taceo
taceo, to be silent, not speak, say nothing, hold one’s peace
taceō, uī, itus, 3, n. and a.: to be silent, not to speak, 2.94; to be still, quiet, hushed, 4.525; leave unmentioned; p., tacēns, entis, noiseless, silent, 6.265.
tăcĕo, cŭi, cĭtum, 2, v. n. and a. [etym. dub.; perh. root tak-, tvak-, to be or make quiet, content; Sanscr. tucyati, to satisfy; v. Fick, Vergl. Wört. s. v. § 73; 362].
- I Neutr., to be silent, i. e. not to speak, to say nothing, hold one’s peace (therefore more limited in signif. than silere, to be still, to make no noise): qui dicta loquive tacereve possit, Enn. ap. Gell. 12, 4 (Ann. v. 255 Vahl.); so, tacere ac fabulari, id. ap. Non. 475, 2 (Trag. v. 182 ib.): Ag. Ne obturba ac tace. Mil. Taceo. Ag. Si tacuisses, jam istuc taceo non natum foret, Plaut. Poen. 1, 2, 49 (258) sq.: silete et tacete, id. ib. prol. 3; cf. id. Capt. 3, 1, 19 (479): taceamne an praedicem, Ter. Eun. 721; 899; id. And. 399: ea lingulaca est nobis, nam numquam tacet, Plaut. Cas. 2, 8, 62 (498): ad loquendum atque ad tacendum tute habeas portisculum, id. As. 3, 1, 15 (518): tacendo loqui videbantur, Cic. Sest. 18, 40: hic Abdera, non tacente me, id. Att. 4, 17, 3 B. and K.: nobis tacentibus, id. Ac. 2 (Luc.), 32, 101: an me taciturum tantis de rebus existimavistis? id. Verr. 1, 9, 27: taceamus, Liv. 40, 9, 5: tacere nondum volumus, Sid. Ep. 8, 16.—Impers. pass.: taceri si vis, vera dicito, Ter. Eun. 106: ut doceam Rullum posthac in iis saltem tacere rebus, in quibus de se et de suis factis taceri velit, Cic. Agr. 3, 2, 4.—
- B Transf., for silere, of animals and things, concr. and abstr., to be still, noiseless, quiet, at rest (mostly poet.): canis ipse tacet, Tib. 2, 4, 34; cf.: vere prius volucres taceant, aestate cicadae, Ov. A. A. 1, 271: nox erat ... Cum tacet omnis ager pecudes pictaeque volucres, Verg. A. 4, 525; cf. nox, Cat. 7, 7: nec diu taceat procax locutio, id. 61, 126: non oculi tacuere tui, Ov. Am. 2, 5, 17: plectra dolore tacent; muta dolore lyra est, id. H. 15, 198: tacet stridor litui, Sen. Thyest. 575: essedo tacente, noiseless, Mart. 4, 64, 19: Ister tacens, i. e. standing still, frozen, id. 7, 84, 3: solitudo et tacentes loci, hushed, still, Tac. H. 3, 85 [84 Fisher]: loca tacentia, the under world, the silent land, Verg. A. 6, 265: aquae tacentes, Prop. 4 (5), 4, 49: tacere indolem illam Romanam, i. e. did not show itself, had disappeared, Liv. 9, 6, 12: blanditiae taceant, Ov. Am. 1, 4, 66.—
- II Act., to pass over in silence, be silent respecting a thing (rare but class.): et tu hoc taceto, Plaut. Pers. 2, 2, 64 (246): quae vera audivi, taceo et contineo, Ter. Eun. 103; Plaut. Ep. 5, 1, 44 (650): enuntiabo ... quod adhuc semper tacui et tacendum putavi, Cic. de Or. 1, 26, 119: quid dixit aut quid tacuit? Hor. Epod. 5, 49: commissa tacere Qui nequit, id. S. 1, 4, 84: ut alios taceam, not to speak of others, Ov. M. 13, 177; so, Narcissum, Verg. G. 4, 123: novercas, Sen. Hippol. 558 et saep.: tacebimus, quid in ipso homine prosit homini? Plin. 28, 1, 1, § 1.—Pass.: ignotumst, tacitumst, creditumst, Ter. Ad. 474: aureus in medio Marte tacetur Amor, Ov. Am. 2, 18, 36: vir Celtiberis non tacende gentibus, Mart. 1, 50, 1. — Hence, subst.: tăcenda, ōrum, n., things not to be uttered: dicenda tacenda locutus, ῥητὰ καὶ ἄρρητα, things fit and unfit to be spoken, Hor. Ep. 1, 7, 72; cf.: gravis est culpa tacenda loqui, Ov. A. A. 2, 604.
- —Hence, tă-cĭtus, a, um, P. a.
