ceterus
ceterus, the other, remainder, rest
he defended the Haedui and the other friends of the Roman people
- the other, that which exists besides, can be added to what is already named of a like kind with it; the other part (while reliquus is that which yet remains of an object, the rest; e. g. stipendium pendere et cetera indigna pati, and endured other indignities of the kind, Liv. 21, 20, 6. On the other hand: jam vero reliqua—not cetera —quarta pars mundi ea et ipsa totā naturā fervida est, et ceteris naturis omnibus salutarem impertit et vitalem calorem, Cic. N. D. 2, 10, 27; cf. Hand, Turs. II. p. 33; Doed. Syn. 1, p. 83. Still these ideas, esp. after the Aug. per., are often confounded, and the Engl., the remainder, the rest, and the adverb. phrase for the rest, etc., can be used interchangeably for both words).
- 1 Sing.
- a Masc.: si vestem et ceterum ornatum muliebrem pretii majoris habeat, Cic. Inv. 1, 31, 51 (also in Quint. 5, 11, 28); Nep. Dat. 3, 1: laeta et imperatori ceteroque exercitui, Liv. 28, 4, 1: vestitu calciatuque et cetero habitu, Suet. Calig. 52: illos milites subduxit, exercitum ceterum servavit, Cato ap. Gell. 3, 7, 19: cohortes veteranas in fronte, post eas ceterum exercitum in subsidiis locat, Sall. C. 59, 5: a cetero exercitu, Curt. 5, 9, 11; Tac. Agr. 17; Suet. Galb. 20 fin.: de cetero numero candidatorum, id. Caes. 41.—
- b Fem.: cetera jurisdictio, Cic. Att. 6, 2, 5: vita, Sall. C. 52, 31: aetas, Verg. G. 3, 62: nox, Ov. M. 12, 579: silva, id. ib. 8, 750: turba, id. ib. 3, 236; 12, 286; Hor. S. 2, 8, 26: classis, Liv. 35, 26, 9: deprecatio, id. 42, 48, 3; 21, 7, 7: inter ceteram planitiem mons, Sall. J. 92, 5: Graeciam, Nep. Paus. 2, 4: aciem, Liv. 6, 8, 6: multitudinem, id. 35, 30, 8: (super) turbam, Suet. Calig. 26: manum procerum, Tac. Or. 37: pro ceterā ejus audaciā atque amentiā, Cic. Verr. 2, 1, 2, § 6: pluviā (aquā) utebantur, Sall. J. 89, 6: ceterā (ex) copiā militum, Liv. 35, 30, 9; Plin. Ep. 2, 16, 1: ceterā (pro) reverentiā, id. ib. 3, 8, 1: ceterā (cum) turbā, Suet. Claud. 12 al.—
- c Neutr.: cum a pecu cetero absunt, Plaut. Bacch. 5, 2, 20 (1139): non abhorret a cetero scelere, Liv. 1, 48, 5; Suet. Aug. 24: cetero (e) genere hominum, id. ib. 57: quanto violentior cetero mari Oceanus, Tac. A. 2, 24 al.—Subst.: cētĕrum, i, n., the rest: elocuta sum convivas, ceterum cura tu, Plaut. Men. 1, 4, 6 (224): ceterum omne incensum est, Liv. 22, 20, 6; so, de cetero, as for the rest, Cic. Fin. 1, 7, 26; Curt. 4, 1, 14 al.; and in ceterum, for the rest, for the future, Sen. Ep. 78, 15.—
- 2 Plur., the rest, the others (freq. in all periods and species of composition): de reliquis nihil melius ipso est: ceteri et cetera ejus modi, ut, etc., Cic. Fam. 4, 4, 5: multae sunt insidiae bonis nosti cetera, id. Planc. 24, 59; id. Fat. 13, 29: cetera de genere hoc, adeo sunt multa, etc., Hor. S. 1, 1, 13; Lucr. 5, 38: ut omittam cetera, Cic. Cat. 3, 8, 18: ibi Amineum... Lucanum serito, ceterae vites in quemvis agrum conveniunt, Cato R. R. 6, 4: quam fortunatus ceteris sim rebus, absque una hac foret, Ter. Hec. 601: nam ceteri fere, qui artem orandi litteris tradiderunt, ita sunt exorsi, quasi, etc., Quint. prooem. § 4; id. 10, 1, 80: ceterae partes loquentem adjuvant, hae ipsae loquuntur, id. 11, 3, 85: sane ceterarum rerum pater familias et prudens et attentus, unā in re paulo minus consideratus, Cic. Quint. 3, 11: hanc inter ceteras vocem, Quint. 9, 4, 55: de justitiā, fortitudine, temperantiā ceterisque similibus, id. prooem. § 12; 3, 5, 5; 2, 4, 38: ego ceteris laetus, hoc uno torqueor, Curt. 6, 5, 3.—
