cornu
cornu, a horn, antler
on the right or left wing
- I Lit., a hard and generally crooked growth upon the head of many mammiferous animals (very freq. in all periods and species of composition), Plin. 11, 37, 45, § 123 sq.; Cic. N. D. 2, 47, 121; of a bullock, Lucr. 5, 1033; 5, 1324; Cat. 64, 111; Ov. M. 9, 186; Hor. C. 3, 27, 72; id. S. 1, 5, 58 et saep.; also of the constellation Taurus, Ov. M. 2, 80; of the ram, id. ib. 5, 328; and the constellation Aries, Cic. poët. N. D. 2, 43, 111; of the he-goat, Verg. E. 9, 25; of kids, id. G. 2, 526 al.—Of the antlers of a stag, Ov. M. 3, 194; 10, 111; Verg. A. 10, 725 al.: Cornu Copiae (less correctly, but freq. in late Lat., as one word, Cornūcōpĭae, and twice Cornūcōpĭa, ae, f., Amm.22, 9, 1; 25, 2, 3), acc. to the fable, the horn of the goat Amalthea placed in heaven, Greek Κέρας Ἀμαλθείας (v. Amalthea), the emblem of fruitfulness and abundance, Plaut. Ps. 2, 3, 5 (671); Gell. 14, 6, 2; cf. Hor. C. 1, 17, 16; id. C. S. 60; id. Ep. 1, 12, 29; Ov. M. 9, 88.—
- B Meton., of things similar to horn in substance or form, or made of horn.
- 1 That which is similar to horn in substance.
- a A hoof, Cato R. R. 72; Verg. G. 3, 88; Sil. 13, 327.—
- b Of the bills of birds, Ov. M. 14, 502.—
- c The horny skin covering the eye, Plin. 11, 37, 55, § 148.—
- d A horny excrescence on the head, a wart, Hor. S. 1, 5, 58.— Far more freq.,
- 2 That which is similar to a horn in form, a projecting extremity, the point or end of any object.
- a The tooth or tusk of an elephant, ivory, Varr. L. L. 7, § 39 Müll.; Plin. 8, 3, 4, § 7; 18, 1, 1, § 2: cornu Indicum, Mart. 1, 73, 4.—
- b The horns of the moon, Cic. Fragm. ap. Non. p. 122, 2; Verg. G. 1, 433; Ov. M. 1, 11; 2, 117 et saep.—
- c The branches of a river, Ov. M. 9, 774.—Hence, the river-gods were represented with horns, Verg. G. 4, 371; Mart. 10, 7 et saep.; cf.: corniger, tauriformis, etc., and v. Lidd. and Scott under κέρας, V.—
- d The arm of the shore forming a harbor, a tongue of land, Caes. ap. Cic. Att. 9, 14, 1; Ov. M. 5, 410; Plin. 4, 21, 35, § 113.—
- e The extremity or end of the sailyards, Verg. A. 3, 549; 5, 832; Ov. M. 11, 476; Hor. Epod. 16, 59; Sil. 14. 389.—
- f The cone of a helmet in which the crest was placed: cornua cristae, Verg. A. 12, 89: alterum cornu galeae, Liv. 27, 33, 2.—
- g The end of the stick around which books were rolled, usually ornamented with ivory, Tib. 3, 1, 13; Ov. Tr. 1, 1, 8; Mart. 11, 107. —
- h The side of a bow in the form of a horn, Ov. M. 1, 455; 5, 56; 2, 603.—
- i The horn-shaped side of the cithara (perh. the sounding-board), Cic. N. D. 2, 59, 149 fin.—
- k The top or summit of a mountain: cornua Parnasi, Stat. Th. 5, 532; Curt. 3, 4, 4. —
- 1 The point, end, extremity, wing of a place, Liv. 25, 3, 17; Tac. A. 1, 75; Plin. 34, 6, 12, § 26 al.—
- m The wing of an army (very freq.), Caes. B. G. 1, 52 (three times); 2, 23; 2, 25; 7, 62 (twice); Liv. 9, 40, 3 sq(seven times).—*
- β Transf.: cornua disputationis tuae commovere, i. e. to drive back, Cic. Div. 2, 10, 26 (v. the passage in connection).—
- n The feeler or claw of an insect, Plin. 9, 30, 50, § 95; 9, 31, 51, § 99 al. —
- o The stiff hair of the Germans: quis stupuit Germani lumina, flavam Caesariem et madido torquentem cornua cirro? Juv. 13, 165.—
- 3 Of objects made of horn.
