simplex
simplex, simple, single, plain, uncompounded, unmixed
Frieze-Dennison Vergil
- I In gen., simple, plain, uncompounded, unmixed, = ἁπλοῦς (cf.: sincerus, purus): aut simplex est natura animantis, ut vel terrena sit, vel ignea, etc. ... aut concreta est ex pluribus naturis, Cic. N. D. 3, 14, 34: natura (opp. mixta, conexa, etc.), Lucr. 3, 231; Cic. N. D. 2, 11, 29; id. Sen. 21, 78: si unum ac simplex (genus inperii) probandum sit, regium probem, id. Rep. 1, 35, 54; cf. id. ib. 2, 23, 43: finis bonorum, qui simplex esse debet, ex dissimillimis rebus misceri et temperari potest, id. Off. 3, 33, 119: (comoedia) Duplex quae ex argumento facta'st simplici, Ter. Heaut. 6: (auditus) iter simplex et directum (opp. flexuosum), Cic. N. D. 2, 57, 144: simplex est manere, illud (in Hispaniam ire) anceps, free from risk, id. Att. 12, 7, 1: unum est et simplex aurium judicium, free from complication, id. Font. 10, 22 (6, 12): necessitudines, unqualified, absolute, id. Inv. 2, 57, 171; cf.: simplex officium atque una est bonorum omnium causa, id. Sull. 3, 9: nihil simplici in genere omnibus ex partibus perfectum natura expolivit, id. Inv. 2, 1, 3: res aperta ac simplex, id. Caecin. 2, 5: ratio veritatis, id. de Or. 1, 53, 229; Quint. 8, 3, 87: decem regii lembi simplici ordine intrarunt urbem, i.e. one by one, Liv. 44, 12, 6; Tac. H. 5, 23; cf.: simplici directā acie, simplicibus ordinibus, single, Auct. B. Alex. 37, 3 sq.: acies, id. B. Afr. 13, 2: simplex acies media, cornibus duplex, id. ib. 59, 2: simplici caule, Plin. 25, 7, 36, § 74: cum in eo ne simplici quidem genere mortis contenti inimici fuissent, i. e. not with his simple death, but must have torture, Liv. 40, 24, 8: qui necem suam per venenum inimicis promiserat, non gravius quam simplici morte puniit, Suet. Caes. 74: qui proculcari nepotem, quam simplici morte interfici maluit, Just. 44, 4, 4 al.: nec via mortis erat simplex, they died in various ways, Verg. G. 3, 482; cf.: ne simplici quidem morte moriebantur, Sall. ap. Serv. ad Verg. l. l. (H. 3, 25 Dietsch ad loc.): nec modus inserere atque oculos inponere simplex, Verg. G. 2, 73: vulnus, Ov. M. 6, 254: (tibia) tenuis simplexque foramine pauco, Hor. A. P. 203: simplici myrto nihil allabores, id. C. 1, 38, 5: esca, id. S. 2, 2, 73: jus, id. ib. 2, 4, 64: cibus, Plin. 11, 53, 117, § 282: aqua, Ov. Am. 2, 6, 32; Tac. G. 23: arces dejecit plus vice simplici, more than once, Hor. C. 4, 14, 13: verba, uncompounded, Quint. 1, 5, 3: voces, id. 1, 5, 65; but: ornatus verborum duplex, unus simplicium, alius conlocatorum, single, Cic. Or. 24, 80; cf.: quaedam sunt in rebus simplicia, quaedam complicata, id. Fat. 13, 30.—Comp.: quantitas simplicior, Quint. 11, 3, 15.—Sup.: ex simplicissimā quāque materiā (opp. multiplex), Quint. 10, 5, 10: res, id. 10, 2, 10.—
- II In partic., simple in a moral sense, without dissimulation, open, frank, straightforward, direct, guileless, artless, honest, sincere, ingenuous, etc. (cf. candidus).—Of persons: cum de viro bono quaeritur, quem apertum et simplicem volumus esse, non sunt in disputando vafri, non veteratores, non malitiosi, Cic. Rep. 3, 16, 26; id. Off. 1, 19, 63: simplicem et communem et consentientem ... eligi par est (opp. multiplex ingenium et tortuosum), id. Lael. 18, 65; id. Ac. 2 (Luc.), 35, 112: tuum hominis simplicis pectus vidimus, id. Phil. 2, 43, 111; Liv. 24, 10; Hor. S. 1, 3, 52; 2, 2, 68; id. C. 2, 8, 14; Ov. H. 12, 90; 16, 285: credebant simplices ac religiosi homines, Liv. 24, 10, 6.