- b Et cetera ceteraque or cetera, and so forth, καὶ τὰ ἑξῆς, when one refers to a well-known object with only a few words, or mentions only a few from a great number of objects, Cic. de Or. 2, 32, 141: ut illud Scipionis, Agas asellum et cetera, id. ib. 2, 64, 258; id. Top. 6, 30; 11, 48; id. Tusc. 2, 17, 39; id. Att. 2, 19, 3: et similiter cetera, Quint. 4, 1, 14: vina ceteraque, Cic. Verr. 2, 1, 36, § 91; Curt. 3, 4, 10: solem, lunam, mare, cetera, Lucr. 2, 1085: fundum, aedes, parietem, supellectilem, penus, cetera, Cic. Top. 5. 27.—
- II Hence, the advv.,
- A cē-tĕrum (orig. acc. respectiv.), lit. that which relates to the other, the rest (besides what has been mentioned).
- 1 For the rest, in other respects, otherwise (in good prose): nihil, nisi ut ametis impero: Ceterum quantum lubet me poscitote aurum, ego dabo, Plaut. Bacch. 4, 4, 52 (691): tu aurum rogato: ceterum (for the rest, in respect to the rest) verbum sat est, id. ib. 4, 8, 37 (878): precator, qui mihi sic oret: nunc amitte quaeso hunc; ceterum Posthac si quicquam, nil precor, Ter. Phorm. 141: ego me in Cumano et Pompeiano, praeterquam quod sine te, ceterum satis commode oblectabam, Cic. Q. Fr. 2, 12 (14), 1: foedera alia aliis legibus, ceterum eodem modo omnia fiunt, Liv. 1, 24, 3; cf. Sall. J. 2, 4; 75, 3; Nep. Eum. 8, 5; Curt. 4, 1, 18.—Rarely after the verb: argentum accepi; nil curavi ceterum, Plaut. Capt. 5, 3, 12 (989): numquid me vis ceterum? id. Ep. 4, 2, 76 (645).—
- 2 = alioquin, introducing a conclusion contrary to fact (mostly post-class.), otherwise, else, in the opposite event, = Gr. ἄλλως: non enim cogitaras; ceterum Idem hoc melius invenisses, Ter. Eun. 452: ita et anima... solam vim ejus exprimere non valuit,... ceterum non esset anima, sed spiritus, Tert. adv. Marc. 2, 9; Ap. Met. 7, 25, 6; Dig. 4, 4, 7, § 2 al.—
- 3 In passing to another thought, besides, for the rest; very freq. (esp. in the histt.; usu. placed at the beginning of a new clause; only in the comic poets in the middle): Filium tuom te meliust repetere, Ceterum uxorem abduce ex aedibus, Plaut. Truc. 4, 3, 73 (847); Ter. Hec. 391; Sall. J. 4, 1; 20, 8; 29, 2; Quint. 6, 1, 8; 8, 6, 51; 9, 2, 14 al.; Suet. Caes. 4; 16; id. Tib. 42; id. Claud. 1; Curt. 3, 1, 4; 3, 3, 7; 3, 6, 13; Col. 8, 8, 5: dehinc ceterum valete, Plaut. Poen. prol. 125; cf. id. ib. 91. —
- 4 With a restricting force, commonly contrasted with quidem or a neg. phrase; often to be translated by but, yet, notwithstanding, still, on the other hand (esp. freq. since the Aug. per.): cum haud cuiquam in dubio esset, bellum ab Tarquiniis imminere, id quidem spe omnium serius fuit: ceterum, id quod non timebant, per dolum ac proditionem prope libertas amissa est, Liv. 2, 3, 1; Plin. Pan. 5, 4; Flor. 3, 1, 11; Suet. Aug. 8; 66; id. Tib. 61 fin.; id. Gram. 4 al.: eos multum laboris suscipere, ceterum ex omnibus maxume tutos esse, Sall. J. 14, 12: avidus potentiae, honoris, divitiarum, ceterum vitia sua callide occultans, id. ib. 15, 3; 52, 1; 83, 1; id. C. 51, 26: eo rem se vetustate oblitteratam, ceterum suae memoriae infixam adferre, Liv. 3, 71, 6: id quamquam, nihil portendentibus diis, ceterum neglegentia humana acciderat, tamen, etc., id. 28, 11, 7; 9, 21, 1; 21, 6, 1 Weissenb. ad loc.: ut quisquis factus est princeps, extemplo fama ejus, incertum bona an mala, ceterum aeterna est, Plin. Pan. 55, 9: pauca repetundarum crimina, ceterum magicas superstitiones objectabat, Tac. A. 12, 59; cf. Liv. 3, 40, 11.—
- B cētĕra (properly acc. plur.), = τἆλλα, τὰ λοιπά, as for the rest, otherwise; with adjj., and (in poets) with verbs (not found in Cic. or Quint.).
