protrahere

protrahere [CL] 1 to drag forth or forward; b (w. ref. to drawing of criminal); c (by some attraction or compulsion, without physical contact) to draw forth or forward; d (w. play on 1a supra or 1c supra, for exaggeration); e (fig.). cucurrerunt ad me dracones ‥ volentes me inglutire; at ductor meus triplicavit super me filum ‥ et ~xit [v. l. protexit] me validius W. Malm. GR II 111; ecclesie ‥ spoliabantur ‥ et inde latitantes ~hebantur Ord. Vit. XII 24 p. 400; buccellam inferens ori, usque in gutturis medium ~xit Ailr. Ed. Conf. 767A; ~ctum e vagina cultellum sacris imposuit altaribus (Ailr. Gen. Regum) PL CXCV 724D; quodam modo ~hor ad harenam, et deserta et desueta cogor instaurare certamina J. Sal. Met. 889D; s1305 in Scotia Willelmus le Waleys capitur et cito ~hitur London’ ad caudas equorum Ann. Exon. 19; equus suus ipsum velociter sic currendo per pedem suum [in strepide celle sue remanentem] longitudine duorum stadiorum ~xit Canon. S. Osm. 81.  b s1322 pro quolibet articulo adicitur pena specialis ‥ ut primo ~heretur, deinde suspenderetur, ac postremo capite truncaretur V. Ed. II 270.  c [oceanus] tamquam lunae quibusdam aspirationibus invitus ~hatur, et iterum ejusdem vi cessante in mensuram propriam refundatur Bede TR 29; quia non numquam Christiani ‥ ad mortem sint pro Christo suscipiendam ~cti Id. Sam. 671D; hoc post quinque annos sui episcopatus de hac vita subtracto [v. l. ~cto] Id. HE III 20; coactu obedientie de claustrali quiete ~ctus, magister processit Ord. Vit. IV 6 p. 210; dein cum Lanfranco ad instructionem neophitorum ‥ ~ctus est Ib. p. 213; multis ‥ profuit ejus exhortatio, quos ad tutam regularis vite stationem e mundiali ~xit pelago Ib. VI 2 p. 5.  d 1156 ego, cum illis placet, ex mandato vestro ad suffraganeorum meorum tribunal ~hor vel invitus (Theob.) Ep. J. Sal. 102 (8).  e cum ad bonos quosque iniqua persecutione torquendos deceptorum corda ~hunt Bede Sam. 623B; veracia prophetarum verba ‥ diligit, et eo usque talis vaticinii ~hit officium donec ad narranda ‥ mysteria celsa perveniat Ib. 638C; nec possumus nec audemus altius initium nostre ~here disputationis Alcuin Dub. 1100A; ultra aetatem nostram ~his [AS: forþtyhst] sermonem: sed loquere nobis juxta nostrum intellectum, ut possimus intelligere que loqueris Ælf. Coll. 100. 2 to draw or pull in a lengthwise direction, extend (in quot. in fig. context); b (w. ref. to ‘tail’ of comet); c (transf., w. ref. to written work). d to lay or stretch out (person or sim.). contra hunc inolitorum scelerum funem per tot annorum spatia interrupte lateque ~ctum Gildas EB I p. 27; c800 melius est mox praecidere funem iniquitatis illius quam vana spei ligamenta in longum ~here tempus Alcuin Ep. 209 p. 347.  b s1264 hoc anno apparuit cometa ‥ . ab oriente ‥ surgens, usque ad medium hemispherii versus occidentem comam perlucidam ~hebat Trevet Ann. 262; s1264 cometes ‥ versus occidentem comam perlucidam ~hebat Meaux II 124.  c ad sacrum ipsius transitum stili officium convertamus, et opus quod paucis huc usque ~ximus suo ‥ fini subdamus Eadmer V. Osw. 29; librum primum hucusque ‥ ~xi W. Malm. GP II prol..  d ~ctum [sc. Godwinum comitem] ‥ de sub mensa thalamis inferunt, ubi post modicum debitum proditori sortitus est finem Ailr. Ed. Conf. 767B; s1322 ad quandam statuam in similitudinem ipsius armatam, in brevi tabula lignea ~ctam Flor. Hist. III 213. 