mutilus
mutilus, maimed, mutilated
mŭtĭlus, a, um, adj. [μιτυλος or μύτιλος], maimed, mutilated (class.; syn.: truncus, curtus, mancus).
- I Lit. So of those who cut off a thumb to escape military service, Cod. Th. 7, 13, 10: grabatulus uno pede mutilus, Ap. Met. 1, 11, 19; naves (al. mutilatae), Liv. 37, 24: litterae, Gell. 17, 9, 12. —Of horned animals which have lost one or both horns: bos, Varr. L. L. 9, § 33 Müll.: alces mutilae sunt cornibus, without horns, Caes. B. G. 6, 26: capella, Col. 7, 6.—Hence jestingly, transf.: sic mutilus (i. e. exsecto cornu) minitaris? Hor. S. 1, 5, 60.—
- II Trop.: mutila et quasi decurtata (in oratione) sentire, Cic. Or. 53, 178: mutila quaedam et hiantia loqui, too briefly, id. ib. 9, 32.
1. mutilus, a, um (μίτυλος od. μύτιλος), verkümmelt, I) eig.: homo, d.i. der sich die Finger abgehauen hat, Cod. Theod.: grabatulus uno pede m., Apul.: littera m., Gell.: versus = ἀκεφαλοί, Diom. – bes. (wie κολοβός, κόλος) v. gehörnten Tieren, denen ein Horn oder beide Hörner fehlen, bos, Varro LL.: aries, capella, Colum.: alces sunt cornibus mutilae, Caes.: dah. scherzh. übtr., sic mutilus minitaris? mit stumpfer Stirn, Hor. sat. 1, 5, 60. – II) bildl., v. der Rede, gehackt, mutila sentit quaedam et decurtata, Cic.: mutila loqui, Cic.
2. mūtilus, richtiger mitulus, w. s.
potens Deus, non quasi invalidus, id quod hic ~um deformeque est, tale sinet permanere
~us,hornles
~a facie incedebat
nomina piscium: ‥ salmo, mugil apoa mutilus [gl.: ] et coclea conchahornkeke
1 mūtĭlus, c. mitulus : Cato Agr. 158 [qqs mss].
2 mŭtĭlus, (14) a, um (μίτυλος et μύτιλος), mutilé, dont on a coupé ou retranché qqch. : Cod. Th. 7, 13, 10 ; alces mutilæ sunt cornibus Cæs. G. 6, 27, 1, les alcès ont les cornes tronquées [mais bos mutilus Varro L. 9, 33, bœuf écorné, cf. Hor. S. 1, 5, 60 ] ; [fig.] mutila sentire Cic. Or. 178, sentir que des phrases sont mutilées ; mutila loqui Cic. Or. 32, faire des phrases incomplètes, tronquées.
- 1. verminkt, ingekort [pecus met ingekorte horens];
- 2. (metaf., v.e. redevoering) hortend.
mutilus
adj.
- 1 MI-, maimed, mutilated: alces mutilae sunt cornibus, without horns, Cs.: sic mutilus minitaris?i. e. after losing your horn, H.— Fig.: mutila quaedam loqui, too briefly.