angustiae
angustiae, narrowness, straitness
- I Lit., narrowness, straitness; a defile, strait (perhaps only in prose; syn.: fauces, angustum).
- A Of places: Corinthus posita in angustiis atque in faucibus Graeciae, Cic. Agr. 2, 32; so id. N. D. 2, 7; id. Tusc. 1, 20, 45: itineris, Caes. B. G. 1, 39: Italia coacta in angustias, Sall. Fragm. H. ap. Serv ad Verg. A. 3, 400 (97, II. p. 250 Gerl.): loci, id. C. 58, 20: quod intercidit et incuriā coloni locique angustiā. Plin. 14, 6, 8, § 61: angustiae locorum, Nep. Dat. 8, 4, and Vulg. 2 Macc. 12, 21: angustiae saltibus crebris inclusae, Liv. 28, 1: diu in angustiis pugnatum est, id. 34, 46: itinerum, Tac. A. 15, 43 fin.: per angustias Hellesponti, Suet. Caes. 63: vicorum, id. Ner. 38; so id. Aug. 45; id. Claud. 12; id. Oth. 9 al.—
- B Of other things: spiritūs, shortness of breath, Cic. de Or. 3, 46, 181: urinae, strangury, Plin. 21, 21, 92, § 160.—
- II Trop.
- A Of time, shortness, brevity, want, deficiency: in his vel asperitatibus rerum vel angustiis temporis, Cic. de Or. 1, 1: edidi quae potui, non ut volui, sed ut me temporis angustiae coëgerunt, id. ib. 3, 61; id. Verr. 2, 1, 56; Cic. Fil. ad Tir. Fam. 16, 21, 7: in angustiā temporum, Vulg. Dan. 9, 25.—
- B Of money or other possessions, scarcity, want: aerarii, Cic. Agr. 2, 14: pecuniae publicae, id. Fam. 12, 30: rei frumentariae, Caes. B. C. 2, 17: fortunae, Tac. A. 2, 38: stipendii, id. ib. 1, 35: ad eas rei familiaris angustias decidit, Suet. Claud. 9.— Sometimes absol., want, indigence, poverty: ex meis angustiis illius sustento tenuitatem, Cic. Fil. ad Tir. Fam. 16, 21, 4: paternae, Tac. A. 1, 75.—
- C Of external circumstances, condition, etc., difficulty, distress, perplexity, straits: in summas angustias adduci, Cic. Quint. 5; so id. Fin. 2, 9, 28: cum in his angustiis res esset, Caes. B. C. 1, 54: vereri angustias, Cic. Planc. 22: angustiae petitionis, i. e. the difficulty of obtaining the consular dignity, id. Brut. 47. —So the Vulg. very freq. of external circumstances and of inward state, both in sing. and in plur.: videntes angustiam animi, Gen. 42, 21; so ib. Exod. 6, 9; ib. Rom. 2, 9; and ib. 2 Cor. 2, 4: tenent me angustiae, ib. 2 Reg. 1, 9; so ib. 2 Cor. 6, 4; 12, 10 al. —
- D Of mind or feeling, narrowness, contractedness: non capiunt angustiae pectoris tui, Cic. Pis. 11: cujus animus tantis angustiis invidiae continetur, by such meanness of envy, Auct. ad Her. 4, 43.—
- E Of scientific inquiries which go too deeply into details, and lay too much stress upon little things, subtile or minute verbal criticisms: me ex campo aequitatis ad istas verborum angustias revocas, into a dilemma of verbal subtleties, Cic. Caecin. 29: cur eam (orationem) in tantas angustias et in Stoicorum dumeta compellimus? straits, id. Ac. 2 (Luc.), 35.—
- F Of discourse, brevity, simplicity: angustia conclusae orationis non facile se ipsa tutatur. Cic. N. D. 2, 7, 20 (v. the context).—So in sing., Non. p. 73, 26.