- A Pass., that is passed over in silence, not spoken of, kept secret, unmentioned: prima duo capita epistulae tuae tacita mihi quodammodo relinquenda sunt, Cic. Fam. 3, 8, 2: aliquid tacitum tenere, id. de Or. 3, 17, 64; cf.: quod cum ab antiquis tacitum praetermissumque sit, Liv. 6, 12, 3; Verg. A. 6, 841: tacitum erit, Plaut. Pers. 2, 2, 64 (246): suspendas potins me, quam tacita tu haec auferas, i. e. without my speaking of it, uncontradicted by me, id. As. 4, 2, 7 (816); cf.: cetera si reprehenderis, non feres tacitum, Cic. Att. 2, 3, 2: ne id quidem ab Turno tulisse tacitum ferunt: dixisse enim, etc., Liv. 1, 50, 9; so, too, tacitum ferre. id. 3, 45, 6: non patientibus tacitum tribunis, quod, etc., id. 7, 1, 5: tacere nequeo misera, quod tacito usus est, silence, Plaut. Cist. 1, 2, 7 (126). —
- 2 Transf.
- a In jurid. lang., that is done without words, assumed as a matter of course, silent, implied, tacit: non omnia scriptis, sed quaedam, quae perspicua sint, tacitis exceptionibus caveri, Cic. Inv. 2, 47, 140: conventio, Dig. 20, 2, 3: condicio, ib. 23, 3, 68: jus, ib. 29, 2, 66: substitutio, ib. 28, 5, 25: indutiae, Liv. 2, 18; 2, 64; 23, 46: fideicommissum, Quint. 9, 2, 74.—
- b That is done or exists in silence; silent, secret, hidden, concealed: senatus decrevit, ut tacitum judicium ante comitia fierit, Cic. Att. 4, 17, 3 Bait.: aures ipsae tacito eum (modum) sensu sine arte definiunt, id. Or. 60, 203: omnes enim tacito quodam sensu sine ullā arte aut ratione quae sint ... recta ac prava dijudicant, id. de Or. 3, 50, 195: ob tacitas cum Marcello offensiones, Vell. 2, 93, 2: tacitum vivit sub pectore vulnus, Verg. A. 4, 67; so, affectus, Ov. M. 7, 147: pudor, id. ib. 7, 743: ira, id. ib. 6, 623: dissimulare sperasti, tacitusque meā decedere terrā, secretly, unobserved, Verg. A. 4, 306.—Subst.: tăcĭtum, i, n., a secret: taciti vulgator, Ov. Am. 3, 7, 51. —
- B Act. or neutr., that does not speak, not uttering a sound, silent, still, quiet, noiseless, mute: quod boni est, id tacitus taceas tute tecum et gaudeas, Plaut. Ep. 5, 1, 44 (650): tacitus tace modo, id. Poen. 4, 2, 84 (906): mulier, id. Rud. 4, 4, 70 (1114); cf.: lacrumans tacitus auscultabat, quae ego loquebar, id. Bacch. 4, 9, 59 (983): quid exspectas auctoritatem loquentium, quorum voluntatem tacitorum perspicis? Cic. Cat. 1, 8, 20; 3, 11, 26: vos me jam hoc tacito intellegetis, id. Verr. 2, 2, 73, § 180: quae (patria) tecum tacita loquitur, id. Cat. 1, 7, 18: voluntas; quae si tacitis nobis intellegi posset, verbis omnino non uteremur, id. Caecin. 18, 53; id. Verr. 2, 3, 16, § 41: nihil me mutum delectare potest, nihil tacitum, id. Cat. 3, 11, 26: si quam conjecturam adfert hominibus tacita corporis figura, id. Rosc. Com. 7, 20: tacita vestra exspectatio, id. Clu. 23, 63: assensiones nec tacitae nec occultae, implied, tacit, id. Mil. 5, 12: si mori tacitum oportet, taceamus, i. e. without making a defence, Liv. 40, 9, 5: contumeliam tacitus tulit, id. 35, 19, 1: ut forte legentem Aut tacitum impellat, i. e. meditating, Hor. S. 1, 3, 65: pro sollicitis non tacitus reis, eloquent, outspoken, id. C. 4, 1, 14: tacitus pasci si posset corvus, id. Ep. 1, 17, 50: tacitā fistula cum lyrā, id. C. 3, 19, 20: totum pererrat Luminibus tacitis, with silent glances, Verg. A. 4, 364: fulmen, i. e. without thunder, Luc. 1, 533 et saep.: per tacitum nemus ire, still, silent, quiet, Verg. A. 6, 386; so, unda, id. ib. 8, 87: caelum, id. ib. 3, 515: aër, Mart. 8, 32, 1: domus, id. 9, 62, 12: limen, Verg. A. 7, 343: nox, Ov. H. 18, 78; id. F. 2, 552.—Subst.: tăcĭtum, i, n., silence: septem surgens sedatis amnibus altus Per tacitum Ganges, in its silent course, flowing silently, Verg. A. 9, 31; cf.: trahitur Gangesque Padusque Per tacitum mundi, i. e. through subterranean passages, Luc. 10, 253: somnus per tacitum allapsus, silently, in silence, Sil. 10, 354: erumpunt sub casside fusae Per tacitum lacrimae, id. 12, 554; 17, 216.—
- C As proper name: Tă-cĭta, ae, f., = Muta, the goddess of Silence: ecce anus in mediis residens annosa puellis Sacra facit Tacitae, Ov. F. 2, 572; v. also 2. Tacitus.—Adv.: tăcĭtē, silently, in silence, secretly (class.): auscultemus, Plaut. As. 3, 2, 42 (586): tacite rogare, Cic. Imp. Pomp. 5, 13: tacite dat ipsa lex potestatem defendendi, id. Mil. 4, 11: perire tacite obscureque, id. Quint. 15, 50: non tulit verecundiam senatus, Liv. 5, 28, 1: exsecrari praetereuntem, id. 2, 58, 8: annus labens, Ov. F. 1, 65; Just. 15, 2; Plin. Ep. 5, 17, 2; Val. Max. 6, 5, 2.
