cor

cor (ŏ, e. g. Ov. Tr. 5, 8, 28; id. P. 1, 3, 32), cordis (gen. plur. cordium, Vulg. Jer. 4, 4, and 1 Cor. 4, 5; acc. to Fragm. Bob. Nom. et Pron. p. 132, also cordum, but without example), n. [kindr. with Sanscr. hrid; Gr. καρδία; Germ. Herz; Engl. heart], the heart (very freq. in all periods and species of composition).

• I Lit., the heart, as the chief source of the circulation of the blood, and so of life, Cels. 4, 1; cf. Plin. 11, 37, 69, §§ 181 and 182: cor tineosum, opinor, habeo, Plaut. Cas. 2, 6, 62 (414): num igitur censes, ullum animal, quod sanguinem habeat, sine corde esse posse? Cic. Div. 1, 52, 119: cordis globus aut oculi, Lucr. 4, 119 et saep.— Also for the Greek καρδία, the cardiac extremity of the stomach, Lucr. 6, 1150; Hor. S. 2, 3, 28; cf. id. ib. 2, 3, 161.—
• • B Meton. (pars pro toto; cf. caput, II.), a person: lecti juvenes, fortissima corda, Verg. A. 5, 729: aspera, id. ib. 10, 87.—Of animals: canum, Lucr. 5, 864.—A term of endearment, Plaut. Poen. 1, 2, 154 (363) (cf. corculum).—
• II Trop.
• • A The heart, as the seat of feeling, emotion, etc., heart, soul, feeling (poet.): videas corde amare inter se, from the heart, cordially, Plaut. Capt. 2, 3, 60 (420): aliquem amare corde atque animo suo, id. Truc. 1, 2, 75 (169): facinus magnum timido cordi credere, id. Ps. 2, 1, 3 (576): neque meo Cordi quomquam esse cariorem hoc Phaedriā, Ter. Eun. 201: corde tremit, Hor. C. 1, 23, 8: cura ex corde excessit, Ter. Hec. 347: cor meum spes laudis percussit, Lucr. 1, 922: spectantis tangere querelā, Hor. A. P. 98: nequeunt expleri corda tuendo Terribilis oculos, Verg. A. 8, 265; cf. id. ib. 9, 55: curis acuere mortalia corda, id. G. 1, 123; 1, 330; id. A. 1, 302.—
  • • • b Cordi est alicui, it lies at one's heart, it pleases, is pleasing, agreeable, or dear: quod tibi magnopere cordi est, mihi vehementer displicet, Lucil. ap. Non. p. 88, 32; 89, 1: utut erga me est meritus, mihi cordi est tamen, Plaut. Cist. 1, 1, 110 (110); Ter. And. 328: uterque utriquest cordi, id. Phorm. 800: idque eo mihi magis est cordi, quod, etc., Cic. Lael. 4, 15; id. Quint. 30, 93; id. Or. 16, 53; Liv. 1, 39, 4; 8, 7, 6; Hor. C. 1, 17, 14 al.; Cato ap. Macr. S. 3, 5 fin.—With inf.: facere aliquid, Plaut. Most. 1, 4, 10 (322): exstinguere vestigia urbis, etc., Liv. 28, 20, 7: subigi nos, id. 9, 1, 4 al.—
      • c Cordi habere aliquid, to have at heart, to lay great stress upon, to value (post-class.), Gell. 2, 29, 20; 17, 19, 6; 18, 7, 3.—
  • B Acc. to the ancients (cf. Cic. Tusc. 1, 9, 18) as the seat of wisdom, understanding, heart, mind, judgment, etc. (most freq. in ante-class. poets): quem (Hannibalem) esse meum cor Suasorem summum et studiosum robore belli, Enn. ap. Gell. 7, 2, 9 (Ann. 374 Vahl.): Ego atque in meo corde, si est quod mihi cor, Eam rem volutavi, Plaut. Most. 1, 2, 3 (86) dub. (bracketed by Ritschl): quantum ego nunc corde conspicio meo, id. Ps. 3, 1, 3 (769): quicquam sapere corde, id. Mil. 2, 3, 65 (336); Ter. Phorm. 321; Lucr. 1, 737; 5, 1107: nec enim sequitur, ut cui cor sapiat, ei non sapiat palatus, Cic. Fin. 2, 8, 24 Madv.; cf. id. ib. 2, 28, 91: stupor cordis, id. Phil. 3, 6, 16: cor Zenodoti, Fur. Bib. ap. Suet. Gram. 11; cf.: cor Enni, Pers. 6, 10; cf., in a play on the meaning, I. A.: si pecudi cor defuisset, Caes. ap. Suet. Caes. 77 fin.