- a A bow, Verg. E. 10, 59; Ov. M. 5, 383; Sil. 2, 109 al.—
- b A bugle-horn, a horn, trumpet (cornua, quod ea, quae nunc sunt ex aere, tunc fiebant bubulo e cornu, Varr. L. L. 5, § 117 Müll.), Lucil. ap. Non. p. 265, 5; Lucr. 2, 620; Verg. A. 7, 615; Ov. M. 1, 98; 3, 533; Hor. C. 1, 18, 14; 2, 1, 17; Juv. 2, 90; 6, 315.—Connected with tubae, Cic. Sull. 5, 17; Tac. A. 1, 68; 2, 81, cf. Dict. of Antiq., s. v. cornu.—In a sarcastic double sense with a.: dum tendit citharam noster, dum cornua Parthus, Poët. ap. Suet. Ner. 39 (v. the passage in connection).—
- c The sides of the lyre, originally consisting of two horns, giving resonance to the strings, Cic. N. D. 2, 57, 144; 2, 59, 149.—
- d A lantern, Plaut. Am. 1, 1, 185 (337); cf. Lucr. 2, 388; and Plin. 11, 16, 16, § 49.—
- e An oil cruet, Hor. S. 2, 2, 61.—
- f A funnel, Verg. G. 3, 509; Col. 6, 2, 7 al.—
- II Trop., as an emblem of power, courage, strength, might (the figure taken from bullocks. Also in Heb. a very freq. metaph.; cf. Gesen. Lex. s. v., p. 906, 6; poet.): ne in re secundā nunc mi obvortat cornua, Plaut. Ps. 4, 3, 5 (1021): venerunt capiti cornua sera meo, Ov. Am. 3, 11,: tunc pauper cornua sumit, gains strength, courage, id. A. A. 1, 239; cf.. tu (sc. amphora) addis cornua pauperi, etc., Hor. C. 3, 21, 18.—Hence Bacchus, as a giver of courage, is represented with horns, Tib. 2, 1, 3; Hor. C. 2, 19, 30; v. Bacchus, I.; cf. of a river-god, I. B. 2. c. supra.
II) übtr.: A) das Horn = die Spitze, das Ende, die äußerste Ecke, 1) cornua, die horn- od. trichterförmigen Spitzen des Helmkegels (conus), in die der in mehrere Büschel geteilte Helmbusch eingelassen war, die Hörner, cornua cristae, Verg. Aen. 12, 89: alterum cornu galeae, Liv. 27, 33, 2. – 2) die äußerste krumme Spitze der Segelstange u. meton. = die Segelstange, Verg. u.a.: cornua huc torquere, Hor. – 3) der elfenbeinerne od. goldene u. bemalte Knopf (Knauf) am obern u. untern Ende des runden Stabes (Zylinders), um den das Buch gerollt wurde, dah. gew. Plur. cornua, Tibull. 3, 3, 13. Ov. trist. 1, 1, 8: explicitum nobis usque ad sua cornua librum, d.i. bis zum Ende (da der Zylinder am Ende der Buchrolle saß), Mart. 11, 107, 1; vgl. Beckers Gallus3 Bd. 2. S. 377. – 4) cornua, lunae, die Enden der Mondsichel, die Hörner, Cic. fr. u.a.: luna nova curvata in cornua, Plin.: ad cornua redire (v. Monde), Augustin. in psalm. 10, 3. – 5) der Arm eines Flusses, Ov. met. 9, 774. – 6) die Spitze, der Flügel einer Örtl., a) die Spitze eines Berges, das Horn, cornua Parnasi, Stat. Theb. 5, 532. – b) eine in ein Gewässer, bes. ins Meer hinauslaufende Landspitze, die Landzunge, das Horn (vgl. unser »Argerhorn, Kippenhorn« am Bodensee), Ambracii sinus cornua, Flor.: Cnidus in cornu paene insulae posita, Mela: ubi Italia longe abit, in duo cornua scinditur, Mela: frons Italiae in duo se cornua scindit, Mela: ubi (Italia) longius abiit, in cornua duo scinditur, Solin.: promunturia, quae cornibus obiectis ab alto portum faciunt, Liv.: ab utroque portus cornu moles iacimus, Caes. in Cic. ep. – c) der Flügel, das äußerste Ende, die äußerste Ecke einer Örtl., in duobus velut cornibus Graeciae (dem Peloponnes u. Mazedonien), Liv.: in cornu porticus amplissimum cubiculum a triclinio occurrit, Plin. ep.: cornibus in se coëuntibus faciebat amphitheatrum, Plin.: in cornu tribunalis assidere, Tac.: in cornu (subsellii) sedere, Liv.: iacēre cornu sinistro (stibadii), Sidon.: u. so cornibus in summis ponere membra, Iuven.: in cornibus comitii positae statuae, Plin. – 7) der Flügel eines Heeres od. einer Flotte in Schlachtordnung (Ggstz. media acies, medii), dextrum, sinistrum, Caes.: dexterius, sinisterius, Galba in Cic. ep.: laevum, Liv.: dextrum, laevum navium, Vell.: nostrum cornu circumire, Galba b. Cic.: circuire hostem a cornibus, Liv.: facere cornua, sich als vorgeschobener Flügel (an die zurückgewichenen Gallier u. Hispanier) anschließen, Liv.: cornua facere, extendere, diducere, producere, Liv.: vincere dextro cornu, Frontin.: im Bilde, cornua commovere disputationis tuae, zum Weichen bringen, Cic. de div. 2, 26. – B) das Horn = der hornartige Auswuchs, 1) ein hornartiges Gewächs am Kopfe (eine große Warze), das Horn, Hor. sat. 1, 5, 58. – 2) cornua = der hornartig auf dem Kopfe emporstehende Haarbüschel der Germanen, die Hörner, Iuven. 13, 165 (vgl. Heinrich zur St.). – ➳ Genet. von cornu gew. ūs; Genet. cornuis angef. bei Mart. Cap. 3. § 293. – Nom. cornum bei Varro r. r. 3, 9, 14. Scrib. 141: Akk. cornum, Ter. eun. 775. Lucr. 2, 388. Ov. met. 2, 874 u. 5, 383. Gell. 14, 6, 2. Pelagon. veterin. 256 Ihm. Veget. mil. 2, 15 in. Gargil. Mart. de cura boum 24. – Nomin. cornuurn, Isid. 16, 25, 10, u. Abl. Plur. cornuis, Treb. Poll. Gallien. 8, 2. – der Nom. cornus bei Varr. sat. Men. 131: Genet. Plur. cornorum, Scrib. 60: Abl. cornibus (m. folg. qui), Cic. de nat. deor. 2, 149. Vgl. Georges, Lexik. der lat. Wortf. S. 174.
