festus
festus, of holidays, festive, festal, solemn, joyful, merry
BWL
holiday
Frieze-Dennison Vergil
Could not find festamque in Logeion dictionaries.
festamque Adjective: feminine accusative singular of festus
- I Lit.
- A Adj. (syn.: sollennis, fastus).
- 1 With expressions of time: festo die si quid prodegeris, profesto egere liceat, Plaut. Aul. 2, 8, 10 (380): die festo celebri nobilique, id. Poen. 3, 5, 13 (758): qui (dies) quasi deorum immortalium festi atque sollennes, apud omnes sunt celebrati, Cic. Pis. 22, 51: Syracusani festos dies anniversarios agunt, id. Verr. 2, 4, 48, § 107; id. Q. Fr. 2, 1, 1: dies festus ludorum celeberrimus et sanctissimus, id. Verr. 2, 4, 67, § 151; id. Fin. 5, 24, 70: lux, Ov. Tr. 5, 5, 42; Hor. C. 4, 6, 42: tempus, id. Ep. 2, 1, 140; Juv. 15, 38: observare festa sabbata, id. 6, 159.—Hence,
- 2 Transf., of everything relating to holidays: chori, Ov. Tr. 5, 12, 8: clamores, Plin. Ep. 2, 17, 24: corona, Ov. M. 10, 598; cf. fronde, Verg. A. 4, 459: dapes, Hor. Epod. 9, 1: mensae, Sil. 7, 198; Val. Fl. 3, 159: lusus, Mart. 1, 1: pagus, Hor. C. 3, 18, 11: urbs, gay, merry, Sil. 11, 272; 12, 752: theatra, Ov. M. 3, 111: Lares, Mart. 3, 58, 23: licentiae, of the holidays, Quint. 6, 3, 17: pax, Ov. M. 2, 795; Plin. 14, 1, 1, § 23: plebs, Tac. A. 2, 69: domus ornatu, id. ib. 3, 9: ritus, id. H. 5, 5: omina, id. A. 5, 4: cespes, Juv. 12, 2: janua, id. 12, 91.—As a term of endearment: mi animule, mea vita, mea festivitas, meus dies festus, etc., my holiday, Plaut. Cas. 1, 49 (137).—
- B Subst.: festum, i, n., a holiday, festival; a festal banquet, feast (poet. and late Lat. for dies festus): cur igitur Veneris festum Vinalia dicant, Quaeritis? Ov. F. 4, 877; 1, 190; id. M. 4, 390: forte Jovi festum Phoebus sollenne parabat, feast, id. F. 2, 247: cum dii omnes ad festum magnae matris convenissent, Lact. 1, 21, 25.—In plur.: Idaeae festa parentis erunt, Ov. F. 4, 182: festa venatione absumi, Plin. 6, 22, 24, § 91; Ov. M. 4, 33; 10, 431; Hor. Epod. 2, 59; id. Ep. 2, 2, 197; Vulg. Exod. 23, 14 al.; Greg. Mag. Homil. in Evang. 2, 26, 10; Lact. 1, 22, 24.—
- II Meton., public, solemn, festal, festive, joyous (post-Aug. and rare): dolor, Stat. S. 2, 7, 134: festior annus, Claud. III. Cons. Hon. 3: festissimi dies, Vop. Tac. 11: aures, i.e. gladdened, Claud. B. G. 206 (but in Stat. S. 2, 7, 90 the right read. is fata).
~us, felix
†fistum, jocundum
~us, i. felix, laetus
basilicas ‥ martyrum fundant ‥, dies ~os celebrant
nempe die festo laxantur frena rigoris
in celebratione dierum ~orum
parentalia, dies ~i paganorum
in diebus ‥ ~is ‥ protendatur prima
ipse autem rex in ipsis ~is diebus obiit
magnis ‥ ~is diebus ‥ simul comedunt in refectorio
~os dies simul observent
quod ad ~um meum mihi serviant cum illis de bottellaria mea(
facit eum [sc. Arturum ] cum ‥ regibus ‥ ~um celebrare famosissimum
rex ‥ regale ~um splendide celebravit
ne ipsi [questioniste ] facerent ~a vel potaciones cum responderint ad questionem
~a mandibilia in papilionibus ‥ tenuerunt
cum ‥ / ‥ celebrent anni sollemnia festa
si ~um habens vigiliam contigerit in secunda feria
nisi ~is et profestis spirituali officio intitulatis audet conficere
meruere ‥ / ‥ ad sua festa coli
isto modo electi sunt sancti episcopi, quorum ~a solennisat ecclesia
visitabunt matricem ecclesiam ‥ in quatuor ~is anni in eadem ecclesia constitutis
pulsentur signa sicut in praecipuis ~is
in festis vero diebus prime dignitatis iij pitancie, unicuique, in ~is secunde dignitatis ij, in ~is tertie dignitatis j
in ~is tam trium quam novem leccionum
in ~is principalibus, dupplicibus communibus, ix leccionum, et feriis
octabe omnium ~orum principalium octabas habencium
officium ‥ faciendum est ‥ solempniter ‥ in ~is prime dignitatis, secunde ‥, tercie ‥, quarte ‥, quinte ‥, sexte ‥, septime ‥, et octave dignitatis
etc.(v.
in celebratione missarum preter quam in ~is duplicibus dicantur quinque collecte
mitra ‥ qua utebatur in ~is simplicibus
de ~is principalibus, et paribus principalibus, duplicibus, et altis duplicibus, et eorum differenciis
in omni duplici ~o inferiori
de ~is mobilibus et immobilibus(
propter se festum mobile scire negat
festum Paschale ‥ et festum Pentecostes, ‥ et cetera ~a mobilia violantur; et per consequens alia ~a immobilia, quia illa cedunt Paschali et festis aliis sui generis
adjungitur sibi [sc. kalendario ] tabula ~orum mobiliorum
quis Paschalis ~i regulam ‥ refutans ‥ arbitretur?
