tenebrae

tenebrae , ārum, f.: darkness, 9.425; gloom, 6.238; 2.92; dark abode, 6.545.

tĕnē̆brae, ārum (collat. form tĕnē̆-bra, ae, Lampr. Commod. 16; Ap. Met. 5, 20, 16), f. [akin to Sanscr. tamisra, dark; cf. timere], darkness (stronger than obscuritas, and weaker than caligo; freq. and class.).

• I Lit.
• • A In gen.: veluti pueri omnia caecis In tenebris metuant, Lucr. 2, 56: tempestas atque tenebrae Coperiunt maria ac terras, id. 6, 491: cum obscurato sole tenebrae factae essent repente, Cic. Rep. 1, 16, 25; cf.: nos tenebras cogitemus tantas, quantae, etc., id. N. D. 2, 38, 96: tetrae tenebrae et caligo, id. Agr. 2, 17, 44; v. caligo: tenebras et solitudinem nacti, id. Fin. 3, 11, 38: incultu, tenebris, odore foeda atque terribilis ejus (Tulliani) facies est, Sall. C. 55, 4: ipsis noctis tenebris, Quint. 10, 6, 1: obtentā densantur nocte tenebrae, Verg. G. 1, 248: neve velit (Sol) tenebras inducere rebus, Ov. M. 2, 395: tacitae, Sen. Med. 114. —
  • B In partic.
  • • 1 The darkness of night, night: redire luce, non tenebris, Cic. Phil. 2, 30, 76: classem in statione usque ad noctem tenuit: primis tenebris movit, Liv. 31, 23, 4: somnus qui faciat breves tenebras, Mart. 10, 47, 11: tenebris, during the night, Tib. 1, 6, 59; 2, 1, 76; Ov. Am. 1, 6, 10: tenebris obortis, Nep. Eum. 9, 5: per tenebras, Luc. 2, 686: (me) videt pulsis Aurora tenebris, Ov. M. 7, 703: effulget tenebris Aurora fugatis, id. ib. 2, 144.—
    • 2 The darkness or dimness of a swoon, a swoon: tenebrae oboriuntur, genua inedia succidunt, Plaut. Curc. 2, 3, 30 (309); Verg. A. 11, 824; Ov. M. 2, 181; 12, 136; id. Tr. 1, 3, 91; id. H. 13, 23; Luc. 3, 735; Plin. 7, 6, 5, § 41.—
    • 3 The darkness of death, death-shades (poet. and rare): juro, Me tibi ad extremas mansuram tenebras, Prop. 2, 20 (3, 13), 17; cf.: (urbes) ad Erebi profundos hiatus abactae, aeternis tenebris occultantur, Amm.17, 7, 13; cf. also in a play upon this signif. and that of B. 1.: certum'st mihi ante tenebras (i. e. noctem) tenebras (i. e. mortem) persequi, Plaut. Ps. 1, 1, 88 (90).—
    • 4 Blindness (poet. and very rare): occidit extemplo lumen tenebraeque sequuntur, Lucr. 3, 415: tenebras et cladem lucis ademptae Obicit, Ov. M. 3, 515; 3, 525; Stat. Th. 4, 407. —
  • C Transf., concr., a dark, gloomy place.
  • • 1 A dark bathing-place: Grylli, Mart. 2, 14, 13 (cf. id. 1, 60, 3).—
    • 2 A prison, dungeon: clausi in tenebris, cum maerore et luctu morte graviorem vitam exigunt, Sall. J. 14, 15: in atras et profundas tenebras eum claudebant, Tubero ap. Gell. 6, 4, 3. —
    • 3 Lurking-places, haunts: emersus ex diuturnis tenebris lustrorum ac stuprorum, Cic. Sest. 9, 20: demonstres, ubi sint tuae tenebrae, Cat. 55, 2.—
    • 4 Dark or poor lodgings: quanti nunc tenebras unum conducis in annum, Juv. 3, 225. —
    • 5 The infernal regions: tenebrae malae Orci, Cat. 3, 13: infernae, Verg. A. 7, 325; Hor. C. 4, 7, 25: Stygiae, Verg. G. 3, 551: quid Styga, quid tenebras timetis? Ov. M. 15, 154.—
• II Trop., darkness, gloom, obscurity of the mind, of fame, of fortune, fate, etc. (class.): isti tantis offusis tenebris ne scintillam quidem ullam nobis ad dispiciendum reliquerunt, Cic. Ac. 2 (Luc.), 19, 61: obducere tenebras rebus clarissimis, id. ib. 2, 6, 16; cf.: omnibus fulgore quodam suae claritatis tenebras obduxit, Quint. 10, 1, 72: quas tu mihi tenebras cudis? what darkness are you raising about me? i. e. what trick are you playing me? Plaut. Ep. 3, 4, 40 (476): tenebras dispulit calumniae, Phaedr. 3, 10, 42: quae jacerent omnia in tenebris, nisi litterarum lumen accederet, obscurity, concealment, Cic. Arch. 6, 14: vestram familiam abjectam et obscuram e tenebris in lucem evocavit, id. Deiot. 11, 30; cf.: o tenebrae, o lutum, o sordes (Piso)! obscurity, i. e. low birth, baseness, id. Pis. 26, 62; id. Att. 7, 11, 1: vitae, gloomy fate or fortunes, Lucr. 2, 15: qui tibi aestus, qui error, qui tenebrae erunt, Cic. Div. in Caecil. 14, 45: in illis rei publicae tenebris caecisque nubibus et procellis, id. Dom. 10, 24: ex superioris anni caligine et tenebris lucem in re publicā dispicere, id. Red. in Sen. 3, 5: si quid tenebrarum offudit exilium, id. Tusc. 3, 34, 82: tamquam si offusa rei publicae sempiterna nox esset, ita ruebant in tenebris omniaque miscebant, id. Rosc. Am. 32, 91.