sum namque armatus rugosis cornibus horrens
~u bovis [(AS: ] persolvitur x denariis et vaccae [oxan horn AS: ] ij denariiscuuhorn
~u taurus [(] in ipsos figet : †cornutaurus M. Par. Maj. I 212
hircum ‥ domesticum ‥ ~uum elatione suo in genere conspicuum
percussus fuit ~u ‥ vacce in ventre
pro j sacco cum vij dossenis ~uum, prec’ xv s.
milites vicini ‥ convenerunt ‥ et, ut pastura eis esset omnibus communis, id est ~u sub ~u, pro ‥ concordia inter se tuenda ‥ concesserunt
de decimis que de vaccis proveniunt statuendum duximus quod, ubicunque fuerit receptaculum earum, licet in vicinis parochiis; (v.horn with horn secundum Anglicanam linguam pascua querant, ibi remaneat tota decima ubi fuerit domicilium
tenent ‥ super montes ~u per ~u, sicut firmarius pasturat cum xlv bidentibus
quanto minores sunt [cervi Hibernici ] corporis quantitate, tanto precellentius efferuntur capitis et ~uum dignitate
instaurat natura potens tibi, cerve, quot annis / cornua
indidit ex cornu nomen mihi lingua Pelasga
rinoceron Grece Latine ‘~u in nare’ interpretatur. idem estmonoceron , i. unicornus. ‥ hostis est elephantis, unde suum ~u limat ad saxa et acuit et sic se preparat pugne
unicornus ‥ unum ~u in medio frontis habet
unum ~u unicorni stans fixum in magno lapide(
ut patet in †limice [l. limace ], cujus extremitates vulgus ~ua vocat
testudo duo ~ua erigit; sed, cum palea vel spina tanguntur, ~ua retrahit
[cerastes ] ~ua habet ad modum arietis
[rex ] laternam ex lignis et bovinis ~ibus ‥ construere imperavit. bovina namque ~ua alba ac in una tenuiter dolabris erasa non minus vitreo vasculo elucent
[boum ] ~ua sunt manubriorum, pectinum, cochlearium, thecarum novacule, lanternarum materia
cum aqua sit corpus transparens, sicut aer, ~u, glacies et vitrum
~u,ceste
~u,cyste
episcopus hanc donativum [sic ] regem predonavit: hoc est ‥ discum fabrefactum in iij pundis et duas albas ~as [sic ] in iiij libris
duos sciphos argenteos et duo ~ua
ij ~ua auro argentoque decorata
pincernis ‥ ~ibus, sciphis aliisque ‥ vasibus totum diem propinantibus
habentes non solum ~ua argento et auro vermiculata varietate redimita verum etiam alia vasorum genera satis apta ad potandum
~ua ad vinum fundendum
his tantum ex poculis [argenteis sive aureis ] cenaculum ‥ bibebat, aut ~ibus bubalinis metallo decoratis eodem circa extremitates utrasque
armigeri, pedites bachantes cornua sumant / potibus alternis
unum ~u vinacium argenteum c solidis computatum
~u R. episcopi ornatum anteriori circulo argenteo triphoriato cum floribus duobus ‥; item ~u eburneum gravatum bestiis et avibus
xix ~ua de(bucle et j ~u griffone
de ‥ iiij ~uis [sic ] debugle
de ‥ uno cipho facto de uno magno ~u garnisato cum argento deaurato
hic verget oleum cum ~u super caput ipsius(
[Hostis ] †pixidi [? l. pixide ], in qua oblationum hostie erant reposite, assumpta in virum orationibus procumbentem ‥ jaculavit ‥ et ~u cum vino elato rursus eum perculit
Samuel venit Bethleem cum ~u olei ut ungat David in regem
suo diffudit prodiga regi / divitias cornu Copia munifico
locum ‥ eligunt ‥ responsalem frugibus, ‥ scaturientem fontibus, ~u Copie
dum scriberem, non [in ] ~u sed in corde calamum intinxi
ipso domino R. testante, qui tenuit ~u dum scriptor notavit ‥ supradicta
unum librum, unum pennar’ cum ~u ‥ asportaverunt
a cinctu detraxit unus pennarium una cum atramentario ~u [Eng.: ]both pennarde and ynkhorne
stimulant Martem legionum cornua cantu
~ua bubalorum ‥, que nefando sonitu tres insulas Britannie commovebunt(
cum ~ua rauco strepuissent cantu
decreverunt quatinus circumcirca pervagantes vocibus aut tubarum ductilium vel ~uorum [(sic ] strepitu mutuo sibi innuerent
ceperunt ipsum W. [servientem domini ] et ab eo †ubstulerunt [l. abs- ] ~um [sic ] suum et quamdam achiam
quod venator ‥ eos [canes ] sequatur cum una virga et uno ~u tantum pro canibus illis rehabendis