cor, cordis, n. (griech. καρδία, κηρ gotisch haírtō), I) das Herz, 1) eig.: pulsus cordis, Herzschlag, Mart. Cap.: cor pilis refertum, dicht behaartes Val. Max.: pulmoni cor annexum est, naturā musculosum, in pectore sub sinisteriore mamma situm; duosque quasi ventriculos habet, Cels.: num igitur censes ullum animal, quod sanguinem habeat, sine corde esse posse? Cic.: bina corda habere, Gell.: cor percutere, vulnerare, Cels.: ipse cor suum edens, Cic.: cor (alci) salit, s. 1. salio: cor exsilit (klopft), Sen.: cor palpitat, Cic. u.a. – Bes.u. oft im Bilde, a) als Sitz der Gefühle, Gemütsbewegungen, Triebe, deutsch bald Herz, bald Seele, Gemüt, bald Gefühl, Stimmung, Gesinnung, bald mutige Stimmung, Mut (s. Thiel Verg. Aen. 8, 265 u. 9, 55), cor timidum, furchtsames Herz, Hasenherz, Plaut.: cor plumbeum, gefühlloses H., Suet.: exsultantia corda, Verg.: hoc facinus meum cor corpusque (Seele u. Leib) cruciat, Plaut.: nullum est ingenium tantum neque cor tam ferum, quod non labascat linguā, Acc. fr.: isto verbo animus mi rediit et cura ex corde excessit, Ter.: corde suo trepidat, Enn. fr.: et corde et genibus tremit, Hor.: neque meo cordi est quisquam carior, Ter.: si curat cor spectantis tetigisse querelā, Hor.: illi sedato respondere corde, Verg.: forti corde ferre mala, Ov.: facile vobis apparet non laeti sed prope amentis malis cordis hunc risum esse, Liv.: ferocia corda ponunt, Verg.: u. (Plur. v. einer Pers.) sed pectus anhelum et rabie fera corda tument, Verg. Aen. 6, 49. – oft corde, von Herzen, herzlich, aus Herzensgrund, corde cupitus, Enn. fr.: corde amare inter se, Plaut. – u. cordi est alqs od. alqd, es liegt jmd. od. etw. am Herzen, es ist jmd. od. etw. dem Herzen teuer, es ist etw. eine Herzenssache, -Herzenslust, -ein Herzenswunsch, gew. m. Ang. wem? oder für wen? durch Dat., uterque utrique est cordi, Ter.: cum audirem eam (sponsam) tibi cordi esse, Liv. idque eo mihi magis est cordi, quod etc., Cic.: quod vivis cordi fuisse arbitrantur, Caes.: evenit facile quod dis cordi est, Liv. – u. mit folg. Infin. od. Acc. u. Infin. (s. Drak. Liv. 6, 9, 3 u. 30, 17, 12), adeo vestigia quoque urbis exstinguere ac delere memoriam hostium sedis cordi est, Liv.: si tibi facere cordist, licet, Plaut. most. 323: si tibi magis cordi est nos ea tibi dare potius quam Mezentio, Cato fr.: credo rem Antiatem diuturniorem manere dis cordi fuisse, Liv. – b) (nach der Volksmeinung der Alten, s. Cic. Tusc. 1, 18) als Sitz des Denkvermögens, der Einsicht u. Überlegung, deutsch Geist, Sinn, Verstand, Einsicht (s. Brix Plaut. mil. 203 u. Lorenz Plaut. mil. 335 u. 779. Voß Verg. georg. 1, 123. p. 85. Mützell Curt. 5, 9 [26], 1. Bünem. Lact. 3, 20, 9), quantum ego nunc corde conspicio meo, Plaut.: iam instructa sunt mi in corde consilia omnia, Ter.: nec enim sequitur, ut cui cor sapiat, ei non sapiat palatus, Cic.; vgl. hoc est non modo cor non habere, sed ne palatum quidem, Cic.: qui propter haesitantiam linguae stuporemque cordis cognomen ex contumelia traxerit, Cic.: obtusi od. hebetis atque obtusi cordis esse, Val. Max.: en cor Zenodoti, en iecur Cratetis! Fur. Bibac. fr. bei Suet.: u. im Wortspiel mit cor (Herz) u. cor (Verstand) bei Suet. Caes. 77. – 2) (poet.) meton. = das ganze Individuum, Mensch od. Tier, deutsch Seele (s. Thiel Verg. Aen. 9, 55), corda aspera, Verg.: lecti iuvenes, fortissima corda, Verg.: levisomna canum corda, Lucr. – und als Liebkosungswort, meum cor. Plaut. Poen. 367. – II) übtr., der in der Nähe der Herzgrube befindliche Magenmund u. übh. der Magen, Lucr. 6, 1150. Hor. sat. 2, 3, 28. – ➳ Genet. Plur. cordium, Vulg. Ierem. 4, 4 u. 1. Corinth. 4, 5 (wogegen Fragm. Bob. de nom. 559, 35 K. cordum gebildet wird); Abl. Plur. cordibus, Enn. ann. 367. Vulg. levit. 26, 36 u. ö.