➳ le sing. angustia est très rare ; un seul ex. dans Cicéron ; voici les autres références : Sall. H. 4, 20 ; Vitr. Arch. 5, 3, 6 ; Plin. 14, 61 ; Tac. D. 8 ; Ann. 4, 72 ; Apul. M. 10, 26.
- 1. engte, nauwheid, smalheid [loci; itineris; viarum; fretorum]; abs. bergpas;
- 2. (temporis) kortheid; abs. korte tijd;
- 3. (metaf.) (a) gebrek, tekort, armoede [pecuniae; aerarii; rei familiaris; rei frumentariae]; (b) nood, moeilijkheid, verlegenheid [famis hongersnood]; ➤ in -is esse;
- 4. (pectoris) bekrompenheid;
- 5. (verborum) spitsvondigheid, haarkloverij.
-
…fines, ab Allobrogibus in Segusiavos exercitum ducit. Hi sunt extra provinciam trans Rhodanum primi. Helvetii iam per angustias et fines Sequanorum suas copias traduxerant et in Haeduorum fines pervenerant eorumque agros populabantur. Haedui, cum se suaque…
Julius Caesar, Gallic War
-
…militum concursu et telis repulsi, hoc conatu destiterunt. Relinquebatur una per Sequanos via, qua Sequanis invitis propter angustias ire non poterant. His cum sua sponte persuadere non possent, legatos ad Dumnorigem Haeduum mittunt, ut eo…
Julius Caesar, Gallic War
-
…equitatui praeerant, perturbabantur. Qui se ex his minus timidos existimari volebant, non se hostem vereri, sed angustias itineris et magnitudinem silvarum quae intercederent inter ipsos atque Ariovistum, aut rem frumentariam, ut satis commode supportari posset…
Julius Caesar, Gallic War
-
…locus fuisset, hac ne ipsum quidem sperare nostros exercitus capi posse. Qui suum timorem in rei frumentariae simulationem angustiasque itineris conferrent, facere arroganter, cum aut de officio imperatoris desperare aut praescribere viderentur. Haec sibi esse curae…
Julius Caesar, Gallic War
-
…me hortantur, praeterea necessitudo, quae etiam timidos fortis facit. Nam multitudo hostium ne circumvenire queat, prohibent angustiae loci. Quod si virtuti vostrae fortuna inviderit, cavete inulti animam amittatis neu capti potius sicuti pecora trucidemini quam…
Sallust, Catilina
-
…sin hunc locum fugis et reformidas et me ex hoc, ut ita dicam, campo aequitatis ad istas verborum angustias et ad omnis litterarum angulos revocas, in eis ipsis intercludere insidiis quas mihi conaris opponere. non deieci ,…
Cicero, Pro Caecina
-
…intra munitionem opprimeretur, ea parte, quam proruerat, sese recipiebat, ac plerique ex his, ne in angustias inciderent, x pedum munitione se in fossas praecipitabant, primisque oppressis reliqui per horum corpora salutem sibi atque exitum…
Julius Caesar, Civil War
-
…Brundisio praeerat, tectis instructisque scaphis elicuit naves Laelianas atque ex his longius productam unam quinqueremem et minores duas in angustiis portus cepit, itemque per equites dispositos aqua prohibere classiarios instituit. sed Laelius tempore anni commodiore usus ad navigandum…
Julius Caesar, Civil War
-
…etiam ex perfugis cognoscebant equos eorum tolerari, reliqua vero iumenta interisse ; uti autem ipsos valetudine non bona cum angustiis loci et odore taetro ex multitudine cadaverum et cotidianis laboribus, insuetos operum, tum aquae summa inopia adfectos .…
Julius Caesar, Civil War
-
…cogitabant. non ad haec addebant non ex concursu acri facto, non proelio dimicatum, sibique ipsos multitudine atque angustiis maius attulisse detrimentum quam ab hoste accepissent. non denique communis belli casus recordabantur, quam parvulae saepe causae vel…
Julius Caesar, Civil War