militari pocius quam clericali habitu induti, ‥ cum ‥ ~ibus ad colla pendentibus
pro uno ~u pro venatore domini prioris
si aliqua bestia silvestris ‥ inveniatur, bene liceat eis cum canibus, ore et ~u predictam bestiam prosequi
volentes quod idem J. et heredes sui ‥, cum hujusmodi deductui vacaverint, ‥ quoddam ~u diversi et partiti coloris, russeti viz. et nigri equaliter in longitudine per medium, quod ei in signum venacionis hujusmodi dedimus, portent
cum uno magno ~u nigro harnisato cum argento et deaurato, quod quidem ~u fuit prima carta officii foreste de Barnewode
nullus supersedeatouthorn necouthest vel burhbotam velfirdfare necherebode ore et ~u juxta preceptum heretemiorum regni
~u quod dicitur(mothorn ‥ die S. Mich. traditur in capitulo sacriste
quidam juniores ‥ ville S. Edmundi quandam conspiracionem suscitarunt ‥ cum quodam ~u erecto communi, cui intendere unanimiter presumpserunt, ~u spreto tocius communitatis antiquo et a tempore de quo non exstat memoria prius †auctentizato(
statuerunt inter se quod ~u haberent commune ‥, spreto ‥ ~u communitatis ‥ quod(mothorn dicitur et sono ejusdem
quotienscumque [(messarius ] convocat opera domini per ~um puplicum
quod sit in curia unum magnum ~u cujus sonus audiatur et generaliter cognoscatur, quod sit ~u curie propter casus contingentes
major cum suis complicibus proclamaverunt vocibus et ~u communi totam ejusdem ville [de Faversham ] coortem
major [Sandwyci ] ‥ per servientem suum communem faciet certis locis in villa de Stonores suum ~u commune sonari ‥ et erit ibidem proclamacio facta per eundem servientem
si fugitivus fuerit, erit exul ad ~u et ubicumque inventus fuerit punietur(
erit ad ~u regis
omne jus et clameum ‥ in baronia de D. ‥ que fuerunt quondam Johannis de S. Claro ad ~u positi ‥ et defuncti, et in terris de F. que fuerunt Ricardi de S. Claro jam ad ~u ‥ existentis
de eschaetis bonorum Eugenii T. et Johannis A., qui sunt ad ~ua regis
in jumentis famelicis, quae pedum ~u ‥ modice sonarent
retro in capite sunt fontinella et duo ~ua [gl.: fontinella est concavitas colli inter duo tumores qui dicentur (sic) ~ua ], quibus vicine sunt aures
debet fieri ventosa super posteriora ~ua capitis
sunt qui ‥ dicant lunam novam, quoties supino ~u utroque videtur, tempestuosum mensem portendere
cum ‥ xij arcubus, xxv ~ubus et xxiiij sagittis vocatis(brodarwes
cum ij duodenis arcuum vj duodenis cathapultarum et iiij duodenis ~uum(
~ua,segelgyrde endas
“ardua jam dudum dimittite cornua navis,” / clamat
pedes ‥ / conclavantur in crucis cornibus
in angulo prope ‥ pontem crucem quandam ligneam vidi stantem a diu ibidem erectam, sed tamen ~ibus carentem, in signum ipsius sepulture [mortuorum tempore interdicti, 1208–14 ]
cum ymaginibus ‥ iiij evangelistarum ad iiij ~ua ‥ crucis
bis binis certe per quadrum cornibus armor
ad ~u altaris non accedat
eum ab obedientia quam nobis ‥ fecerat absolvimus et libertatem a ~u altaris acceptam ei ad alium locum [transeundi ] concessimus
ad ~ua altaris orientalia erant due columpne lignee
qui habet dicere sermonem ‥ incipiat sermonem ad ~u altaris
finito cantico ‘te Deum’ prior ad ~u altaris versus austrum pro electo collectam legit
erigent se omnes [novicii ] et accedentes ad sinistrum ~u altaris a parte orientali singillatim secundum prioritates legent professiones suas
Ethericus [ob. 1034 ] ‥ ibidem [in ecclesia Rames’ ] sepelitur juxta ~u magni altaris
[Richardus II ] tandem in castro de Strivelyn mortuus et in ecclesia fratrum ejusdem ad aquilonare altaris ~u ejusdem tumulatus
hec [vena ] ramos duos egressa de epate facit, quorum ‥ tendit ‥ alter ad duo ~ua matricis
[archiepiscopus ] Romam proficiscens ‥ dixit se euntem ~ua emere, quoniam Rome omnia venalia erant
[abbas ] ad episcopalia jam anhelans ~ua
dum quilibet pauperrimus abbas pro ~ibus suis teneretur solvere tantum sicut ditissimus ‥ episcoporum
