progressio
progressio, a going forward, progression, advancement, progress, growth, increase
prōgressĭo, ōnis, f. [progredior], a going forth or forward, progression; trop., advancement, progress, growth, increase (a favorite word with Cicero).
- I In gen.: omnium rerum principia parva sunt, sed suis progressionibus usa augentur, Cic. Fin. 5, 21, 58; cf. id. Ac. 1, 5, 20: progressionem, virtutem persequi, id. Fin. 4, 7, 17: progressio admirabilis ad omnem excellentiam, id. Tusc. 4, 1, 1: progressionem facere ad virtutem, id. Fin. 4, 24, 66: discendi, id. Off. 3, 3, 14.—
- II In partic., a figure of speech, a progression, climax, i. e. a progressive strengthening of expressions, Cic. de Or. 3, 54, 206; Quint. 9, 1, 33.
prōgressio, ōnis, f. (progredior), das Fortschreiten, der Fortgang, I) der Fortgang der Rede, versuum progressione, Eulog. in Cic. somn. Scip. p. 403, 27 B. – II) der Fortschritt = die Zunahme, das Wachstum, rei militaris, Cic.: progressionem facere ad virtutem, Cic. – III) als Redefigur, das Fortschreiten zu immer stärkeren Ausdrücken, die Steigerung, Cic. de or. 3, 206. Quint. 9, 1, 33.
jactitans solum oceanum ~oni sue esse obstaculum
ordinatum fuit quod ‥ magnates arriperent iter versus Scociam ‥ et quod sumptus magnos talis ~o requirebat ‥ clerus sibi decimam, ‥ rurales xviijam concesserunt
agit ‥ sobrietas ‥ ne sit ipsarum virtutum immoderata ~o
de statione et ~one et retrogradatione planetarum
sunt et alie fortitudines et debilitates, quas planete accipiunt ex diverso esse in suo circulo brevi, ‥ viz. ortus, occasus, ~o, statio, retrogradatio ‥ ~o dicitur quando sensibiliter movetur contra firmamentum
dico accidencia motus eorum ut velocitatem, tarditatem, ~onem, retrogradationem, et hujusmodi
nam prima ~o numerorum est ab uno usque ad decem
prōgressĭō, (14) ōnis, f. (progredior), ¶ 1 progrès, accroissement : progressiones Cic. Fin. 5, 58, les progrès, les développements ; progressio discendi Cic. Off. 3, 14, progrès des études ; progressionem fieri ad virtutem Cic. Fin. 4, 67, [ils disent] quʼon peut sʼacheminer progressivement vers la vertu ; qui habent ad virtutem progressionis aliquantum Cic. Fin. 4, 66, ceux qui ont fait un progrès notable vers la vertu ¶ 2 [rhét.] progression, gradation : Cic. de Or. 3, 206.
- 1. het uitrukken, optrekken (v. e. leger);
- 2. (metaf.) voortgang, vordering; ➤ progressionem facere ad virtutem;
- 3. (als stijlfiguur) climax.
prōgressiō ōnis, f
- pro + GRAD-, a going forward, progression, advancement, progress, growth, increase: omnium rerum principia suis progressionibus usa augentur: admirabilis ad excellentiam: rei militaris.—In rhet., a progression, climax.