vae
- ah! alas!
- α Absol.: Mantua, vae, miserae nimium vicina Cremonae, Verg. E. 9, 28; Hor. C. 1, 13, 3: vae verbero! Plaut. Mil. 2, 3, 51 (322).—
- β Very freq. like the Gr. οὐαί and our woe! with dat.: vae misero mihi! Plaut. Am. 2, 2, 94 (726); Ter. Heaut. 250: mihi, id. Eun. 709: illi, Plaut. As. 2, 2, 7 (263): tergo meo, id. Men. 2, 2, 3 (275); cf. id. Capt. 3, 4, 117 (649): capiti atque aetati tuae, id. Rud. 2, 3, 44 (374).—Esp., in the exclamation ascribed to Brennus: vae victis! intoleranda Romanis vox, Liv. 5, 48, 9; Flor. 1, 13, 17; Fest. p. 372 Müll.; Plaut. Ps. 5, 2, 19 (1303); also, as title of a Satire by Varro, v. Non. 82, 17; 156, 13; 492, 8 (Müll. de victis).—
- γ Very rarely with acc.: vae te! woe to you! Plaut. As. 2, 4, 75 (481): scelesta, vae te! Cat. 8, 15: vae me! Sen. Apocol. 4, 3.
vae nobis miseris ad quos pharisaeorum vitia transierunt
vae animae quae ardentes flammas semper sustinere cogitur
et non possum—vae mihi—videri sine eis
“ve” inquiens “michi peccatori”
ve miseris genis meis, quas vel levitas indisciplinata nugacitate decolorat aut gravitas severa deponit
vae, vae, mors in olla, o homo Dei
sed vae! fugere te non potes
ve quare non consuluistis aliquem hominem transmarinum
punctionibus ac adustione horribiliter torte “ve, ve” vociferabantur
ve rationali creature, angelo scilicet et homini, avertenti se a te!
ve, ve, vas vacuum sed signatum
ve terre fructifere et melliflue, quando ingruent tot serpentes et bestie in eam
‘vae’ dativus et accusativus sequi debent non alius, ut ‘vae populo maurorum’ et ‘vae populum maurorum’
o quam magnum vae facis mihi sic equitando!
cui [sc. archiepiscopo ] rex precepit ut privilegium componeret ‥ in quo carmen et vae impressit, carmen benedictionis servantibus, vae autem maledictionis non custodientibus quae in eo scripta sunt
nulla ibi vox, nisi ‘vae, vae’ resonat. vae habent, et vae clamant, tortores diabolici torquent pariter et torquentur
nunc quidem dicit “ve illis” sed in brevi ve acerbissimum inferet, potentes ‥ potenter puniens
sed si non credis, et resurrectio futura sit, aderit tibi ve eternum
scripta erant in libro qui Ezechieli datus est, carmen, lamentationes, et ve. carmen laudantium, lamentationes confitentium, ve illorum qui penitentiam respuunt, quos exspectat damnationis eterne supplicium [cf. ]Ezech. ii 9
ex nunc †omen [l. omne ] cor letetur, quia ve preteriit
ave, ve nostrum finiens
adjungas et ave, Deus ut me liberet a ve(
Claustrales sibi nil teneant sine velle scituve Prælati, vitare si velint perpetuum Væ.
Væ namque in divinis litteris pro æterno luctu scribitur, Bertholdi Annal. ad ann. 1077. apud Pertz. Scriptor. tom. 5. pag. 302. Vide Vævenire.
- interj, ah! alas! woe!: vae meum tumet iecur, H.: vae misero mi!T.: intoleranda Romanis vox, vae victis!L.
-
…iam Catullus obdurat, nec te requiret nec rogabit invitam at tu dolebis, cum rogaberis nulla. scelesta, vae te quae tibi manet vita quis nunc te adibit cui videberis bella quem nunc amabis cuius esse diceris quem basiabis…
Catullus, Carmina
-
…cures. vale. Scr. Bntndisi vii Id. Quint a. . TVLLIVS S. D. TERENTIAE VAE. quid fieri placeret scripsi ad Pomponium serius quam oportuit. Cum eo si locuta eris, intelleges quid fieri…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…solent Duo genera cupiditatum naturales om. ;, nisi ubi ;, quae non que non ;, veneantur uaen. ;, magis idem declarat ;, e virtute ;, iam ;, caeco ceco ;, summa…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…de ore Hieremiae anno quarto Ioachim filii Iosiae regis Iuda dicens haec dicit Dominus Deus Israhel ad te Baruch dixisti vae misero mihi quoniam addidit Dominus dolorem dolori meo laboravi in gemitu meo et requiem non inveni haec dices ad eum…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…respiciet, ubi is est huc venerit, quasi abhinc ducentos annos fuerim mortuos. ut rem servare suave est vae misero mihi, post factum flector, qui antepartum perdidi. verum nunc si qua mi obtigerit hereditas magna atque…
Plautus, Truculentus
-
…fugientes quia ignis egressus est de Esebon et flamma de medio Seon et devorabit partem Moab et verticem filiorum tumultus vae tibi Moab peristi popule Chamos quia conprehensi sunt filii tui et filiae tuae in captivitatem et convertam captivitatem Moab in…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…rediit uxor mea vidisse credo mulierem in aedibus. sed quae loquatur exaudire hinc non queo. accedam propius. Vae miserae mi. Immo mihi. Disperii. Equidem hercle oppido perii miser. vidit. ut te omnes ,…
Plautus, Mercator
-
…consilia conferant, Atque huic malo salutem quaerant, auxili nihil afferant, Quod mihique heraeque filiaeque herili est. Vae misero mihi Tot res repente circumvallant, unde emergi non potest, Vis, egestas, iniustitia, solitudo ,…
Terence, Adelphi
-
…domum nec introeat ut tollat quid de domo sua et qui in agro erit non revertatur retro tollere vestimentum suum vae autem praegnatibus et nutrientibus in illis diebus orate vero ut hieme non fiant erunt enim dies illi tribulationes tales quales…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…cursu equi contendere coepi. Quod dum agerem, audiui illum post tergum mihi cum gemitu dicentem O quam magnum uae facis mihi sic equitando Et ego audiens, nihilominus coeptis institi uetitis. Nec mora, dum feruens equus quoddam…
The Venerable Bede, Historiam ecclesiasticam gentis Anglorum