- α With adj.: Bocchus praeter nomen cetera ignarus populi Romani, Sall. J. 19, 7: hastile cetera teres praeterquam ad extremum, Liv. 21, 8, 10: excepto quod non simul esses, cetera laetus, Hor. Ep. 1, 10, 50 (cf. the passage cited under ceterum, II. A. 1. fin., Cic. Q. Fr. 2, 12 (14), 1): cetera Graius, Verg. A. 3, 594 (so prob. also Hor. Ep. 1, 10, 3, where others read ad cetera): virum cetera egregium secuta, Liv. 1, 35, 6: vir cetera sanctissimus, Vell. 2, 46, 2 Ruhnk.; Plin. 8, 15, 16, § 40; 12, 6, 13, § 25; 22, 25, 64, § 133; Tac. G. 29.—
- β With verbs: cetera, quos peperisti, ne cures, Enn. ap. Serv. ad Verg. A. 9, 656: quiescas cetera, Plaut. Mil. 3, 3, 53 (927): cetera parce, puer, bello, Verg. A. 9, 656; cf. Sil. 17, 286: cetera non latet hostis, id. 2, 332; Mart. 13, 84.—
- C cētĕrō, peculiar to the Nat. Hist. of Pliny, for the rest, in other respects, otherwise: cetero viri quam feminae majus, Plin. 11, 37, 49, § 133; so id. 3, 11, 16, § 105; 6, 26, 30, § 122; 8, 3, 4, § 7; 10, 1, 1, § 1 al.: est et alia iritis cetero similis, at praedura, id. 37, 9, 52, § 138.— Of time: palumbes incubat femina post meridiana in matutinum, cetero mas, id. 10, 58, 79, § 159.
virginitas ‥ / cetera virtutum vincit praeconia laude
cetera, quae dudum numeravimus, agmina septem
vel tibi vel ~is auditoribus ‥ hujus historiae
~os [sc. equites ] ‥ persequitur
quartus fuit homo abbatis et ~i quattuor fuerunt commendati Wenningi
perhibet testimonium Alicia M. et ~e mulieres
zodiacus cum cetera / cyclus fuscatur caterva
de terrae gremiis formabar primitus arte; / materia trucibus processit cetera tauris
unius loci spatium ~o campo viridius
~am Transhumbranae gentis partem
ut puta sunt bucolica et georgica ~aque hujusmodi
sunt aliae praepositiones quae similiter in compositione figurarum corrumpunt annexas orationum partes, ut ‥ cado, decido, ‥ patior, perpetior ‥ et ~a similia
Augustinus ‥, ‘etiamsi eos’, inquit, ‘per haec ad sua traducere non potuerint’ et ~a
~a quae agitis ‥ cuncta tolerabimus
in ~is similibus similiter
~is vero paribus ordinarunt quod ille preferatur ~is qui de partibus Donelmi proximo oriundus extitit
inter ~a publicavit quod ‥ comes H. ‥ literas quasdam ‥ sibi tradidit
inter setera
ad secundam [precariam ] erit panis medietas de frumento et medietas ordey et ~a alia ut supra
Petrum apostolum hunc ritum [sc. tonsuram ] sumpsisse asserimus. ‥ ~um in Veteri Testamento tonsurae signum a Nazareis ‥, ni fallor, sumpsit exordium
habitabant autem [Romani ] intra vallum ‥; ~um ulteriores Brittaniae partes ‥ jure dominandi possidebant
[rex ] Normannos primates obsecrabat ne committi prelium ‥ ante municipium aliquod paterentur. ‥ ~um, quae velut immoderatam fortitudinis ostentationem dissuadebat rex ‥, ea nos ‥ animosae aetati ‥ ascribimus
~um, quamvis ‥ cesset ‥ causa secunda, scribere nos tamen prior illa premonet
molliori concilio decretum ut, indicta penitentia, legitimo de ~o letarentur conjugio
promisit se nunquam decetero ‥ moturum controversiam
si ‥ decetero ‥ in aliquo deliquerit
