doctor
doctor, a teacher, instructor
- a teacher, instructor, Cic. de Or. 1, 6, 23; 3, 15, 57; id. Div. 1, 3, 6; id. Or. 33, 117; Quint. 2, 2, 2; Hor. C. 4, 6, 25; id. S. 1, 1, 26; Vulg. Matt. 22, 35 et saep.
veluti conspicuo ac summo ~ori talis cura committitur
~or vel imbutor vel eruditor,lareow
dilige doctrinam, doctores dilige doctos
possibile est Deo ‥ quemlibet salvare ‥ sine omni [fide ] acquisita, si ~or desit
Joseph et ipse castitatis ‥ ceterarumque virtutum exsecutor ac ~or eximius
primus ~or fidei Christianae ‥ Pictis
~oribus veritatis ‥ [adolescentem ] tradidit imbuendum
Amphibalus ‥ B. Albani ~or
J. de N. clericus et ~or puerorum ‥ ivit post prandium ad querendum virgas pro pueris ‥ castigandis(
Paulus, qui omni ecclesiastico ~ori imitandus est
sacrum jugiter doctorem dogma docentem /‥ / discipulus fidis devotus passibus aequat
omnis probabilium catholicae ecclesiae ~orum chorus(
Augustinus convocavit ad suum colloquium episcopos sive ~ores ‥ Brettonum
Sarano ceterisque ~oribus seu abbatibus Scottis
dicam ‥ quod ex operibus antiquorum excerpsi ~orum(
catholicus doctor, caelestia dona ministrans / gentibus aequoreis
quamvis post apostolos sancti patres et ~ores nostri multi tot et tanta de fidei nostrae ratione dicant ad confutandum insipientiam
sic ~ores beneficio doctrine tenebras ignorantie excludunt et discipulos cibo spirituali reficiunt
~ores dicuntur prophete [cf. ]I Cor. xiv 3
[ecclesie ] turres doctores sunt; summa gallus in arce / pervigil est doctor
prelati, judices et ~ores ‥ pre aliis vasis sapiencie zelum debent
ut heresis illic aliquociens pululantis memoria non existat, quam in sui ortu non occiderit catholicorum ~orum solercia
festa iiij ~orum, Ambrosii, Gregorii, Augustini, et Hieronymi
in festis iiij ~orum ecclesie
Moyses, quem tu et legis latorem et maximum ~em te habere gloriaris
Celestis ~oris Jeronymi(v.
cum sapiencie ejus [T. de Aquino ] tam publica sint monumenta ut ~or Communis a viris scholasticis nuncupetur
Egidius ~or Declarativus
~or Egregius Augustinus
utinam vellent credere quod ~or Evangelicus [J. Wyclyf ] dicit ‥ quod panis materialis est habitudinaliter corpus Christi
Augustinus, ~or Eximius
de quo ~or Gentium [Paulus ] ait ‥
~or Invincibilis [W. Ockham ]
frater Alexander Hales ‥, ~or Irrefragabilis
ut ‥ allegat ~or Profundus [T. Bradwardine ]
iste [Henricus de Gandavo ] ad summam laudem [dictus est ] ~or Solemnis
una opinio que imponitur ~ori Subtili [(J. Duns Scoto ]
ego Eadgar rex Anglorum cum consensu ~orum meorum ‥ roboravi
propter haec et his similia a ~oribus ammonitus ego Eadwardus ‥ Æþelredo ‥ quandam ruris portiunculam ‥ impertior
sequitur absurditas ‥ quod in casu magistrorum arcium, si alios excedant in numero, possent cancellarium et procuratores ~oresque ‥ expellere
quod archiepiscopus et successores sui ‥ habeant visitacionem ‥ omnium ~orum, magistrorum regencium et non-regencium ac scolarium ‥ universitatis [Oxonie ]
quod [dominus J. D. ] presentetur a ~ore nunc presente vel a ~ore pro tunc ordinario
G‥. et J‥. ordinarii legum ~ores
juris utrius ~orem
J. de S., ~or legum, advocatus et miles de concilio regis
roba longa ‥ cum capicio penulato ‥ et desuper collobio cum duobus labellulis qualiter uti solent ~ores legum in universitatibus quibusdam
quod quidam ~or juris in ordinario suo suis retulisset scolaribus quod ‥
magister artium, quinquennium rei medicae dans operam, postquam bis in eadem facultate responderit totiesque disputaverit, publice poterit fieri ~or medicinae
R. de Wynchelese, ~orem in theologia
per ‥ cancellarium Oxonie, venerabilesque ~ores in sacra pagina tune regentes
~ores in decretis
obiit ‥ Simon de Eye, ‥ ~or in jure canonico
per liberam resignacionem magistri J. C., in legibus ~oris
o doctor Cincy, medicorum qui quasi sol es
de speciebus [valent ad fecunditatem ] zinziber conditum, yringi conditi ‥, semen malve, cum aliis communiter positis per ~ores
magistro J. Somerseth, magistro in medicina et ~ori regis
- 1. leraar [gladiorum leermeester in het zwaardvechten; liberalium artium];
- 2. (Mel.) (a) gentium: de apostel Paulus als leermeester v.d. heidenen; (b) kerkleraar; (c) universitair docent; (d) een academische graad.