—Of things: fidelis et simplex et fautrix suorum regio, Cic. Planc. 9, 22: animal sine fraude dolisque, Innocuum, simplex, Ov. M. 15, 121: animus, Matius ap. Cic. Fam. 11, 28, 8: nihil simplex, nihil sincerum, Cic. Att. 10, 6, 2: virtus, Vell. 2, 129, 1: verba, Suet. Tib. 61: cogitationes, Tac. G. 22.—Comp.: simplicior quis, too straightforward, too blunt, Hor. S. 1, 3, 63.—Sup.: simplicissimi omnium habentur iracundi, Sen. Ira, 2, 16, 3: dux, Vell. 2, 116, 4: mens, Petr. 101, 3.—Hence, adv.: simplĭcĭter (acc. to I.), simply, plainly, straightforwardly, naturally, directly, utterly, without reserve, = ἁπλῶς: quorum (verborum) primum nobis ratio simpliciter videnda est, deinde conjuncte, Cic. de Or. 3, 37, 149: quaedam genera causarum simpliciter ex suā vi considerantur, id. Inv. 2, 33, 102: ipsa inventa exponentur simpliciter sine ullā exornatione, id. ib. 2, 3, 11: locuti sunt simpliciter et splendide, id. de Or. 2, 16, 68: aut simpliciter quaeritur aut comparate, id. Top. 22, 84: si est simpliciter breviterque dicendum, id. Off. 2, 9, 31; so (with breviter) id. Arch. 12, 32: illud nomen simpliciter positum, hoc ad aliquid esse, Quint. 1, 6, 13: frondes Simpliciter positae, scaena sine arte fuit, Ov. A. A. 1, 106; Tac. G. 5; cf. comp.: brevius ac simplicius tradi, Quint. 8, prooem. § 1: ignorare se dixit, quidnam perplexi sua legatio haberet, cum simpliciter ad amicitiam petendam venissent, simply, purely, only, Liv. 34, 57, 6: quidam ludere eum simpliciter, quidam haud dubie insanire, aiebant, merely, only, id. 41, 20, 4: Cyrenaica philosophia, quam ille et ejus posteri simpliciter defenderunt, Cic. de Or. 3, 17, 62: in sententiā simpliciter e re publicā ferendā, id. Red. ad Quir. 10, 24 B. and K.—Comp.: molluscum simplicius sparsum, Plin. 16, 16, 27, § 68.—
- 2 (Acc. to II.) Plainly, openly, frankly, artlessly, ingenuously, uprightly, honestly, candidly: simpliciter et candide, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 6, 1: simpliciter scripserat quae sentiebat, Curt. 7, 2, 36: simpliciter et libere (opp. dissimulanter et furtim), Plin. Ep. 1, 13, 2: simpliciter et palam lusit, Suet. Aug. 71: me amice simpliciterque reprehenderent, Plin. Ep. 5, 3, 1: qui se simpliciter credunt amicis, id. ib. 6, 22, 1.—Comp.: simultates simplicius nutrire (opp. callide), Tac. H. 3, 53 fin.: quo simplicius tibi confitebor, Plin. Ep. 5, 19, 1; Quint. 1, 13, 2; Tac. H. 3, 53. —Sup.: simplicissime loqui, Tac. H. 1, 15 fin.—
- 3 In the singular number: dicere, Hier. in Matt. 1, 2 fin.
curtinae ‥ non ~ici [gl.: i. uno ] et singulari tincturae genere splenduisse leguntur, sed ex auro, jacintho, purpura ‥ fulsisse
utrum quaestio causae ~ex sit an juncta. ~ex est quae unam in se continet quaestionem
~ex,anfeald
pannus lineus album habet colorem qui color omnium colorum est susceptibilis et ~icissimus
habebit communas duplicia et vina ‥ et si devillaverit ‥ tunc perdet communas suas et vina ‥ et scribatur super nomen ejus ~ex ‥ et ‥ habebit communas et vina ~icia
cum ~ici acie adversus duplicem et cum x milibus adversus xx milia duellium(
inter conductos ~ices
ita illa quatuor ~icia hoc mundi corpus unum componunt
ipsum compositum sui ~icis nomine falsa assignatione vocamus
omnis ‥ socna ~ex est habentibus aut conjuncta(
communitas istarum sectarum sit melior quam alia ~ex persona sive infra istas sectas fuerit sive extra
per cartam ~icem(v.