cor [CL] 1 heart (as bodily organ). fons humoris epar, cor fons et origo caloris Neckam DS IX 345; cor vite domicilium pronuntio Alf. Angl. Cor 3. 4; cor membrum carneum est, solide substantie, figure conoidalis, concavum, tribus cellulis distinctum, in medietate pectoris collocatum et in sinistrum declinans, basi insidens, cellula que sibi in basi tantum collimitat conclusum Ib. 4. 1; cor membrum est ex dura carne, nervis et venis compositum, rotundum et quasi oblongum, concavum interius, duas habens auriculas Ric. Med. Anat. 219; [anima] non est in corde J. Blund An. 379; inter membra spiritualia cor est principium, quia totius vite animalis est principium et caloris naturalis fundamentum Bart. Angl. V 1 (cf. ib. II 2: [angeli] cor et pectus habere finguntur); cor continue evaporat per dilatationem et constrictionem Bacon III 279; spiritus fluens non est radix cordis, accipiendo cor pro parte principali cordis Gad. 67 v. 1; Ib. 67. 1 (v. cardiacus c). 2 (sts. pl.) heart as seat of personality or conscious activity: a (of feeling, disposition, or sim); b (of determination or courage); c (of thought or memory). d (w. redire or revertere) true self, ‘right mind’ cf.Is. xlvi 8. a virginitatis amor flagrans in corde puellae Aldh. VirgV 1979; tota cura cordis excolendi, non ventris Bede HE III 26; antistes cor omnium in suum convertit amorem Ib. IV 13; c800 (v. conterere 3c); 838 sincerissima cordis intentione CS 421; pulchritudo mentis et nutrimentum virtutum est cordis munditia ‥, ad quam munditiam nullus nisi per magnam cordis custodiam [cf. Prov. iv 23] perducitur Anselm (Ep. 185) IV 70; bonum est exercitium corporis, sed multo magis amat Deus cor plenum pietate, dilectione, humilitate et desiderio perveniendi ubi possit et delectetur ipsum Deum videre Ib. (Ep. 446) V 394; has tamen, has cordis rugas, hec prelia mentis / frontis oliva domat J. Exon. BT I 237 (245); 1219 ut bono †cordi [? l. corde] et recte respondeant mandatis que illis mandabitis (AncC IV 133) RL I 54; in Christum credit proles uxorque tyranni, / cujus degladiat corda cruenta dolor Garl. Tri. Eccl. 95; lati cordis Ad. Marsh Ep. 190 (v. consolativus); 1282 Henricus ‥ habuit in cor ad feoffandum ‥ Robertum PlRCP 47 r. 24; c1345 qui ‥ supplicat ‥ quatinus dicta negocia sua memorie compacienter habere velitis et cordi Lit. Cant. II 281; 1360 procurator gratanter et ex corde ‥ debitum dimisit eidem MunAcOx I 224; non est cor carneum, sed nec saxeum, si vidisset tot Christianorum diras mortes ‥ quin se solvisset ‥ in lacrymas pre dolore G. Hen. V 13; corde gravi ‥ sic respondit Strecche Hen. V 165; 1441 nobis cordi fuit ambassiatores nostros ad tanti cooperacionem boni direxisse Bekynton II 98.  b sum cava, bellantum crepitu quae corda ciebo Aldh. Aen. 68 (Salpix) 1; pertimesco cordetenus Byrht. V. Osw. 401 (cf. ib. 418: coepit cordetenus ‥ lolium ‥ exstirpare); ego [pistor] cor [AS: heortan] hominis confirum Ælf. Coll. 98; pavorem ‥ quo fere ‥ corda adversariis erepta sunt W. Poit. I 8 (cf. ib. II 22: cor amisit absque vulnere pars hostium non modica. ‥ plerique, confecti vulneribus, corde sunt redintegrati); hinc est quod justi dicuntur aliquando ‘recti corde’, id est ‘recti voluntate’, aliquando ‘recti’ sine adjectione ‘cordis’ Anselm (Ver. 12) I 196; vir carne quidem infirmus sed corde firmissimus Gir. EH I 13; s1190 (v. caliga 1f); cujus mento est acutus ‥ significat hominem boni intellectus, alti cordis ‥ M. Scot Phys. 74 (v. altus 6c); ut ‥ corda nostra timore inficeret G. Hen. V 12.  c in intimis cordis multa secum conloquens Bede HE II 9; juravit secum ‥ in cordium suorum secretis custodire judicia justitiae B. V. Dunst. 13; corda humana sine doctrina sine studio sponte quasi germinant cogitationes et voluntates nihil utiles saluti Anselm (Praesc. III 6) II 270; non potest aliter putare cor rationale Ib. (CurD II 4) II 99; id scio corde tenus Babio 450; psalmos quos antea cordetenus optime noverat Gir. GE I 51 p. 154; si mens humana singula corde tenus ‥ memorare valeret Hengham Magna intr.; 1270 qualiter ‥ vobis ‥ significavimus quod fideles nostros ‥ mitteremus ad partes illas ‥ cordi memoriter retinentes Cl 290; 1396 (v. capere 17e).  d quod commissum, ubi ad cor suum rediit, gravissime exhorruit Bede HE IV 23 p. 263; rediens ‥ tandem ad cor ‥, in Angliam reversus est Gerv. Cant. I 237; 1228 ego postmodum ad cor revertens absolutionis beneficium petii Pat 210; s1189 Constantinopolitanus imperator, versus in arcum pravum, non est adhuc ad cor reversus Flor. Hist. II 103; 1309 ad cor revertendo et agendo penitencie dignos fructus Lit. Cant. I 34. 3 heart w. ref. to animals. b (w. leonis) epithet connoting courage; c (astr.). cor mihi sub genibus Aldh. Aen. 34 (Locusta) 8; sic mutante Deo mitescunt corda ferarum Id. VirgV 1440; struthio degenerans cor grandi corpore gestat Neckam DS II 485.  b s1189 Ricardus qui vocatus est Cor Leonis Knighton I 155 (cf. Higd. VII 26: nomen Leonis promeruit).  c in prima magnitudine sunt xv stelle fixe, ut sunt Canis et Vultur cadens et Cor Leonis Bacon Maj. I 236. 4 middle, interior, core. b (w. abietis) agaric. s1098 Magnus ‥ Tyrum opulentam urbem in corde maris sitam [cf. Ezech. xxvii 4] per mare obsedit Ord. Vit. X 6; s1119 Britolium, quod in corde Normannie est, aggrediemur Ib. XII 19; 1255 villata de Stanes est de corde comitatus; et faciunt sectas comitatus et hundredi Hund. I 31 (cf. (v. corpus 10f)); 1389 cepit cultellum ‥ et repercussit ‥ J.A. in ventre erga coor [sic] corporis sui RCoron 155 r. 15 (cf. CoramR 536 rex r. 4).  b agaricus, fungus abietis, cor album abietis Alph. 3.

