δεκατεύω
δεκατεύω, to exact the tenth part from
- exact tithe from, τινά D. 22.77; τὰς πόλεις Jusj. ap. Lycurg. 81; τούτους δεκατεῦσαι τῷ ἐν Δελφοῖσι θεῷ make them pay a tithe to Apollo, Hdt. 7.132; of things, δ. τὰ ἐξ ἀγροῦ ὡραῖα tithe them (as an offering) . ., X. An. 5.3.9; δ. τοὺς Θηβαίους τοῖς θεοῖς Plb. 9.39.5:—Pass., ἀναγκαίως ἔχει [τὰ χρήματα] δεκατευθῆναι τῷ Διΐ Hdt. 1.89; ἐλπὶς ἦν δεκατευθῆναι τὰς Θήβας, i.e. that it would be taken and tithed, X. HG 6.3.20, 5.35.
- 2 abs., to be a δεκατευτής, Ar. Fr. 455.
- II in war, take out the tenth man for execution, decimate, D.C. 48.42, etc.
- 2 divide into ten sections, τινάς App. BC 1.49.
- III = ἀρκτεύω, Lys. Fr. 250S., D. ap. Harp.
- IV metaph. in Astrol., to be superior to, Man. 6.279.
I tr.
1 imponer el diezmo, someter al pago del diezmo como tributo, c. ac. de pers.
ἑαυτούς
τὰς ... τὰ τοῦ βαρβάρου προελομένας (πόλεις)
• c. ac. de pers. y dat. de un dios
δεκατεῦσαι τῷ ἐν Δελφοῖσι θεῷ
ofrecer el diezmo de sus bienes al dios de DelfosΘηβαίους ... ἐψηφίσαντο δεκατεύσειν τοῖς θεοῖς
σφέα ἀναγκαίως ἔχει δεκατευθῆναι τῷ Διί
ὡς νῦν Θηβαίους ... δεκατευθῆναι ἐλπὶς εἴη
Ῥωμαίους ὑπὸ Τυρρηνῶν δεκατευομένους ἀπήλλαξεν
• c. ac. int.
δεκατείαν τινὰ καινὴν δεκατευθῆναι
2 recoger el diezmo, tomar el diezmo c. ac. de cosa
δεκατεύων τὰ ἐκ τοῦ ἀγροῦ ὡραῖα θυσίαν ἐποίει τῇ θεῷ
tomando el diezmo de los frutos del campo ofrecía un sacrificio a la diosaδράγματα καὶ ... στεφάνους, ἅσσ' ἀπὸ λικμητοῦ δεκατεύεται
3 consagrar, ofrecer el diezmo c. ac. de cosa
τὰ τῶν πολεμίων δεκατεύσειν εὐξάμενος τότε, νῦν δεκατεύει τὰ τῶν πολιτῶν
• c. ac. de cosa y dat. de un dios
τῷ Ἡρακλεῖ ... ἐδεκάτευον τὰς οὐσίας
4 en cont. milit. diezmar, ejecutar a un hombre de cada diez
σφᾶς αὐτοὺς παρεῖχον, εἴτε βούλοιτο δεκατεύειν
τοὺς συστρατευσαμένους αὐτῷ
δύο ... ἑκατονταρχίας
5 dividir en diez grupos
(τούσδε τοὺς νεοπολίτας)
6 fig., astrol., del influjo de los astros prevalecer sobre
εὖτ' ἂν ... Μήνην ... Ἄρης δεκατεύῃ
ἡ Σελήνη δεκατεύει τὸν Κρόνον
II intr.
1 ser perceptor del diezmo Ar.Fr.472, cf. Hsch., Phot.
2 equiv. a ἀρκτεύω hacer de osa las muchachas atenienses en las fiestas de Ártemis Brauronia, Lys.Fr.250S.,
ἐπεὶ ἔπρασσον αὐτὸ αἱ παρθένοι περὶ τὸν δεκαετῆ χρόνον οὖσαι
1. met acc. van pers. tienden heffen van, tienden laten betalen;
2. met acc. van zaak een tiende betalen van, offeren van; (als tiende) betalen, offeren; pass.:
2) den zehnten Teil nehmen, bes. um ihn einer Gottheit zu weihen, τούτους δεκατεῦσαι τῷ θεῷ Her. 7.132 ; τὰ χρήματα δεκατευθῆναι τῷ Διΐ 1.89 ; τὰ ἐξ ἀγροῦ τῇ θεῷ Xen. An. 5.3.9 ; τοὺς Θηβαίους τοῖς θεοῖς Pol. 9.39 ; vgl. Harp.; Plut. Camill. 8 ; τὰς οὐσίας Alexis Ath. VI.225f ; pass., τοὺς Θηβαίους δεκατευθῆναι Xen. Hell. 6.8.20 u. 5.35, es soll ihnen als Strafe aufgelegt werden, den Zehend zu geben. – Den zehnten Mann hinrichten, dezimieren, D.Cass.; vgl. Dion.Hal. 9.50.
Nach B.A. 235 auch = δεκάζειν.
- to exact the tenth part from a man, to make him pay tithe, τούτους δεκατεῦσαι τῶι θεῶι to make them pay a tithe to the god, Hdt.:— also of things, δ. τὰ ἐξ ἀγροῦ ὡραῖα to tithe them (as an offering), Xen.: and so, Pass., δεκατευθῆναι τῶι Διΐ Hdt.: hence proverb., ἐλπὶς ἦν δεκατευθῆναι τὰς Θήβας, i. e. that it would be made to pay tithe, Xen.