mutus

mutus, dumb, mute, speechless, without speech

mūtus, a, um: (adj.), speechless, dumb, mute, 12.718; not spoken or heard of; unfamed, humble, 12.397.

mūtus, a, um, adj. [root mu-, to shut; Sanscr. mūkas, dumb; Gr. μύτις, μυάω; cf. Lat. mussare], dumb, mute (class.; cf.: infans, elinguis).

I Lit., that does not speak, silent.—Of creatures who do not possess the faculty of speech, and can utter only inarticulate sounds: pecudes, Cic. Q. Fr. 1, 1, 8, § 24: bestiae, id. Fin. 1, 21, 71: agna, Hor. S. 2, 3, 219: armenta, Stat. Th. 5, 334: animalia, Juv. 8, 56: satius est mutum esse quam quod nemo intellegat dicere, Cic. Phil. 3, 9, 22: subjugale, animal, Vulg. 2 Pet. 2, 16: vere dici potest, magistratum legem esse loquentem, legem autem mutum magistratum, Cic. Leg. 3, 1, 2: papae! Jugularas hominem: quid ille? Thr. Mutus illico, he was struck speechless, was silent, could not say a word more, Ter. Eun. 417: ad mandata mancus est, caecus, mutus, Plaut. Merc. 3, 4, 45 (632): mutum dices, you shall call me dumb, i. e. I will not say a word, Ter. Heaut. 748: omnis pro nobis gratia muta fuit, has not spoken a word, Ov. P. 2, 7, 52: mutus aspectus miserorum lacrimas movet, Quint. 6, 1, 26: numquam vox est de te mea muta, i. e. I have never ceased to praise thee, Ov. Tr. 5, 14, 17: dolore lyra est, id. H. 15, 198: spiritus, which makes one mute, Vulg. Marc. 9, 16; 9, 24.—Of that which utters no sound, dumb, mute, silent: tintinnabulum, Plaut. Trin. 4, 2, 163 (1005): imago, Cic. Cat. 3, 5: mare, the silent sea, Plaut. Mil. 3, 1, 69 (664): consonantes, which cannot be pronounced alone, mutes, Quint. 1, 4, 6: artes, the plastic arts, arts of design, opp. to eloquence, Cic. de Or. 3, 7; also, artes, the silent arts, i. e. which do not concern themselves with language, as medicine, Verg. A. 12, 397: scientia, i. e. which does not impart the power of speaking, Quint. 5, 10, 119: instrumentum fundi, i. e. wagons, carts, Varr. R. R. 1, 17: magistri, i. e. books, Gell. 14, 2, 1: lapides, that say nothing, have no inscriptions on them, Hyg. de Lim. p. 156 Goes.: muta exta dicuntur, quibus nihil divinationis aut deorum responsi inesse animadvertunt, contra adjutoria, quae certum aliquid eventurum indicant, Paul. ex Fest. p. 157 Müll.: simulacra muta, dumb idols, Vulg. 1 Cor. 12, 2.—
II Transf., of places where no sound is heard, silent, still: mutum forum, elinguem curiam, tacitam et fractam civitatem videbatis, Cic. post Red. 1, 3: solitudo, id. Mil. 19: spelunca, Stat. Ach. 1, 239.—Of times: nullum fuit tempus, quod magis debuerit mutum esse a litteris, in which nothing should have been written, Cic. Att. 8, 14, 1: silentia noctis, the deep silence of night, Ov. M. 7, 184.—Of things of which nothing is said: mutum aevum, not celebrated, unsung, Sil. 3, 579.—As subst.
- A mūtus, i, m., a dumb person, a mute (ante- and post-class): Char. Quin taces? Eut. Muto imperas, Plaut. Merc. 2, 4, 26 (494): sicut mutus, Vulg. Psa. 38, 13: aperta erit lingua mutorum, id. Isa. 35, 6; Lact. 4, 15, 8: mutum neque stipulari neque promittere posse palam est, Gai. Inst. 3, 105.—
- B mūtum, i, n. (sc. animal), a dumb creature, brute: separat hoc nos A grege mutorum, Juv. 15, 143.