taceo, tacuī, tacitum, ēre (gotisch þahan, ahd. dagēn), I) intr. schweigen, A) eig. = nicht reden, wenn man reden könnte od. sollte (Ggstz. loqui, dicere, fari), Ter., Cic. u.a.: quin taces? Ter.: etiam taces? willst du gleich schw.? Plaut.: an me taciturum tantis de rebus existimasti? Cic. – impers., iam inde tacebatur, Lampr.: tacitum est, Ter.: taceri si vis, Ter. – B) übtr. = silere, schweigen = still sein, sich ruhig verhalten, nicht laut werden, canis ipse tacet, Tibull.: vere prius volucres taceant, aestate cicadae, Ov. – v. lebl. Subj., tacet omnis ager (bei der Nacht), Verg.: plectra dolore tacent, Ov.: oculi tacuere tui, Ov.: bildl., blanditiae taceant, Ov.: tacere indolem Romanam, zeige sich nicht mehr, Liv. – Partiz. tacēns, schweigend = still, lautlos, loca, von der Unterwelt, Verg.: tacentes loci, Gemächer, Tac.: ventus, Sen. poët.: Ister, gefroren, still, nicht rauschend, Mart.: aqua, Prop. – II) tr. etw. verschweigen, von etw. schweigen, quod adhuc semper tacui et tacendum putavi, Cic.: ut alios taceam, von anderen schweige, Ov.: Narcissum, Verg. – Passiv, aureus in medio Marte tacetur Amor, Ov.: tacebantur secreta bellorum, Lampr.: tacenda loqui, Ov.: dicenda tacenda locutus (griech. ῥητὰ καὶ ἄῤῥητα), der Mitteilung Würdiges und Unwürdiges, Hor.: vir Celtiberis non tacende gentibus, Mart.: quoquo pacto tacito est opus, muß es verschwiegen bleiben, Ter.: ebenso tacere nequeo misera quod tacito usus est, was verschwiegen bleiben muß, Plaut.
tăcĕō, (8) cŭī, cĭtum, ēre, ¶ 1 intr., a) se taire, garder le silence : tacendo loqui videbantur Cic. Sest. 40, en gardant le silence ils semblaient parler ; nobis tacentibus Cic. Ac. 2, 101, sans que nous parlions ; de aliqua re tacere Cic. Verr. 1, 1, 27, garder le silence sur qqch. ; [pass. imp.] in aliqua re de se taceri vult Cic. Agr. 3, 4, il veut que le silence soit gardé sur son compte à propos de qqch. ; b) = silere, être silencieux, calme : Virg. En. 4, 525 ; Tib. 2, 4, 34 ; Ov. H. 15, 198 ; Tac. H. 3, 85 ¶ 2 tr., taire, ne point dire, ne pas parler de : [acc. de pron. n. ] quod tacui et tacendum putavi Cic. de Or. 1, 119, ce que jʼai tu et cru devoir taire || [poét.] aliquem tacere Virg. G. 4, 123, ne pas parler de qqn ; cf. Ov. M. 13, 177 || dicenda tacenda loqui Hor. Ep. 1, 7, 72, parler à tort et à travers.