tenebrae, ārum, f. (dissimiliert aus *temebrae für *temesrae; dies zu *temus, eris, vgl. temere u. altind. támisrā, Finsternis), die Finsternis (Ggstz. lux, lumen), I) eig. u. übtr.: 1) eig.: a) übh.: Cic. u.a.: taetris tenebris, Cic. – b) die Finsternis der Nacht, die Nacht, quo modo redissem luce, non tenebris, Cic.: Antigonus tenebris obortis ignes conspicatur, als es finster (Nacht) geworden war, Nep.: primis tenebris movit, Liv.: quo cum primis se intendentibus tenebris pervenissent, Liv.: ferunt Ti. Caesari fuisse naturam ut expergefactus noctu paulisper haud alio modo quam clarā luce contueretur omnia, paulatim tenebris se obducentibus, Plin. – 2) übtr.: a) die Finsternis = die Blindheit, occĭdit extemplo lumen tenebraeque sequuntur, Lucr.: tenebras et cladem lucis ademptae obicit, Ov.: quorum caeca lumina in altissimis tenebris erant, eorum oculos in pristinum restituebat aspectum, Lact. – b) das Dunkel vor den Augen bei Ohnmacht usw., tenebrae oboriuntur, genua inediā succĭdunt, es wird dunkel od. schwarz vor den Augen, Plaut.: obortae sunt subito tenebrae, Sen. rhet.: tenebris nigrescunt omnia circum, Verg. – c) das Todesdunkel, iuro me tibi ad extremas mansurum tenebras, Prop.; vgl. certum est mihi ante tenebras (= noctem) persequi tenebras (= mortem). Plaut. – 3) meton., der dunkle-, finstere Ort, das Loch, derSchlupfwinkel, von der Unterwelt, malae Orci, Catull.: infernae, Hor. u. Verg.: Stygiae, Verg.: absol. b. Verg. u. Ov. – v. Gefängnis, clausi in tenebris, Sall.: alqm aeternis tenebris vinculisque mandare, Cic.: ex tenebris et carcere procedere, Curt.: in robore et tenebris expirare, Liv. – v. einem Badeorte, Grylli, Mart. – v. einem Schlupfwinkel, ubi sint tuae tenebrae, Catull.: cum illa coniuratio ex latebris atque ex tenebris erupisset, Cic. – v. Bordelle, homo emersus subito ex diuturnis tenebris lustrorum ac stuprorum, Cic. – II) bildl.: 1) die Dunkelheit, Verborgenheit, Niedrigkeit, quae iacērent omnia in tenebris, nisi etc., Cic.: vestram familiam obscuram e tenebris in lucem evocavit, Cic.: neque te ex viri amplissimi dignitate, sed ex tuis tenebris extraham, Cic.: o tenebrae, o lutum, o sordes (Piso)! Cic. – 2) die Finsternis, das Dunkel, vos denique in tantis tenebris erroris et inscientiae clarissimum lumen menti meae praetulistis, Cic.: si quid est, quod indagaris, inveneris, ex tenebris erueris, Cic.: latent ista omnia crassis occultata et circumfusa tenebris, Cic.: tenebris ignorantiae circumfusi, Lact.: densissimis tenebris involuta mortalium mens, Val. Max.: tantis offusis tenebris ne scintillam quidem ullam nobis ad dispiciendum relinquerunt, Cic.: obducere tenebras rebus clarissimis, Cic.: qualibus in tenebris vitae quantisque periculis degitur, in welch finsterem Schicksal, Lucr.: offundunt tenebras (sie führen hinters Licht) et veritatem caligine obducunt, Lact.: si quid tenebrarum offudit exsilium, in trübe Stimmung versetzt, Cic.: aber tenebras offundere iudicibus, die R. mit Blindheit schlagen, Cic. fr.: tenebras dispulit calumniae, Phaedr. – 3) Dunst, Schwindel, quas tu mihi tenebras trudis? Plaut. Epid. 476: qui linguae vitaeque tenebras sequuntur, dem Dunst in Worten u. Werken nachjagen. Gell. 10, 22, 1. – ➳ Sing. tenebra, Apul. met. 5, 20. Lampr. Commod. 16, 2. Ven. Fort. carm. 10, 17, 36. Gramm, inc. de idiom. gen. (IV) 582, 54. Gloss. II, 546, 35 u.ö.