queque fenestra nitet / vultibus ornatis—utinam, sine cornibus!—illic
in Occidentales Britones ‥, qui Cornewalenses vocantur, qui ‥ ~u Gallie ex obliquo respiciunt
[Corineus ] maluit regionem illam que nunc vel a ~u Brittannie vel per correptionem [sui ] nominis Cornubia appellatur
ab aquilonali ~u monasterii
a ~u magni stabuli usque ad ‥ ecclesiam
crasseta in laternis ad iiij ~ua claustri ‥ dependencia
respectus habendus est ad colorem illius pali, qui ascenderet ad dextcrum ~u scuti si ipsa quarta ibidem non foret
erant ‥ pedestres caterve Britannico more cum dextro et sinistro ~u in quadrum statute
nec tamen adeo cornutus procedis quin †possunt [? l. possint ] ~ua ista, ne dicam frangi, dico ligari
absenti figit dum cornua sponsa marito, / de mecho puerum mecha proterva parit
omnia ~ua peccatorum confringam et exaltabuntur ~ua justi [AS: ]alle hornas synfulra ic gebreocu ond bioð upahefene hornas ðæs rehtwisan
sepe recogitavi que ~ua [archiepiscopus ] empturum se jactavit. sunt ~ua Dei de quibus Abacuc [iii 4 ] dicit, ‘‥ ~ua in manibus ejus’. sunt ~ua diaboli de quibus in Apocalipsi [xii 3 ] bestia habebat ‘decem ~ua’ . ‥ sunt et ~ua justorum et ~ua reproborum de quibus Psalmista ‥
quasi ~ibus gemine potestatis ecclesiam, in cujus sinu quiescunt ‥, ventilare non cessant [cf. ], Psalm. xliii 6 , etc. Ezech. xxxiv 21
delatoris nostri ~ua plenius adhuc retundamus
archiepiscopus ‥, sumens ex regis favore ~ua, ‥ sententiam in canonicos S. Pauli latam ‥ innovavit
recessus pape ‥ et absentia ~ua dederunt popello illi qui Pastores in Francia dicebantur
quidam serviens Willelmi de Valencia, ex tanto domino ~ua assumens [(cf. ]Am. vi 14
contra Scociam, in suos iterum ~ua erigentem hostilia [cf. ], exercitum movitLuke i 69
[J. Oldkastill’ ], cognito apparatu disposito contra eum, ~ua arroganter elata submisit
refectis rebellionis ~ubus
~u cervi, i.herbive
~u servinum, G. et A.erbeyve
➳ la longueur de la voyelle (ŭ ou ū ) estincertaine, comme dans les autres subst. n. de la 4e décl.(artu, gelu, genu, ossu, testu, tonitru, veru, pecu ) : de Vaan, 2008 , p. 138-139 ;autres formes : a) v. cornum 1, cornus 1 ; b) décadence : gén. cornuis Capel. 3, 293 ; corni M. Emp. 1, 87, etc. || dat. cornui Capel. 3, 293 || abl. pl. cornuis Treb. Gall. 8, 2 ; cornubus Capel. 3, 293.
- 1. hoorn, plur. horens, gewei (symbool v. weerbaarheid, moed en kracht [attribuut v. Bacchus], v. onstuimigheid [attribuut v. riviergoden], v. vruchtbaarheid en overvloed [cornu Copiae]); ➤ cornua tollere in alqm tegenstand bieden; cornua sumere moed vatten; cornua addere alci iem. moed geven, bemoedigen; cornua amittere het gewei verliezen; surgere in cornua de horens omhoog steken;
- 2. dingen die de vorm v.e. hoorn hebben: (a) uitgroeisel op het voorhoofd; (b) plur. horens v.d. maansikkel; (c) knop op de staaf v.e. boekrol; (d) helmkam; (e) (milit.) vleugel v.e. leger; ➤ a dextro cornu proelium committere; (f) arm v.e. ra; (meton.) ra; (g) rivierarm; ➤ Nilus in septem cornua divisus; (h) (uit)einde v.e. plaats of voorwerp; (i) landtong; ➤ inclusum cornibus aequor;
- 3. hoorn als materiaal (bv. v.e. hoef of snavel);
- 4. (meton.) voorwerpen van hoorn: (a) hoorn als blaasinstrument (oorspr. van hoorn, later van metaal), signaalhoorn, trompet; (poët.) ook mondstuk v.d. Frygische fluit; ➤ tibia adunco cornu; (b) (sg. en plur.) boog om te schieten (gemaakt van twee horens); ➤ flectere cornua; ~ curvum; (c) hoornen trechter (voor het schenken van vloeistoffen); (d) klankbodem v.d. lier, die oorspr. uit twee holle horens bestond; (e) olieflesje.
角。牛角。號筒。兩翼兵。旁。象牙。蹄。力。弓。Cornua montis 山諸頂。 Cornua fluminum 河諸派。 Cornua lunae 新月之兩尖。Pauper cornua sumit 窮人豪强。Cornua antennarum 横竿兩頭。Coactum cornu Phaebes 滿月。 Foenum habet in cornu, longe fuge 彼兇哉遠避之。
Suggest a Translation
See an image
Corneus scyphus, apud Saxonem lib. 7. et Ordericum Vitalem lib. 5.