Vidimus ante fores Optatum Episcopum ad dexteram, et Aspasium Presbyterum Doctorem ad sinistram.Cyprian. Epist. 24.
Doctoris Audientium, seu Catechumenorum, meminit. Vide Notas nostras ad Cinnamum pag. 461.
Criminationes adversus Doctorem nemo suscipiat, nemo audiat ; quia indignum est ut hi qui Throni Dei vocantur, aliqua motione turbentur.Episcopum hic intelligendum esse palam fit ex ejusd. lib. cap. 104. ubi :
Nullis vita Præsulum turbetur excessibus : quia valde indignum est, ut qui Throni Dei vocantur, aliqua motione turbentur aut inique tractentur ;ut ex capite 156. libri 7 :
Si quis Episcoporum accusatur, ad summos Primates causam deferat accusator, qui adtentius discutiant, si causa pietatis hoc fiat necne. Quod si alicujus invidia... actum fuerit, nullo modo tale recipiatur negotium ; quoniam inconveniens est, ut hi qui Throni Dei vocantur, et immobiles esse debent, pravorum accusationibus moveantur vel perturbentur.Ibid. cap. 323 :
Accusationes adversus Doctorem nemo suscipiat, quia non potest humano condemnari examine, quem Deus suo reservavit judicio.Et cap. 57 :
Interiorum ordinum culpæ ad nullos magis referendæ sunt quam ad desides negligentesque Doctores.Vide ejusdem libri cap. 44.
Tunc supradictus Imperator interrogavit supradicto judice, quis exinde fuisset lex ? Tunc dixit supradicto judice, Domine, interrogate eam, ubi est suum Doctorem, vel si habet testimonii. Tunc interrogavit ea supradictus Imperator, si habuisset Doctorem, vel testimonii. Tunc dixit supradicta Albasia : Non possum hic habere Doctorem neque testimonii, quia... illi volunt venire in vestram præsentiam.Vide Auctor.
Νομοδιδάσκαλοι, οἱ γραμματεῖς ἑρμηνεύοντες, συνῆσαν γὰρ αὐτοις καὶ οἱ λεγόμενοι νομικοί.Ibid. :
Νομικός, ὁ τῶ νόμῳ ἀκολουθῶν, ἢ ὁ τοῦ νόμου ἐξηγητής.Adrevaldus lib. 1. de Miracul. S. Benedicti cap. 25 :
Quidam Wastinensis regionis LegisPaulo ante :doctor , .... munere corruptus advenerat, verens, ne si duo interse decertarent, testis eorum reprobus inveniretur, judicium protulit, etc.
Plurimi legum Magistri et judices.Charta Pipini Majoris Domus apud Doubletum lib. 3. Hist. Sandion. pag. 692 :
Sicut proceres nostri, seu Comites Palatii nostri, vel reliqui LegisFragmentum Historiæ Aquitanicæ :Doctores judicaverunt.
Miseratque in Marciliacum Robertum LegisExstat in Tabulario Ecclesiæ Carnotensis Charta originalisDoctum , etc.
Theobaldi Comitis Palatii,
data 5. Idus Januar.