- 1. zwijgen, niet praten (abs.; m. de); ➤ taceamus; non (quin) taces? = wil je wel eens je mond houden!; tacendo loqui videbantur (Cic.); qui tacet, consentire videtur (rechtsnorm);
- 2. stil zijn, zich rustig houden; ➤ canis ipse tacet; volucres tacent; — ptc. pr. tacēns, gen. entis stil, geluidloos [loca (v.d. onderwereld); loci vertrekken; ventus; Ister, aqua bevroren, stil, niet ruisend];
- 3. (metaf.) verstommen, verdwenen zijn; ➤ blanditiae taceant; indoles Romana tacet; II. tr. verzwijgen, niet spreken over.
taceo , es, ui, acitum, ere. n. act. 2.
默不言。無聲。隱諱。Tace modo 勿作聲。放心。Tacet omnis ager 各田中無聲。Taceo novercas 後母不必言。Tacente essedo 車無响聲。Vir non tacendus 必可舉之人。
Suggest a Translation
See an image
默不言。無聲。隱諱。Tace modo 勿作聲。放心。Tacet omnis ager 各田中無聲。Taceo novercas 後母不必言。Tacente essedo 車無响聲。Vir non tacendus 必可舉之人。
Suggest a Translation
See an image
taceō cuī, citus, ēre
- TAC-, to be silent, not speak, say nothing, hold one's peace: praedicemne an taceam?T.: tacendo loqui videbantur: nobis tacentibus: taceamus, L.: in iis rebus, in quibus, etc.: Vere prius volucres taceant, aestate cicadae, O.: Cum tacet omnis ager, V.: Plectra dolore tacent, O.: loca tacentia, the silent land, V.—To pass over in silence, keep quiet, leave unsaid, not speak: Quae vera audivi, taceo, T.: multa: quid tacuit?H.: Ut alios taceam, not to speak of others, O.: Ignotumst, tacitumst, creditumst, T.: in medio Marte tacetur Amor, O.: quoquo pacto tacitost opus, it must be kept quiet, T.
-
…tu neque auctoritatem verebere nec iudicium sequere nec vim pertimesces quae tecum, Catilina, sic agit et quodam modo tacita loquitur nullum iam aliquot annis facinus exstitit nisi per te, nullum flagitium sine te ; tibi uni multorum civium…
Cicero, in Catilinam
-
…quid est ecquid attendis, ecquid animadvertis horum silentium patiuntur, tacent. quid exspectas auctoritatem loquentium, quorum voluntatem tacitorum perspicis at si hoc idem huic adulescenti optimo P. Sestio, si fortissimo viro M. Marcello dixissem ,…
Cicero, in Catilinam
-
…adductus bellum susceperit ; multo etiam gravius quod sit destitutus queritur. Tum demum Liscus oratione Caesaris adductus quod antea tacuerat proponit esse non nullos, quorum auctoritas apud plebem plurimum valeat, qui privatim plus possint quam ipsi magistratus .…
Julius Caesar, Gallic War
-
…intueri. Eius rei quae causa esset miratus ex ipsis quaesiit. Nihil Sequani respondere, sed in eadem tristitia taciti permanere. Cum ab his saepius quaereret neque ullam omnino vocem exprimere posset, idem Diviciacus Haeduus respondit hoc esse…
Julius Caesar, Gallic War
-
…rem coactus Caesari enuntiarit, intellegere sese quanto id cum periculo fecerit, et ob eam causam quam diu potuerit tacuisse. Caesar hac oratione Lisci Dumnorigem, Diviciaci fratrem, designari sentiebat, sed, quod pluribus praesentibus eas res…
Julius Caesar, Gallic War
-
…manus intulisset. de te autem, Catilina, cum quiescunt, probant, cum patiuntur, decernunt, cum tacent, clamant, neque hi solum quorum tibi auctoritas est videlicet cara, vita vilissima, sed etiam illi equites…
Cicero, in Catilinam
-
…exsilium, si hanc vocem exspectas, proficiscere. quid est ecquid attendis, ecquid animadvertis horum silentium patiuntur, tacent. quid exspectas auctoritatem loquentium, quorum voluntatem tacitorum perspicis at si hoc idem huic adulescenti optimo P. Sestio…
Cicero, in Catilinam
-
…agam obscure in M. Laecae domum ; convenisse eodem compluris eiusdem amentiae scelerisque socios. num negare audes quid taces convincam, si negas. video enim esse hic in senatu quosdam qui tecum una fuerunt. O di immortales…
Cicero, in Catilinam
-
…. Proin tu, taceri si vis, vera dicito. Samia mihi mater fuit ea habitabat Rhodi. Potest taceri hoc. Ibi tum matri parvulam Puellam dono quidam mercator dedit Ex Attica hinc abreptam. Civemne Arbitror Certum non…
Terence, Eunuchus
-
…age sed huc qua gratia Te arcessi iussi ausculta. Fiat. Dic mihi Hoc primum, potin est hic tacere Egone optime. Verum heus tu, hac lege tibi meam astringo fidem Quae vera audivi taceo et contineo optime…
Terence, Eunuchus