cŏr, (8) cordis, n. (gr. καρδία), ¶ 1 cœur [viscère] : Cic. Div. 1, 119 ; Cels. Med. 4, 1 || estomac : Hor. S. 2, 3, 28 ¶ 2 [fig.] : a) [poét.] corda = animi : Lucr. 3, 894, etc. ; [en parl. de pers.] lecti juvenes, fortissima corda Virg. En. 5, 729, lʼélite de la jeunesse, les cœurs les plus intrépides || [en parl. dʼanim.] levisomna canum corda Lucr. 5, 864, les chiens au sommeil léger ; b) cœur [siège du sentiment] : corde amare ou corde atque animo suo Pl. Capt. 420 ; Truc. 177, aimer de tout cœur ; cor spectantis tangere Hor. P. 98, toucher le cœur du spectateur ; c) [expr.] cordi esse alicui, être agréable à qqn, lui tenir au cœur : Cic. Att. 5, 3, 3 ; Or. 53 ; Læl. 15 ; Quinct. 93 ; Cæs. G. 6, 19, 4 ; Liv. 1, 39, 4 ; 8, 7, 6 ; cordi est (alicui) avec inf., qqn a à cœur de, tient absolument à : Pl. Most. 823 ; Liv. 28, 20, 7 ; [avec prop. inf.] Liv. 9, 1, 4 || cordi habere Gell. 2, 29, 20 ; 17, 19, 6 ; 18, 7, 3, même sens ; d) intelligence, esprit, bon sens : Enn. Ann. 382 ; Pl. Mil. 779 ; Ter. Phorm. 321 ; Lucr. 1, 737 ; 5, 1107 ; Cic. Fin. 2, 24 ; 91 ; Phil. 3, 16.

