uti

uti, inf. of utor

ūti, inf. of utor.

ŭtī, v. ut init.

1 uti v. ut

2 uti [CL] Typically constr. w. abl., sts. w. acc.. 1 to use, employ, make use of, put to use (also fig.); b (in act. form or as true pass.). cum ‥ saga quibus in hospitale utebatur in mari lavasset Bede HE IV 29; gaudens nimirum uti officio pedum Ib. V 2; qui eisdem nobiscum scripturae sacrae pascuis utebantur Id. Sam. 683A; 796 infantes ratione non utentes Alcuin Ep. 110; dum solem non habemus, ad effugandas nocturnas tenebras laternis utimur Id. Gram. 865C; ut praeteritis participiis passivis utamur pro praesentibus, quae Latinitas non habet Anselm (Ver. 12) I 196; vasis ‥ pro armis usus W. Malm. GP V 275; 1178 rex in Gasconiam tendit, ego autem diplomate utens eum evestigio sequor P. Blois Ep. 52. 159B; sistrum ‥ quod utuntur tantum Egyptii Alb. Lond. DG 7. 4; linguarum omnium que sunt a mari Gallico usque ad Jordanem habens scienciam, Latina tantum utens et Gallica Map NC V 6 f. 68; 1342 dicunt quod R. prepositus semper utitur foris et tabernis et quod negligens est in omnibus operibus suis CBaron 103; confirmavit nobis ‥ tenementa ‥ cum viis et semitis quibus ipse, antecessores sui, vel heredes, usi sunt vel in posterum utendi sunt Meaux II 174. b parvum vini potum utere solebat Hugeb. Wynn. 6; a1340 stola que cum corpore Christi ad mortuos defertur que utitur in exequiis mortuorum Fabr. York 164; 1567 sunt infra Estoverton ‥ qui utuntur ad usum inhabitancium ij communes fontes vocati comon wells Surv. Pembr. 262. 2 (spec.): a to take, consume (food or drink). b to wear (item of clothing or sim.). a ad ipsum Dominum, qui utendo cum ceteris cibo et potu laetitiam regni figurabat Bede Luke 422B; quia inconditis ‥ eduliis intemperanter usi sunt ‥ pene omnes ventris fluxu egrotaverunt Ord. Vit. XIII 26 p. 73; cavete ‥ ne supra modum utamini hiis aquis, ne gravius corpora vestra vexentur (Brendanus 36) VSH I 120. b nunquam lineis sed solum laneis vestimentis uti voluerit Bede HE IV 17 p. 244; 801 prohibe eos auro vel siricis uti vestimentis in conspectu domni regis Alcuin Ep. 230; vilioribus utebatur vestibus, magis agninis quam alterius generis pellibus frigus depellens W. Malm. GP IV 141; preciosis quibus semper utebatur indutus vestibus Map NC II 17 f. 29. 3 to use the services of, employ, use (person); b (in sexual context). utens cooperatore Juliano de Campania Bede HE I 10; 797 vestra excellentia [fidem] protectricem et doctricem prorsus utens Alcuin Ep. 127; non sum dignus ‥ ut ego velut alter Robertus utar eodem Anastasio, et ipse me fruatur quasi altero Roberto Anselm (Ep. 3) III 103. b siquis ‥ suam conjugem non cupidine voluptatis raptus sed solummodo creandorum liberorum gratia utitur Bede HE I 27 p. 58; 1541 prefatam Elizabethe ‥ carnaliter ‥ usus fuit et ut concubinam suam custodivit AncIndict 550/204. 4 to avail oneself of, make use of, take advantage of. 705 tu ‥ obtime pater utere prudenti consilio Wealdhere Ep. 23; quis vestrum non utitur [gl.: notaþ] arte mea? Ælf. Coll. 100; excepta salina comitis supradicta sua consuetudine utente DB I 268rb; tu ‥ sapienti utere consilio V. Fridesw. B 8; c1235 quod utantur et uti permittantur libertatibus suis Cart. Chester 449. 