mero animo, ~ici fide, sinceritas
~ex ‥clæne ,hluttor
‘in ~ici ‥ aqua baptismi misterium debet agi.’ erat ‥ tunc marinus accessus fluviali aque immixtus(
aliquando ‥ dicitur ~ex quod adjuncto caret ‥ Anselmus ‥ ostendit quod delectationis genera quedam sunt ~icia, quedam duplicia
embrocacio dicitur cum membrum ponitur in aqua calida, sive ~ici sive decoccionis herbarum
figuratae dictiones aut ~ices sunt, ut magnus; aut compositae, ut magnanimus
non ~ex, sed compositum est
quoniam firmamentum probatum est esse compositum, necessario concluditur aliquam esse materiam de qua compositum sit ‥ hanc autem materiam firmamento ~iciorem [v. l. simpliorem ] esse necesse est
id ~ex dicimus quod solo intellectu partibile, actu in se nullam recepit sectionem, ut animam
utraque, corporeitas sc. et materia, sit substantia in se ipsa ~ex, omni carens dimensione
dicere ‥ de quattuor corporibus ~icibus que communiter vocantur elementa
in philosophia naturali ‘~ex’ ‥ distinguitur contra compositum
celo, -as, id est abscondo, per ~icem E scribendum
inpares ‥ numeri sic dividuntur: alii sunt ~ices, alii compositi, alii mediocres
isti soli numeri qui sunt infra 10 ~ices vocantur quia unica representantur figura
divisio alia ~ex, alia composita ‥ ~ex ‥ vocatur divisio, ubicumque in ‥ abaco
figurarum alie ~ices, alie composite nominantur. ~ices sunt ille que non ligantur
quedam brevis est ~ex, quedam vero plicatur
sex sunt species notarum ~icium
arripio, arripui (cujus ~ex est rapio)
‘pendeo’ ‥ ~ex a ‘suspendendo’ est secunde [conjugationis ]
diarria est ~ex fluxus ventris humoralis
tractatus virtutum medicinarum ~icium
ambo ~icium medicamentorum pulchre gnari
opiata, syrupus, / compositum, simplex
item, Mesue De ~icibus et compositis
est namque in deitate manens substantia simplex, / in deitate manet quoque subsistentia triplex
Deus una et sola et individua et ~ex ‥ natura
unius et ~icis Deitatis
informis Deus est, quia simplex, non aliunde / constans
Deus ‥ est ~ex et non simplus
Deus non habet partes integrales cum sit omnino simplex
aliter dicitur ~ex idem quod perfectum; et sic ‥ Anselmus ‥ ostendit quod solum esse Dei dicitur ~ex, perfectum, et absolutum
de vita illius ‥ et versibus heroicis et ~ici oratione conscripsimus
[heroicus ] prae ceteris ~icissimus habetur, constatque e duobus pedibus, dactylo et spondio
~icem interpretationem sequor fastidii vitandi causa
que sparsim de ‥ senatoribus ecclesie rimatus sum ~ici brevitate collegi
non solum ~ici scientia sed ipso ‥ experimento didicerat de mysteriis ‥ Domini nostri
~icis joci veniam precatus
presbiteri ~ices non beneficiati. apud judicium ecclesie moderne debent contentari simplici victu et vestitu
~ex dictum(v. 2
cujus vestimenti duo sunt genera: unum lineum et ~ex quod sacerdotes habebant ‥ aliud diversis coloribus ‥
octo alie mitre quarum quatuor breudate et alie quatuor ~ices
duo vestimenta serica ~icia usitata pro uno sacerdote tantum
cum ‥ ij lectis de sargia ~ice ‥ et ‥ ij lectis de sargia embroudata
melotis, pellis ~ex
componitur hic et hec et hoc ~ex, -icis, i. sine plica
cloca sua fuit ~ex et non furrata
in viij dd. cerotecarum ~icium et in iiij dd. cerotec’ duplicium dat’ servientibus
abbas ‥ potest dimittere processionem dominicis diebus; non offeretur missa propter ~icem Dominicam
quarteriam melioris frumenti valuit ultimo die mercati v s. et quarterium mediocris frumenti iiij s. viij d., et quarterium ~icioris frumenti iij s. vj d.
rubi multa sunt genera, sed quando simpliciter ferens mora qui et batus dicitur, licet alii intelligant pro rubo ~ici bedegar
distinguitur ~ex contra solenne, et sic dicitur votum ~ex
in curiis ~icibus(v.