Scyphus cum Cornu et argento, in Testamento S. Everardi apud Miræum in Cod. Donat. Belgic. cap. 21. Charta Witlasii Regis Merciorum, apud Ingulfum :
Et Cornu mensæ meæ, ut senes Monasterii bibant inde in festis Sanctorum, etc.Vetus Chronicon laudatum ab Camdeno in Brigantibus, et Olao Wormio ad Fastos Danicos :
Ulphus Toraldi filius Eboracum divertit, et Cornu quo libere consuevit, vino replevit, et coram altari Deo et Petro Apostolorum Principi omnes terras et reditus flexis genibus propinavit.Eadmerus de Similitudinibus S. Anselmi cap. 18 :
Aliquando delectat domum interius ornatam conspicere, ebriosos in ea decantantes audire, ibidem et vinum Cornibus deauratis potare, et flores per domum dispersos olfacere, ipsosque, vel Cornua aurea, vel alia tactu delectabilia contrectare. Tenere per Cornuterram aliquam, apud Malmesbur. In Concilio Calchutensi ann. 787. can. 10. vetatur
ne de Cornu bovis calix aut patena fieret ad sacrificandum, quod de sanguine sunt.
cornuindicari, quod inquit, id temporis lætitiæ et exhauriendis poculis idoneum habitum sit. Vide eumdem in Dissertatione de Cornu aureo, pag. 23. ubi multis probat, ut et Stephanius ad Saxonem Grammaticum pag. 127. jam olim poculorum vicem obtinuisse cornua, et Janum Dolmerum ad Jus aulicum Norvegicum vetus pag. 461. et 533.
cornucontentum. Charta Arnoldi Præpositi B. M. ad Gradus in Moguntia, de Præbendis ann. 1222. Rer. Moguntiac. tom. 1. pag. 668 :
Item a principio Adventus Domini usque ad diem Innocentum, vinum quod Cornua nuncupatur.
Quitam, francam, liberam et immu nem ab omni toulta, tallia, cavalgata, Cornu, crito, messe Præpositi, Chaslani recognitionibus et compleintia, et ab omnibus aliis exactionibus, et servili conditione, etc.ubi
Critus, idem valet ac
clamor, ex Gallico
Cornea tuba, in Chronico Novalicensi,
Atramentarium dicitur vas in quo reponitur atramentum, Cornu etiam scriptoris.Nostris
de Staffordtom. 1. Monastici Angl. pag. 559 :
Testibus his .... et Ilberto Vicecomite, et ipso domino Radulfo testante, qui tenuit Cornu dum scriptor notavit..... supradicta.
Isimbertus Canonicus S. Nazarii tenuit Cornu cum tincta, de quo fuit scriptum testamentum.
Pennas, cretam, pumices duos, Cornua duo, scapellum unum, ad radenda pergamena novaculas sive rasoria 2. et punctorium 1. subulam 1. plumbum, regulam, postem ad regulandum, tabulas, graphium.Vide Cornicularius.
Willi antecessores ante conquestum Angliæ tenuerunt jure hæreditario terram, boscum et ballivam prædictas de Domino Rege per unum Cornu, quod est Charta prædictæ forestæ, et per servitium reddendi Domino Regi pro terra prædictaVide Outhorn.x. s. et pro foresta prædictaxl. s.
Urceos Alexandrinos cum aquamanilibus duos, Cornu fabricatum unum, etc.Hugo Flaviniacensis in Chronico pag. 167 :
Capsam auream insignitam reliquiis 12. Apostolorum, et Cornua 2. eburnea identidem reliquiis conferta.Charta Ethelstani Regis in Monastico Anglic. tom. 1. pag. 40 :
Quatuor magnas campanas, et 3. Cornua auro et argento fabricata, et 2. vexilla, etc.Vide tom. 3. pag. 313. 1. Samuelis
Prohibemus... ne quis seu aliqua in vestimentis caudas et Cornua, coleratas reversas manicas.... habere et deferre... præsumat.
Et etiam deficiunt super duo Cornua mitræ duo lapides de vitro perforati.Aliud Gall. :
Et y faut dessus les Cornes de la mitre deux pierres de verres perciez.Vide supra Corna et infra Pileus cornutus.
Extrahens linteum vetula quantum potuit unum Cornu illius sustulit, et alterum filiæ suæ sublevandum dedit.Quæ in
Chastaiement d'un père à son filsita redduntur :
L'une des Corneres leva Et l'autre à sa fille bailla.
Quadam die dum ad B. Johannis Oratorium, quod in ipsa montis celsitudine situm est, pergeret, ei antiquus hostis in mulo-medici specie obviam factus est, Cornu et tripedicam ferens.
Femina si qua suo quæsivit Cornua sponso.
Caseneuvead vocem
Cornard.