5 to employ, practise, carry out, perform, observe, engage in (custom, office, course of action, or sim.); b (manner of thinking, argument, or sim.). 871 de quibus videtur impendiosam in hac brevitate protensionem nobis uti Æthelw. IV 2; solita fallacia utens, et obsides et juramentum atque fidem promissam non custodiens Asser Alf. 49; diversis uteretur [gl.: bruce] moribus RegulC 1; quod nullus cujuslibet sacri ordinis carnali commertio utatur W. Malm. GR IV 345; si ‥ episcopatum Eboracensem ‥ dimiseris, concedo ut offitio sacerdotali quod jam suscepisti utaris Id. GP III 119; religiosis ‥ Christiane legis utuntur ritibus Ord. Vit. X 6 p. 29; te oportet equitare, venatum ire, jam uti ludis militaribus (Abbanus 5) VSH I 5; 1306 fecit finem suum per j caponem ad Pascham dum utitur officio carnificis Rec. Elton 122; 1317 secundum communem legem que utitur in partibus illis Foed. III 682; 1384 Alicia utitur mores antiquos Hal. Durh. 181; 1519 usi sunt infra cimiterium ludi inhonesti prout pililudus pedalis et manualis, viz. tutts & handball ac penyston Fabr. York 2770. b vetere usus augurio Bede HE I 25; qui ambo, diabolus scilicet et homo, per rapinam se voluerunt facere similes Deo, cum propria sunt usi voluntate Anselm (Incarn. B 10) II 27; in diversis disputationum generibus diversis principiorum generibus utendum, que et quot disputationum genera praemonstrandum Balsh. AD 30; maxime ‥ a regulis differunt ‥ quia regule exemplis utuntur Haudlo 178. 6 (w. adv. or sim.) to put to (such-and-such a) use, to use (in spec. manner). b to treat, use (in a given manner). divitiis quibus non bene utitur Bede Luke 511A; c747 nihil ‥ adjuvant opes terrenae in die vindictae, si eis homo male utens praesentem finierit vitam, cum post mortem corporis in penam animae ceciderit aeternam Bonif. Ep. 73 p. 154; quod facit malus male utendo bonis Dei Alcuin Exeg. 840B; ita utentes seculo ut redderent quae sunt Cesaris Cesari et quae sunt Dei Deo W. Malm. Wulfst. I 1; rotundi subtolares ad formam pedum agebantur, eisque ‥ clerici et laici competenter utebantur Ord. Vit. VIII 10 p. 323. b ipsa ‥ eo tanquam suo ‥ licentius utens et osculis atque amplexibus vacans, se totam in libidinis usus pronam applicuit Gir. GE II 13 p. 229. 7 to have the benefit of, enjoy. 796 si cotidie tuae beatitudinis praesentia uterer, numquam tamen mellifluo ex ore tuo dulcedine satiarer Alcuin Ep. 99; tu tibi oneri es, interna illa qua tam feliciter uti solebas suavitas jam defecit tibi Ad. Scot QEC 841D. 8 (w. inf.) to be accustomed or used to. 1292 usi sunt capere et imparcare averia PQW 127a; 1309 semper usi fuerunt fugare cuniculos cum cane et baculo sine alio ingenio (JustIt) S. Jers. XVIII 22; 1361 allegat ipsos a toto tempore usi [sic] fuisse justiciare tam intrincecos quam forincecos SelCKB VI 128 (cf. ib.: dicunt quod ‥ usi sunt ‥); 1376 quod silencium melius servetur et quod [claustrales] magis utantur loqui Latinum Conc. III 110; 1416 deski in choro ‥ ubi saltem capellanus parochialis et clericus parochialis sedere usi sunt, nimis deformes Fabr. York 248.

Menu

Word wheel

uti

Saved

Recent