Indict. 6.
anno a Passione Domini 1083.quam præ cæteris subscribit
Rotbertus Legis Doctus. Capitula Carlomanni tit. 2. cap. 9 :
Et Comes præcipiat suo Vicecomiti, suisque Centenariis, ac reliquis ministris Reipublicæ nec non francis hominibus, mundanæ legis documentis Eruditis, etc.Chronicon Lichfeldiensis Eccles. in Anglia :
Anno Guillelmus regni sui 4. apud Londonias consilio Baronum suorum fecit summoniri per universos Angliæ Comitatus, omnes nobiles, sapientes, et sua lege eruditos, ut eorum leges et consuetudines audiret.Eadem verba habentur initio Legum Edwardi Confessor. cap. 1.
Domini legum, apud Ottonem de S. Blasio cap. 14.
Die Veneris sancta de mane ante meridiem solet fieri, et est assuetum, quidam sermo solemnis seu prædicamentum solemne per unum Doctorem in sacra pagina aut aliam personam solemnem.
Johannes Abbatis,Doctor Parisiensisin Decretis . (Cart. N. D. Paris. III. 174. an. 1315.)
- DIC-, a teacher, instructor: sapientiae: Thaliae, H.
-
…percipi posse. non longe abieris ; num ius civile vestrum ex libris cognosci potest qui quamquam plurimi sunt, doctorem tamen usumque desiderant. quamquam, tu, si attente leges, si saepius, per te omnia consequere ut…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…poena, quod vix paucis persuadere oratione philosophi possunt, etiam iis, qui illa disputant, ipsis est praeferendus doctoribus. Quae est enim istorum oratio tam exquisita, quae sit anteponenda bene constitutae civitati publico iure et moribus Equidem…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…cumque nos cum consobrinis nostris, Aculeonis filiis, et ea disceremus, quae Crasso placerent, et ab eis doctoribus, quibus ille uteretur, erudiremur, etiam illud saepe intelleximus, cum essemus eius domi, quod vel pueri…
Cicero, de Oratore
-
…tamen ista tua nullum ad usum meum, tantum cognoscendi studio adductus requiro. Nec mihi opus est Graeco aliquo doctore, qui mihi pervulgata praecepta decantet, cum ipse numquam forum, numquam ullum iudicium aspexerit ; ut Peripateticus ille…
Cicero, de Oratore
-
…omnibus Delphis non inaurata statua, sed aurea statueretur. Sed hi, quos nominavi, multique praeterea summique dicendi doctores uno tempore fuerunt ; ex quibus intellegi potest ita se rem habere, ut tu, Crasse, dicis ,…
Cicero, de Oratore
-
…, tantum, quantum ingenio et cogitatione poterant, consequebantur ; post autem auditis oratoribus Graecis cognitisque eorum litteris adhibitisque doctoribus incredibili quodam nostri homines di ; s ; cendi studio flagraverunt. Excitabat eos magnitudo, varietas multitudoque…
Cicero, de Oratore
-
…suo cuiusque genere artificum et magistrorum exisse discipulos dissimilis inter se ac tamen laudandos, cum ad cuiusque naturam institutio doctoris accommodaretur. Cuius est vel maxime insigne illud exemplum, ut ceteras artis omittamus, quod dicebat Isocrates doctor singularis…
Cicero, de Oratore
-
…saepius, vel quod Graeca oratio plura ornamenta suppeditans consuetudinem similiter Latine dicendi adferebat, vel quod a Graecis summis doctoribus, nisi Graece dicerem, neque corrigi possem neque doceri. tumultus interim in recuperanda re publica et crudelis interitus…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…, Marce fili, annum iam audientem Cratippum, idque Athenis, abundare oportet praeceptis institutisque philosophiae propter summam et doctoris auctoritatem et urbis, quorum alter te scientia augere potest, altera exemplis, tamen, ut ipse ad meam…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…omnem rerumque cognitionem cum orationis exercitatione coniunxit. Neque vero hoc fugit sapientissimum regem Philippum, qui hunc Alexandro filio doctorem accierit, a quo eodem ille et agendi acciperet praecepta et eloquendi. Nunc sive qui volet, eum philosophum…
Cicero, de Oratore