Si vero quis ad injuriam alterius posuerit ad domum alicujus Cornu seu Cornua bestiarum, puniatur et condemnetur in 50. libris parvorum.Unde
Cornartappellatur vir, cujus uxor mœchatur. Lit. remiss. ann. 1400. in Reg. 155. Chartoph. reg. ch. 132 :
Renoul dist audit Boursaut qu'il estoit un grant Cornart, qui vault autant à dire, selon la coustume du païs, comme un grant coux.Consule Orig. Menag. et vide Cugus.
Item una grossa de argento,... longitudinis septem Cornibus sive palmis.Vide Palmus.
Post hæc quatuor Cornua altaris signavit, dum quatuor mundi partes cruce salvavit. Ante Cornu altaris ad Ecclesiasticos ordines promovere,in Capitul. Caroli Magni lib. 1. cap. 88.
Ante Cornua altarismanumittere, in Formula 91. 97. apud eumd. Lindenbrogium, in Capitulari Aquisgran. ann. 816. cap. 6. etc. Theophylactus Simocatta lib. 8. cap. 8 :
Ἠκηκόει Μαυρίκιος τῶν κεράτῶν τοῦ θυσιαστηρίου κάτοχον τὸν Γερμανὸν γεγονέναι.Occurrit passim apud Moysem et alios.
le Baillifin Diction. Spagyr.
Evaginat gladium, Cornuaque ensis pedibus calcans, acumen ad pectus evexit, etc.Capulum
De tempestatibus et Cornibus, et cochleis.
Convenerunt... ut pastura eis esset omnibus communis, id est, Cornu sub Cornu, pro pace et concordia inter se tuenda, per se sine scitu et permissu aliorum Dominorum concesserunt.
Et quasi Cornibus geminæ potestatis Ecclesiam in cujus sinu quiescunt, et proteguntur umbra, ventilare non cessant.Chronicon S. Vincentii de Vulturno :
Positoque præsidio pugnatorum in Canusia, præcipue eos Cornibus ventilabat.Utitur etiam Stephan. Tornac. Epist. 152. ex Psalmo 44. Machab. lib. 1. cap. 7. v. 46. Zachar. cap. 2. v. 21.
- 1 CAR-, a horn, antler: (animantes) cornibus armatae: tauri, O.: cornu ferit (caper), V.: luctantur cornibus haedi, V.—As a vessel: bilibre, H.—As a funnel: inserto latices infundere cornu, V.—With copia, the horn of plenty(an emblem of abundance): beata pleno Copia cornu, H.: dives meo Bona Copia cornu, O.—A horny substance, horn(poet.): solido sonat ungula cornu, V.: ora cornu indurata rigent, i. e. by the growth of horny bills, O.—A projection, protuberance, horn, point, end: flexum a cornibus arcum Tendit, i. e. from tip to tip, O.: Cornua antemnarum, tips, V.: cornua cristae, the cone(supporting the crest), V.: galeae, L.: per novem cornua lunae, months, O.: septem digestus in cornua Nilus, branches, O.: inclusam cornibus aequor, capes, O.: in cornu sedere, at the end(of the tribunal), L.—Of an army, the wing, extremity, side: dextrum, sinistrum, Cs.: equitatum in cornibus locat, S.— A bow: Parthum, V.—A bugle-horn, horn, trumpet: misit cornua, tubas: Aerea cornua, V.: Berecyntium, H.— The sides of the lyre(orig. two horns holding the strings), C.—In a constellation, The Horn: Tauri, O.: Aries cum cornibus. — Fig., a salient point, chief argument: cornua commovere disputationis. —The wing, flank: qui quasi cornua duo tenuerunt Caesaris, i. e. were his main dependence.—Power, courage, strength, might: addis cornua pauperi, H.
-
…revellerent et desuper vulnerarent. Cum hostium acies a sinistro cornu pulsa atque in fugam coniecta esset, a dextro cornu vehementer multitudine suorum nostram aciem premebant. Id cum animadvertisset P. Crassus adulescens, qui equitatui praeerat, quod…
Julius Caesar, Gallic War
-
…contenderunt Romanos pulsos superatosque, castris impedimentisque eorum hostes potitos civitati renuntiaverunt. Caesar ab decimae legionis cohortatione ad dextrum cornu profectus, ubi suos urgeri signisque in unum locum conlatis duodecimae legionis confertos milites sibi ipsos ad pugnam esse impedimento…
Julius Caesar, Gallic War
-
…ipsis fluminis ripis proeliabantur. At totis fere castris a fronte et a sinistra parte nudatis, cum in dextro cornu legio duodecima et non magno ab ea intervallo septima constitisset, omnes Nervii confertissimo agmine duce Boduognato, qui summam…
Julius Caesar, Gallic War
-
…sunt complures nostri qui in phalanga insilirent et scuta manibus revellerent et desuper vulnerarent. Cum hostium acies a sinistro cornu pulsa atque in fugam coniecta esset, a dextro cornu vehementer multitudine suorum nostram aciem premebant. Id cum animadvertisset…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Caesar singulis legionibus singulos legatos et quaestorem praefecit, uti eos testes suae quisque virtutis haberet ; ipse a dextro cornu, quod eam partem minime firmam hostium esse animadverterat, proelium commisit. Ita nostri acriter in hostes signo dato…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, quam pes in pulvere duxit, corporis indicium mutati triste peregit. Me miserum exclamat pater Inachus inque gementis cornibus et niveae pendens cervice iuvencae me miserum ingeminat, tune es quaesita per omnes nata, mihi terras tu non…
Ovid, Metamorphoses
-
