exitio cogitent. hos ego video consul et de re publica sententiam rogo, et quos ferro trucidari oportebat ,…
Cicero, in Catilinam
-
…enim est natio quam pertimescamus, nullus rex qui bellum populo Romano facere possit. omnia sunt externa unius virtute terra marique pacata domesticum bellum manet, intus insidiae sunt, intus inclusum periculum est, intus est hostis. cum…
Cicero, in Catilinam
-
…iudicarit quae cum ita sint, Catilina, dubitas, si emori aequo animo non potes, abire in aliquas terras et vitam istam multis suppliciis iustis debitisque ereptam fugae solitudinique mandare refer inquis ad senatum ; id enim postulas et…
Cicero, in Catilinam
-
…publicam habemus in qua urbe vivimus hic, hic sunt in nostro numero, patres conscripti, in hoc orbis terrae sanctissimo gravissimoque consilio, qui de nostro omnium interitu, qui de huius urbis atque adeo de orbis terrarum exitio…
Cicero, in Catilinam
-
…tametsi pro veteribus Helvetiorum iniuriis populi Romani ab his poenas bello repetisset, tamen eam rem non minus ex usu terrae Galliae quam populi Romani accidisse, propterea quod eo consilio florentissimis rebus domos suas Helvetii reliquissent uti toti Galliae bellum…
Julius Caesar, Gallic War
-
…petere coeperunt. Animadvertit Caesar unos ex omnibus Sequanos nihil earum rerum facere quas ceteri facerent sed tristes capite demisso terram intueri. Eius rei quae causa esset miratus ex ipsis quaesiit. Nihil Sequani respondere, sed in eadem tristitia…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, P. Scipio, pontifex maximus, Ti. Gracchum mediocriter labefactantem statum rei publicae privatus interfecit Catilinam orbem terrae caede atque incendiis vastare cupientem nos consules perferemus nam illa nimis antiqua praetereo, quod C. Servilius Ahala Sp…
Cicero, in Catilinam
-
…precari, venerari, implorare debetis ut, quam urbem pulcherrimam florentissimam potentissimamque esse voluerunt, hanc omnibus hostium copiis terra marique superatis a perditissimorum civium nefario scelere defendant. rem publicam…
Cicero, in Catilinam
-
…, aut ad terram gurgite ab alto quam multae glomerantur aves, ubi frigidus annus trans pontum fugat, et terris immittit apricis. Stabant orantes primi transmittere cursum, tendebantque manus ripae ulterioris amore. Navita sed tristis nunc hos…
Vergil, Aeneid
-
…caelo, insuetum per iter gelidas enavit ad Arctos, Chalcidicaque levis tandem super adstitit arce. Redditus his primum terris, tibi, Phoebe, sacravit remigium alarum, posuitque immania templa. In foribus letum Androgeo tum pendere poenas…
Vergil, Aeneid