cor , dis. n.
心。方寸。Mihi cordi es 吾親愛汝。Uterque utrique cordi est 二人彼此愛。Solus cor habes 卽汝爲智者。Cordi diis non esse 諸神不悦。

Suggest a Translation
See an image

cor pro cum. comp.


Suggest a Translation
See an image

cor, cordis, n.: cuore (organo)

visceri

● essere vivente; ut perhibent doctorum corda virorum Marz come dicono le persone istruite; qui metuenda ferarum corda domant Staz quelli che domano terribili fiere

● bocca dello stomaco Lucr

● stomaco Or.

cor cordis (no genplur.), n

• CARD-, the heart: sine corde esse: gemitūs alto de corde petiti, O.—Plur, persons, souls(poet.): fortissima, V.: aspera, V.—Fig., the heart, soul, mind: meo Cordi carior, T.: stupor cordis: cor tangere querelā, H.: nequeunt expleri corda tuendo, V.: excute Corde metum, O.: ferocia corda, furious temper, V.—Esp., datpredic., with esseand dat.of person, to be at heart, please, be agreeable: uterque utriquest cordi, is dear, T.: quae vivis cordi fuisse arbitrantur, loved while alive, Cs.: id eo mihi magis est cordi, quod, etc.: cui tristia bella cordi, V.: adeo exstinguere vestigia urbis cordi est, they are so bent on, L.