3 to pull so as to stretch or increase the length of, to stretch, extend, expand (also in transf. context).. b (p. ppl. as adj.) stretched, extended, long (in quot. topog.). protraho materiam parvam, perstringoque magnam, / ut sic lectorum pascere corda queam Garl. Tri. Eccl. 27; quidam non quadrata [puncta], sed per modum quadranguli vel quadrangulorum [faciunt] ita, quod longitudo stando sit longior longitudine jacendo vel ~hendo ‥ . elmuahim vero oblique sepe ~hitur; et quidam ~hunt ipsum simile elmuahim Mens. & Disc. (Anon. IV) 41.  b hec [sc. Hybernia] Britannie propior in aliqua sui parte insularum dimensione ~ctior Gerv. Tilb. II 10 (ed. OMT p. 308). 4 (in geom. context) to increase the size of in length, to make longer, extend, lengthen. b (beginning from point of no inherent length) to draw or extend (a line); c (in topog. context). equidistantes linee sunt que in una superficie collocate, et in aliquam partem ~cte, non conjungentur Adel. Elem. I def. 24; superficies equidistantes sunt que in quamlibet partem ~cte non convenient etsi in infinita ~hantur Ib. XI def. 4; ~hatur ‥ linea NZ usque ad T directe Ib. XII 13; ~ham CB usque ad L Rob. Angl. (I) Alg. 132.  b quomodo ~hatur a puncto assignato in aere ad superficiem assignatam linea que sit perpendicularis Adel. Elem. XI 11; si quis ‥ diceret quod ‥ ideo duabus [lineis] ~ctis recta et curva ipse sunt equales, peccatum est in materia, quia ex falso intellecta arguit et ex male ~ctis lineis Kilwardby OS 542; in monocordo sic ponuntur; ab aliquo puncto notabili ~hatur una recta linea quantum placuerit Will. 16.  c 14‥ deinceps ultra ipsum rivulum quasi linealiter ~hendo a quodam angulo fossati predicti Feod. Durh. 188n. 5 to draw (a line or a figure made primarily of lines, by scratching into a surface or with a pen). b to make or represent by drawing (image or likeness); c (transf., w. ref. to portrayal through words). ut est videri in cera liquefacta ad ignem, in qua si figure et littere ~huntur, ilico evanescunt et confuse fiunt Quaest. Salern. N 43; 1308 circa alia privata negocia domini regis ~henda et depingenda KR Ac 468/16; illa per manum dexteram illum accipiens, ~ctis in ea tribus circulis, hec ‥ scripsit V. Edm. Rich B 618; geometrie figuras in pulvere ~hebat V. Edm. Rich C 600; diebus illis rex Italus ‥ urbem juxta ‥ fluvium, que nunc est Tyberis, in terra ~xit; nondum ad quadringentos annos perfecta est Eul. Hist. I 409; cellulas ‥ distinctas sic habebis: ~he in magno lapide tuo calculatorio lineas equidistantes secundum distancias signorum Killingworth Alg. 715.  b quatinus ‥ tam mentis quam corporis oculos aperiat, et ad recte ~hendum manus dirigat Gir. TH II 39; 1240 depingi faciat caminum camere [regine] et in eo ~hi imaginem hyemis Liberate 14 m. 20; c1315 textus parvus argento ‥ coopertus cum crucifixo, Maria et Johanne ~ctis Invent. Ch. Ch. 79.  