de puro feoffamento et ~ici
reverti a proprietate ad quamdam semplicem possessionem [que minoris vigoris est ]
non praeparatas epulas sed cibos ~ices
~ici tantum et cotidiano fratrum cibo contenti, nil ultra quaerebant
gallina ‥ sapidissima ‥ erit cum ~ici salsa
discalceati, discincti, et ~icibus induti
qui in mundo, corde mundo, vita vivunt simplici
~ex vita cum religione; largitas cum caritate, hec ‥ satis Deo placent(
me dedisse ‥ Roberto ~ici servienti meo, pro servitio suo duas hidas terre
ex precepto Edwardi cuidam militi ~ici se tradidit
venit quidam ~ex cursor pape, portans iv literas apostolicas
aliter accipitur ~ex in vulgari locucione ‥ sic ‥ aliquis dicitur esse ~ex monachus, quia officio, quo unus monachus prefertur alteri, caret
in solucione facta ~icibus servientibus domus domini nostri regis ‥ xx li.
qui duo, licet homines ~icis qualitatis fuissent ‥
erat quidam ~ex, rurali operi assuefactus
aliter debent ei [sc. pape ] resistere eruditi, aliter prelati, aliter reges, aliter principes et aliter ~ices et temporali potencia destituti
vos potentes ‥ de nobis ~icibus fame et siti pereuntibus in nullo curatis
dux Exonie ‥ se transformans in ~icem per patrie illius communitatem captus et usque Plasshe adductus decollatur
sive eruditus sive ~ex es lector
transtulimus hunc codicem ex libris Latinorum, sc. Sancte Scripture, in nostram consuetam sermocinationem ob aedificationem ~icium
clericorum qui ‥ pro litteratura sint ~icioribus eruditioni
vir omnium mansuetissimus ac ~icissimus
saepe ex commodis vel incommodis naturae conjectura sumenda est hoc modo: valens an imbecillis ‥ dolosus an ~ex
pestilens conciliarius ~icem erum dolose decepit et cultrum in animam ‥ defixit
qui ‥ pro ~icium nectare morum omnibus ‥ placuerat
~ex [erat ] quia se aliis devotissime subiciebat
devorat justum impius ‥ ~icem fraudulentus
volumus esse ~ices [AS: ] sine hipochrisi et sapientes, ut declinemus a malo et faciamus bonabyleƿite
pro voto superat in foro forulus, / non innocencia vel simplex oculus
prudentes,hogo ; prudentes in bono et ~ices in malo
sicut agnus inter animalia, sic est inter aves columba ~icior
tempore regis Edwardi ~icis ‥ translatus est episcopatus in Exoniam
Carolus ~ex [genuit ] Lodovicum
tempore Karoli regis Francorum qui ~ex agnominatus est
ille frater ante visionem ‥ erat valde ~ex ‥ et impedite lingue; sed post subtilis effectus est et eloquens
Dei sapientia infantiam ~icem et elinguem elegit
~icis utendo commoditate viri in hec verba ad maritum accessit; erat ‥ ~icis nature simul et tenacis
potest etiam dici ~ex sicut potest dici stultus vel indiscretus
quidam ~ex insurrexit constanter asserens Joannem Angliae regem diabolum incarnatum
- 1. eenvoudig, niet samengesteld, ongemengd [aqua zuiver; natura]; metaf. niet gecompliceerd [genus rei publicae; causa; fortuna niet wisselend]; — adv. simpliciter gewoon(weg), enkel (en alleen) [sententiam referre; defendere];
- 2. eenvoudig, gewoon [mors en genus mortis zonder bijzondere martelingen];
- 3. afzonderlijk, voor zich alleen, één; ➤ simplici ordine urbem intrare in één rij;
- 4. (metaf.) eerlijk, open, trouwhartig, argeloos, naïef [animus; cogitationes];
- 5. natuurlijk, ongekunsteld, eenvoudig [verba]; ➤ simpliciter loqui;
- 6. (Laatl.) (pejor.) onnozel.
{} — cibus {} — moribus (abl.) {} Anni simplices {}
Suggest a Translation
See an image
Servavit nobis(Deus) Simplices Scripturas in Ægypto, in qua adolevit et domus Jacob.
Simploiant, Mitis, lenis, apud Guignevil. in Peregr. hum. gener. MS. :
Une dame je vi venir, Qui le cuer me fist esjoir, Un regart avoit Simploiant, Visage benigne et plaisant.