mūtus, a, um (altindisch mú̄ka-h, stumm, griech. μύτης, μυττός), stumm, I) eig., nicht redend, schweigend, bes. v. Geschöpfen, die die menschliche Sprache nicht besitzen, sondern nur unartikulierte Laute von sich geben, sprachlos, v. Menschen (Ggstz. eloquens, garrulus), satius est mutum esse, Cic.: mutus et elinguis diu habitus est, Gell.: mutum dices, du sollst mich stumm nennen, ich werde kein Wort sagen, Ter.: mutus ilico (sc. factus est), er verstummte, schwieg, konnte kein Wort mehr hervorbringen, Ter.: ad mandata claudus, caecus, mutus, mancus, debilis, Plaut. merc. 630: Plur. subst., mutorum (der Stummen) linguae, Lact. 4, 15, 8. – v. Tieren, pecudes, Cic. ep.: bestia, Cic.: agna, Hor.: est parva rana ... muta et sine voce, Plin.: pecus mutum metu, Verg. – neutr. pl. subst., muta, sprachlose Wesen, Chalcid. Tim. 220. p. 256, 11 Wr. – II) übtr.: A) v. personif. Ggstdn., die gleichs. schweigen, stumm, omnis pro nobis gratia muta fuit, hat nicht geredet, Ov.: aspectus miserorum mutus lacrimas movet, Quint.: muta dolore lyra est, Ov. – B) v. dem, was übh. keinen Laut von sich gibt, stumm, still, lautlos, 1) im allg.: tintinnabulum, Plaut.: imago, Cic.: effigies, Quint.: artes quasi m., die bildenden Künste, im Ggstz. zur Beredsamkeit, Cic.: magistri, v. den Büchern, Gell.: instrumentum fundi, Wagen usw., Varro: scientia, die trotz aller Vorschriften nicht reden lehrt, Quint. – 2) insbes.: a) als t. t. der Religionsspr., exta, die keine Anzeige geben, Paul. ex Fest. 156, 12. – b) als gramm. t. t., m. consonantes, stumme Mitlauter (b, c, d, g, k, p, q, t), Quint. 1, 4, 6. – C) v. dem, was von keinem Worte od. Laute ertönt, still, a) v. Ortl., forum, Cic.: sepulcra, Catull.: ager, Stat. – b) v. Zeiten, tempus m. a litteris, wo nicht geschrieben wird, Cic.: silentia noctis, Ov. – c) v. Pers.u. Sachen, von denen nicht geredet wird, artes, die niemand der Erwähnung wert hält, die wenig Ruhm bringen, hier die Heilkunst, Verg.: aevum, Sil.

mutus [CL] 1 (of animal) that cannot produce articulate sound, inarticulate (also as sb); b (w. ref. to Is. lvi 10). quot de ~is aut brutis ratiocinationis argumenta requiruntur Aldh. Met. 7; a ~o [ME: dumbe] animali disce sapientiam AncrR 42. b et stabit sicut canis ~us non valens respondere T. Chobham Praed. 75. 2 unable to produce sound or to speak, dumb; b (of person or part of body); c (of animal); d (of artefact or its nature); e (as sb. n.). 10‥ ~us, dumb WW. b quidam adulescens ~us Bede HE V 2 p. 283; tunc aeger juvenis mutusque adducitur illi Alcuin SS Ebor 1099; illum / jusserat adduci, mutamque ostendere linguam Ib. 1106. c rane ‥ in Britannia ~e Gir. TH I 28; indomitus sicut taurus, ~us ut piscis Bacon V 143. d ~a insensibilium rerum natura Aldh. Met. 7; qui turmas vulgi surdum mutumque metallum / imperio terrente jubet venerarier omnes Id. VirgV 370; quasi truncus inutilis vel statua ~a positus juxta archam Domini T. Chobham Serm. 8. 34va.. e quae sunt tria ~a quae docent sapientiam in corde hominis. est mens, oculus, et litera Ps.-Bede Collect. 175. 3 temporarily unable to speak, speechless; b (of person or part of body); c (of abstr.). elinguis, ~us GlC E 121. b heu, cur muta silent ora jam vocis egena? Alcuin Carm. 60. 7; morbo crescente, triduo exsensis et ~us jacuit W. Malm. GR II 193. c et noster animus ad ea quae amica desiderat compassio, maerore languidus et pudore ~us deficiet Anselm (Ep. 12) III 116. 4 reluctant to speak, reticent, taciturn: a (of person); b (leg., se ~um tenere) to keep oneself mute, stand mute, refuse to plead; c (fig.). a hebetes ac ~os et in flexibus mundialium negotiorum mendacibus doctissimos Gildas EB 66; surda debes esse ad omnia que seculi sunt audiendum, et ad loquendum ~a Ailr. Inst. Inclus. 28; si maledicitur, non maledicit; si percutitur, non comminatur. ~us est enim ad injuriam Bald. Cant. Serm. 10. 28. 497. b 1384 rettatus se ~um tenuit, per quod ad penam suam ‥ positus existat Pat 317 m. 19. c facinus ‥ perpetratum ~i taciturnitate silentii oblivioni non traderem Asser Alf. 95. 5 (of consonant) that cannot be sounded by itself, mute (also as sb. f.). septem ‥ semivocales ‥ novem ~ae Bede AM 2349 (v. consonare 1b); sume syndon ~ae, þæt synd dumbe Ælf. Gram. 5; omnes consonantes, et praecipue ~ae, velut exanime corpus jacent quousque illas singulae vocalium ‥ animando movent Abbo QG 11 (25); sicut in litteris quedam ~e non quod omnino nihil sed quod aliarum respectu minimum sonent J. Sal. Met. 844c.. 6 (as sb. m.) a dumb person; b (w. ref. to Prov. xxxi 8). mutos et mancos, claudos surdosque repertos / ‥ / caelitus instaurant Aldh. VirgV 1085; ut episcopus Johannes ~um benedicendo curaverit Bede HE V 2 tit.; et pleno est penitus mutus sermone locutus Alcuin SS Ebor 1111; quare omnes ~i surdi sunt? Quaest. Salern. Ba 12. b os aperire ~o praecipit, populo gentium fidei verbum praedicare Bede Prov. 1029. 7 (as sb. f.) small bell. c1255 tacta nola, cui ~a vel scilla est nomen G. S. Alb. I app. p. 520.