c in his ~hendis non multum temporis expendam impendium que nulli emolumentum ‥ pariant W. Malm. GR III pref.; a visibili ‥ palma quam sermone saltem ~xi ut potui H. Bos. LM 1341B. 6 to shape, fashion (in quot. of goldsmith). ejus [sc. aurifabri] discipulus ‥ habeat tabellam ceratam vel ceromate vel argilla unctam oblita ad flosculos ~hendos [gl.: purtrere][et] depingendos variis modis Neckam Ut. 118; 13‥ habeat [aurifaber] ‥ tabellam oblitam ad flosculos ~hendos (Nominale) Neues Archiv IV 341. 7 to draw out (in time). c800 non nox neque dies ~hatur in conviviis vel ebrietatibus aut confabulationibus non necessariis Alcuin Ep. 209 p. 348; et dum cras in cras mihi protraho, preterit estas / transit et autumnus, seua subintrat hiems L. Durh. Dial. III 61. 8 to increase the duration of (in time), to prolong, protract; b (w. sermo or sim., cf Act. xx 7); c (refl.); d (in mus. context); e (absol.). f (pass. in middle sense) to last, endure. g to draw or drag out (in time, for the purpose of putting off or causing delay). h (p. ppl. as adj.) prolonged, protracted. ‘peccatum ad mortem’ peccatum usque ad tempora mortis ~ctum diximus Bede Ep. Cath. 118D; letania ‥ quam ~hi vel breviari oportet, secundum quod fratris exitus visus fuerit admonere Lanfr. Const. 183; in multam horam ~cta oratione W. Malm. GR III 264; a1350 habeant ‥ judices potestatem suspendendi advocatos ‥ quos frustratorie noverint causas ~xisse [v. l. protaxasse] StatOx 90; nonnullos ‥ qui languores ‥ in longum tempus ~xerunt, ut pacientes diu sibi tributarios haberent J. Mirfield Brev. 48.  b 798 sed ne diutius sermo ~hatur Ep. Alcuin. 144 p. 230; quia in longum sermonem istum ~ximus Ailr. Serm. 430C; hac delectatus novitate cum in longum ~xisset sermonem Mir. Fridesw. 47; cum circa hec et similia sermo ejus in longum ~heretur P. Cornw. Panth. prol. 41; dum que supra retuli ‥ stupens conspicio, et longiores cum notis meis confabulationes ~ho, audiebatur eminus strepitus commotionis magne Ad. Eyns. Visio 18.  c quia de purgatione longior se sermo ~xit Bede Luke 344A.  d de ipso ‥ rege ‥ meli nostri non tam jam notula quam prolixa nota, quo dulcius ‥ eo diutius ~cta, in cithara nostra resonavit H. Bos. LM 1323C; propere aut nimis ~hendo ‥ cantare Cust. Westm. 36.  e quod ‥ ad inchoandum melum hunc sic moror, sic traho, sic ~ho, sic me retraho ‥, nemo calumnietur H. Bos. LM 1342D.  f imminente Jerosolimorum excidio eclipsis lune per duodecim noctes continuas ‥ ~cta est J. Sal. Pol. 418C.  g quia comes hic ‥ archipresulem ‥ diligebat, ‥ verba ~hebat veritus pronuntiare H. Bos. Thom. III 37 p. 310.  h quid censebis de his qui licita ‥ ad refectionem sumunt cum quibusdam morositatis tractibus, ut eorum sumptio protractior delectionem secum ingerant [l. ingerat] ampliorem J. Godard Ep. 223. 9 to put off, delay, defer. 1156 cum ergo, intervenientibus multis dilationibus, questio ex necessitate ~cta esset (Theob.) Ep. J. Sal. 122 (16); c1157 rogantes ut causam ‥ usque ad illorum adventum ~hi faciatis (Ib.) Ib. 111 (26); quadraginta ‥ post admissum piaculum continuis ~cta annis impiorum pena differtur J. Sal. Pol. 418D; cum ‥ alter petentis desiderium promissionibus ~xisset Ib. 435B; non est ‥ quod reditum tuum ad ecclesiam tuam ‥ amodo ~has aut procrastines H. Bos. Thom. IV 29 p. 455. 10 to delay, detain (person; cf. Act. xxiv 4). ne te diutius ~ham Anselm (CurD I 21) II 89; et ne vos longius ~ham Ord. Vit. VI 10 p. 126.