Prælatum suum pro Deo colunt (Assesini) sibique usque ad mortem obediunt. Si enim princeps eorum, qui semper vocatur Simplex, id est, sapiens, etc.Hinc titulo,
Simplicitas nostra, utitur ille in epistola, quam ad Philippum Augustum scripsisse fertur.
indentata, seu decisa in modum dentium. Vide Indentura. Charta ann. 22. Edwardi III. Reg. Angl. apud Th.
Blountin Nomolex. :
Ricardus Mayhen de Sutton per Cartam Simplicem huic indenturæ indentatam dedit, etc.
Inermem ac Simplicem populum tanta famis involvit miseria, ut, etc. Minor populus,in Capitulari Lotharii Imper. ann. 855. cap. 5.
Cum notabili testium multitudine, tam forinsecorum quam indigenarum nobilium et Simplicium adtunc assistencium.Vide Singulares 2.
- PARC-, simple, single, plain, uncompounded, unmixed: natura animantis: genus inperi: (comoedia) Duplex quae ex argumento factast simplici, T.: simplex est manere, illud (in Hispaniam ire) anceps, free from risk: necessitudines, absolute: simplici ordine intrare urbem, i. e. one by one, L.: ne simplici quidem genere mortis contenti, i. e. without torture, L.: Nec via mortis erat simplex, i. e. they met death in various ways, V.: volnus, O.: esca, H.: aqua, O.: plus vice simplici, more than once, H.: ornatus simplicium (verborum), single.—Fig., simple, without dissimulation, open, frank, straightforward, direct, guileless, artless, sincere, ingenuous: vir: homo: Nymphae, H.: puella, O.: simplex et fautrix suorum regio: animal Innocuum, simplex, O.: nihil simplex, nihil sincerum: cogitationes, Ta.: Simplicior quis, too straightforward, H.
-
…quod fidem meam diligentiamque praestarem ; quae cum sunt in actore causae, nihil est in re praesertim aperta ac simplici quod excellens ingenium requiratur. sed cum de eo mihi iure dicendum sit, quod pertineat ad omnis, quodque…
Cicero, Pro Caecina
-
…, amplectitur, amat, aperte laudat, occulte sed ita ut perspicuum sit invidet. nihil come, nihil simplex, nihil ἐν τοῖς πολιτικοῖς inlustre, nihil honestum, nihil forte, nihil liberum. sed haec ad te…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…esse fusam nec separabilem a corpore esse, quippe quae nulla sit, nec sit quicquam nisi corpus unum et simplex, ita figuratum ut temperatione naturae vigeat et sentiat. Aristoteles, longe omnibus Platonem semper excipio praestans et ingenio…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…qua scribas non habebis. semper enim adferunt aliquid mihi tuae litterae. Galeonis hereditatem crevi. puto enim cretionem simplicem fuisse, quoniam ad me nulla missa est. viii Idus Martias. Scr. Brundisi circ. med .…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…orator et in quo adiungat artem, id esse nobis quaerendum atque explicandum videtur. Tria sunt igitur in verbo simplici, quae orator adferat ad inlustrandam atque exornandam orationem aut inusitatum verbum aut novatum aut translatum. Inusitata sunt prisca…
Cicero, de Oratore
-
…ne sit quidem ullus ; si est, trisne partes habeat ut Platoni placuit, rationis irae cupiditatis, an simplex unusque sit ; si simplex, utrum sit ignis an anima an sanguis an ut Xenocrates numerus nullo oorpore ,…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…hoc enim intellegitur vnde deiecisti, sive ex quo loco sive a quo loco, eo restitvas. hoc iam simplex est, in eum locum restituas sive ex hoc loco deiecisti, restitue in hunc locum, sive ab hoc…
Cicero, Pro Caecina
-
…nihil bonum nisi naturae primis bonis aut omnibus aut maxumis frui, ut Carneades contra Stoicos disserebat. haec igitur simplicia, illa mixta tria genera bonorum, maxuma animi, secunda corporis, externa tertia, ut Peripatetici nec multo…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…. fuerunt etiam in oratorum numero mediocrium L. et Sp. Mummii fratres, quorum exstant amborum orationes ; simplex quidem Lucius et antiquus, Spurius autem nihilo ille quidem ornatior, sed tamen astrictior ; fuit enim doctus ex…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…que ad beatam vitam pertinerent in una virtute poneret nec quicquam aliud numeraret in bonis idque appellaret honestum quod esset simplex quoddam et solum et unum bonum. cetera autem etsi nec bona nec mala essent tamen alia secundum naturam dicebat…
M. Tullius Cicero, Academica