…es ferox quia habes imperium in belluas Pulchre mehercle dictum, et sapienter. Papae Iugularas hominem. Quid ille Mutus ilico. Quidni esset Di vestram fidem hominem perditum Miserumque, et ilium sacrilegum. Quid illud Gnatho Quo pacto…

Terence, Eunuchus
…et maestum simul ante aras adstare parentem sensit et hunc propter ferrum celare ministros aspectuque suo lacrimas effundere civis, muta metu terram genibus summissa petebat. nec miserae prodesse in tali tempore quibat, quod patrio princeps donarat nomine regem…

Lucretius, De Rerum Natura
…interdum necesse, sed saxum illud Lemnium clamore Philocteteo funestare, Quod éiulatu, quéstu, gemitu, frémitibus Resonándo mutum flébiles vocés refert. Huic Epicurus praecentet, si potest, cui E víperino mórsu venae víscerum Venéno inbutae taétros…

M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
…, neque eorum quisquam est, cui quicquam in arte sua deesse videatur. Et si hoc in his quasi mutis artibus est mirandum et tamen verum, quanto admirabilius in oratione atque in lingua Quae cum in eisdem sententiis verbisque…

Cicero, de Oratore
…dicat potuisti enim leviore actione confligere, potuisti ad tuum ius faciliore et commodiore iudicio pervenire ; qua re aut muta actionem aut noli mihi instare ut iudicem tamen, is aut timidior videatur quam fortem, aut cupidior quam sapientem…

Cicero, Pro Caecina
…omnibus istius furta, illius flagitium, utriusque audacia perspicua esse posset. itaque illum in iure metu conscientiaque peccati mutum atque exanimatum ac vix vivum relinquo, tabulas in foro summa hominum frequentia exscribo ; adhibentur in scribendo ex conventu…

Cicero, in Verrem
…esse enim hoc boni viri et iusti, tribuere id cuique, quod sit quoque dignum. Ecquid ergo primum mutis tribuemus beluis non enim mediocres viri, sed maxumi et docti, Pythagoras et Empedocles, unam omnium animantium condicionem…

M. Tullius Cicero, De Republica
…omnis vita consumpta est in laboribus gloriosis, qui voluptatis nomen audire non possent, sic in vestris disputationibus historia muta est. numquam audivi in Epicuri schola Lycurgum, Solonem, Miltiadem, Themistoclem, Epaminondam nominari, qui in…

M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
…qui mancipio dedit ob eam rem se ulla re obligavit In hoc genere oratoribus et philosophis concessum est, ut muta etiam loquantur, ut mortui ab inferis exciten tur, ut aliquid quod fieri nullo modo possit augendae rei gratia…

M. Tullius Cicero, Topica
…senatus censuit nec populus Romanus iussit, id adroganter non praeiudico neque revoco ad arbitrium meum. illud quidem non muto, quod ei quem me occidere res non coegit neque crudeliter quicquam eripui neque dissolute quicquam remisi habuique in mea…

Cicero, Epistulae ad Brutum

Frequency

2156th

most frequent word

Most used by

Prudentius
Catullus
Statius, P. Papinius
Tibullus
Seneca

Collocations

animal 36
homo 26
video 25
loquor 23
etiam 21
aut 20
habeo 19
enim 17
multus 16
audio 15

Textbooks

EcceRomani 54

mutus

Saved

Recent