Ascensionem Domini et Pentecosten et ~as S. Mariae et S. Johannis Baptistae et xij apostolorum
medietatem elemosinae trium ~orum S. Mariae
reddet ‥ ad ~um S. Michaelis v s.
~um Dominice Resurrectionis instabat
post ~um S. Scolastice
baculi ij ad ~um Folorum
item annulus unus aureus ad ~um Puerorum
vobis mandamus ‥ quatenus ~um stultorum ‥ nullatenus permittatis fieri
quod ‥ in ~o Azymorum haberent grana nova
in ~o S. Fidis
contra ~um Pentecostes. ‥ contra eundem ~um
in ~o Carniprivii
ante ~um cathedre S. Petri
etc.(v.
cum ‥ crederent ‥ regem ‥ ~a Natalis Domini celebraturum
post ~um S. Katerine
etc.(v.
ad istud ~um Pasche
ad istum ~um Pasche
in ~is Translacionis et Deposicionis S. Cuthberti
post ~um beati Luce evangeliste
in ~o S. †Kynelini [l. Kynelmi ] martiris
- 1. feestelijk, feest- [dies feestdag; tempus];
- 2. (poët.) feestvierend; feestelijk versierd [domus];
- 3. (postklass.) vrolijk; ➤ -is vocibus excipi met vrolijk geroep.
作會者。 Agere diem festum 作會。過瞻禮。Meus festus dies 爾可愛者。
Suggest a Translation
See an image
- FES-, of holidays, festive, festal, solemn, joyful, merry: dies: tempus, H.: sabbata, Iu.: corona, O.: frons, V.: dapes, H.: loca, Ta.
-
…, Latio considere Teucros errantisque deos agitataque numina Troiae. Tum Phoebo et Triviae solido de marmore templum instituam, festosque dies de nomine Phoebi. Te quoque magna manent regnis penetralia nostris hic ego namque tuas sortes arcanaque fata ,…
Vergil, Aeneid
-
…milia passuum, apud matrem educaretur, arcessit subito sine causa puerum Teano, quod facere nisi ludis publicis aut festis diebus antea non solebat. mater misera nihil mali suspicans mittit. ille se Tarentum proficisci cum simulasset, eo…
Cicero, pro Cluentio
-
…ut Latine uno verbo exprimi non possit. is est nimirum SOTER qui salutem dedit. huius nomine etiam dies festi agitantur, pulchra illa Verria, non quasi Marcellia, sed pro Marcelliis, quae illi istius iussu sustulerunt ;…
Cicero, in Verrem
-
…longe a Syracusis penetrasse sub terras, lacumque in eo loco repente exstitisse, ubi usque ad hoc tempus Syracusani festos dies anniversarios agunt celeberrimo virorum mulierumque conventu. propter huius opinionis vetustatem, quod horum in his locis vestigia ac…
Cicero, in Verrem
-
…Quint a. . CICERO ATTICO SAL. o gratas tuas mihi iucundasque litteras quid quaeris restitutus est mihi dies festus. angebar enim quod Tiro ἐνερευθέστερον te sibi esse visum dixerat. addam igitur, ut censes, unum diem…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…deorum honores haberi qui simulacra deorum abstulisset. etiam hercule illud in Syracusanis merito reprehenderetur, si, cum diem festum ludorum de fastis suis sustulissent celeberrimum et sanctissimum, quod eo ipso die Syracusae a Marcello captae esse dicuntur ,…
Cicero, in Verrem
-
…audire voltis, retinete istam possessionem gratiae, libertatis, suffragiorum, dignitatis, urbis, fori, ludorum, festorum dierum, ceterorum omnium commodorum, nisi forte mavoltis relictis his rebus atque hac luce rei publicae in Sipontina siccitate…
Cicero, de Lege Agraria
-
…fastis suis sustulissent celeberrimum et sanctissimum, quod eo ipso die Syracusae a Marcello captae esse dicuntur, idem diem festum Verris nomine agerent, cum iste a Syracusanis quae ille calamitosus dies reliquerat ademisset. at videte hominis impudentiam atque…
Cicero, in Verrem
-
…concupivisset, tanta laetitia perfundi arbitramur, quanta aut superiorem Africanum Hannibale victo aut posteriorem Karthagine eversa quem Tiberina descensio festo illo die tanto gaudio affecit, quanto L. Paulum, cum regem Persem captum adduceret, eodem flumine invectio…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…inquit, dicimus. quid igitur delatam ad nos, creditam nobis L. Flacci patris nomine ad eius dies festos atque ludos. quid tum hanc te, inquit, capere non licuit. iam id videro, sed primum…
Cicero, pro Flacco