…paludes. Ut lenita dea est, vultus capit illa priores fitque quod ante fuit fugiunt e corpore saetae, cornua decrescunt, fit luminis artior orbis, contrahitur rictus, redeunt umerique manusque, ungulaque in quinos dilapsa absumitur ungues…
Ovid, Metamorphoses
-
…est. Venit et ad ripas, ubi ludere saepe solebat, Inachidas ripas ; novaque ut conspexit in unda cornua, pertimuit seque exsternata refugit. Naides ignorant, ignorat et Inachus ipse, quae sit ; at illa patrem…
Ovid, Metamorphoses
-
…congestaque eodem non bene iunctarum discordia semina rerum. nullus adhuc mundo praebebat lumina Titan, nec nova crescendo reparabat cornua Phoebe, nec circumfuso pendebat in aere tellus ponderibus librata suis, nec bracchia longo margine terrarum porrexerat Amphitrite ;…
Ovid, Metamorphoses
-
…Aornon. quattuor hic primum nigrantis terga iuvencos constituit, frontique invergit vina sacerdos ; et summas carpens media inter cornua saetas ignibus imponit sacris, libamina prima, voce vocans Hecaten, Caeloque Ereboque potentem. Supponunt alii cultros ,…
Vergil, Aeneid
CORNUdenotes various objects made of horn, especially a wind instrument, anciently made of horn, but afterwards of brass. (Varr. L. L. 5.117.) According to Athenaeus (4. p. 184 a), it was an invention of the Etruscans. Like the tuba, it differed from the tibia in being a larger and more powerful instrument, and from the tuba itself, in being curved nearly in the shape of a C, with a cross-piece to steady the instrument for the convenience of the performer. In Greek it is called στρογγύλη σάλπιγξ. It had no stopples or plugs to adjust the scale to any particular mode (Burney's Hist. of Music, vol. 1. p. 518); the entire series of notes was produced without keys or holes, by the modification of the breath and the lips at the mouthpiece (Veget. 3.5). Probably, from the description given of it in the poets, it was, like our own horn, an octave lower than the trumpet. The classicum, which originally meant a signal, rather than the musical instrument which gave the signal, was usually sounded with the cornu. Sonuit reflexoClassicum cornu, lituusque aduncoStridulos cantus elisit aere. (Sen. Oed. 752.)
From which lines we learn the distinction between the cornu and lituus, as from Ovid (Ov. Met. 1.98) we learn that between the tuba and corn -- Non tuba directi, non aeris cornua flexi.
The following woodcut, taken from Bartholini (De Tibiis, p. 403), illustrates the above account.
The resemblance of the cornu and the bucina may be inferred from Vegetius' somewhat confused statements: (1) That the cornu was the horn of the urus bound together by silver, while the bucina was a circular brass instrument (3.5); (2) that the cornicines employed a curved brass instrument, the bucinatores a bucina (2.7); (3) that the bucinatores sounded the classicum on a cornu (2.22). The cornu was also used in Bacchic festivals (Catull. 64.263; Pers. 1.99), at funerals (Hor. Sat. 1.6, 44; Petr. Sat. 78), and at the games in the amphitheatre (Juven. 3.34, 10.214-Z2). (Niccolini, Case di Pompei, i., Anfiteatro, pl. iii.)
The Cornicines and the Liticines, the soldiers who blew the cornu and the lituus, in the Roman army (Liv. 2.64, 10) are included under the general name of the Aeneatores. [AENEATORES] The Cornicines and Liticines formed a collegium. In the cut in the next column, M. Julius Victor, a member of the Collegium, holds a lituus in his right hand, and touches with his left a cornu on the ground. See engraving under TUBA
Cornu also signifies the end of the sailyards [NAVIS], a part of the helmet in which the crest was fixed [GALEA], the end of the stick on which books were rolled [LIBER], a part of a bow [ARCUS], a part of the lyre [LYRA], the hair dressed in the German fashion [COMA], a wing of an army [EXERCITUS].
[B.J] [J.H.F]A wind instrument, anciently made of horn, but afterwards of brass (Varr. L. L. v. 117). According to Athenaeus, it was an invention of the Etruscans. Like the tuba, it differed from the tibia in being a larger and more powerful instrument, and from the tuba itself in being curved nearly in the shape of a C, with a crosspiece to steady the instrument for the convenience of the performer. In Greek it is called στρογγύλη σάλπιγξ. It had no stopples or plugs to adjust the scale to any particular mode; the entire series of notes was produced without keys or holes, by the modification of the breath and of the lips at the mouthpiece. Probably, from the description given of it in the poets, it was, like our own horn, an octave lower than the trumpet. The classicum, which originally meant a signal, rather than the musical instrument which gave the signal, was usually sounded with the cornu.
Cornu also signifies the end of the sailyards (see navis), a part of the helmet in which the crest was fixed (see galea), the end of the stick on which books were rolled (see liber), a part of a bow, a part of the lyre, and the wing of an army. See exercitus.