tĕnĕbræ, (8) ārum, f. , ¶ 1 obscurité, ténèbres : Cic. Rep. 1, 25 ; Nat. 2, 96 ; Fin. 3, 38 ; tetræ tenebræ Cic. Agr. 2, 44, noires ténèbres ¶ 2 = nuit : Cic. Phil. 2, 76 ; Nep. Eum. 9, 5 ; Liv. 31, 23, 4 ¶ 3 nuage sur les yeux [dans un évanouissement] : Pl. Curc. 309 ; Virg. En. 11, 824 ; Ov. M. 2, 181, etc. ¶ 4 ténèbres de la mort : Prop. 2, 20, 17 || de la cécité : Lucr. 3, 415 ; Ov. M. 3, 515 ¶ 5 réduit ténébreux, prison : Sall. J. 14, 15 ; Gell. 6, 4, 3 || cachette : Catul. 55, 2 || enfers : Virg. En. 7, 325, etc. ; Hor. O. 4, 7, 25 ¶ 6 [fig.] obscurité dans lʼesprit : Cic. Ac. 2, 61 || ténèbres de lʼoubli : Cic. Arch. 14 ; Dej. 30 || ténèbres dʼune situation embrouillée, difficile : Cic. Domo 24 ; Sen. 5 ; Amer. 91 || ténèbres du malheur : Cic. Tusc. 3, 72.

➳ sing. tenebra Apul. M. 5, 20 ; Lampr. Comm. 16, 2.

tenebrae , arum. f.
黑暗。夜。瞎。忘。不識。不明。混亂。密處。卑。暗監。地獄。Tenebris vel per tenebras 夜間。Aetatem in tenebris agere 一生僻静。獨居。

Suggest a Translation
See an image

tenebrae ārum, f

• darkness, gloom: obscurato sole tenebrae factae: tenebras et solitudinem nacti: tenebris, odore foeda facies, S.: neve velit (Sol) tenebras inducere rebus, O.: tenebris nigrescunt omnia, V.: tenebras et cladem lucis ademptae Obicit, i. e. blindness, O.—The darkness of night, night: redire luce, non tenebris: primis tenebris movit, L.: tenebris, during the night, O.: tenebris obortis, N.—A gloomy place, prison, dungeon, lurking-place: clausi in tenebris, S.: postremo tenebrae, vincla.—Lurking-places, haunts: emersus ex diuturnis tenebris lustrorum: Quanti nunc tenebras unum conducis in annum, i. e. a dark lodging, Iu.—The shades, infernal regions: Infernae, V.: quid tenebras timetis?O.—Fig., darkness, gloom, obscurity: clarissimis rebus tenebras obducere: tenebras dispulit calumniae, Ph.: quaeso, quid hoc est? mihi enim tenebrae sunt: rei p.: si quid tenebrarum offudit exsilium.