sicque tutior de ~o patebit transitus nostris fidelibus supra mare(
post hec de ~o se sensus suos mundanis noluit immiscere negotiis
a fide Christi nulla me deterrebit persecucio. ‥ de ~o angustia temporis non permittit exercitum congregare ut more patrum dimicemus pro patrie libertate(
- 2 CA-, CI-, the other, remainder, rest: ornatus: regio cultu, N.: cohortes veteranas ... ceterum exercitum locat, S.: multitudo, S.: aetas, V.: murus supra ceterae modum altitudinis emunitus, L.: inter ceteram planitiem mons, S.: pro ceterā eius audaciā: unā iugi aquā, ceterā pluviā utebantur, S.: vos curis solvi ceteris, T.: amici, Cs.: praestare ceteris animalibus, S.: ceterarum rerum prudens: non abhorret a cetero scelere, L.— Idiomat. (with the genus instead of the species), the others, besides, also: Ipse (consul) vocat pugnas, sequitur tum cetera pubes, V.: hi ceterorum Britannorum fugacissimi (i. e. omnium), Ta.—As substm., the others, all the rest, everybody else: ceteri nihil suspicantes dant (ius iurandum), Cassius, etc., S.— As substn.: ceterum omne incensum est, the rest, L.: de cetero, as for the rest: nii egregie praeter cetera studebat, T.: ad cetera addiderunt, falsum numerum deferri, etc., Cs.: inter cetera tristia eius anni, L.: Cetera de genere hoc, adeo sunt multa, etc., H.: ut omittam cetera. —Esp., et cetera or ceteraque, and the rest, and the like, and so forth: cum scriptum ita sit ... et cetera: ut illud, ‘Agas asellum’ et cetera.
-
…in nocturno conventu ad M. Laecam fuisset necne. cum ille homo audacissimus conscientia convictus primo reticuisset, patefeci cetera quid ea nocte egisset, ubi fuisset, quid in proximam constituisset, quem ad modum esset ei ratio totius…
Cicero, in Catilinam
-
…florem totius Italiae ac robur educite. iam vero urbes coloniarum ac municipiorum respondebunt Catilinae tumulis silvestribus. neque ego ceteras copias, ornamenta, praesidia vestra cum illius latronis inopia atque egestate conferre debeo. sed si, omissis his…
Cicero, in Catilinam
-
…a Romulo es constitutus, quem Statorem huius urbis atque imperi vere nominamus, hunc et huius socios a tuis ceterisque templis, a tectis urbis ac moenibus, a vita fortunisque civium omnium arcebis et homines bonorum inimicos, hostis…
Cicero, in Catilinam
-
…aderant magno fletu auxilium a Caesare petere coeperunt. Animadvertit Caesar unos ex omnibus Sequanos nihil earum rerum facere quas ceteri facerent sed tristes capite demisso terram intueri. Eius rei quae causa esset miratus ex ipsis quaesiit. Nihil Sequani…
Julius Caesar, Gallic War
-
…illo ipso die meis praesidiis, mea diligentia circumclusum commovere te contra rem publicam non potuisse, cum tu discessu ceterorum nostra tamen qui remansissemus caede contentum te esse dicebas quid cum te Praeneste Kalendis ipsis Novembribus occupaturum nocturno impetu esse…
Cicero, in Catilinam
-
…tibi auctoritas est videlicet cara, vita vilissima, sed etiam illi equites Romani, honestissimi atque optimi viri, ceterique fortissimi cives qui circumstant senatum, quorum tu et frequentiam videre et studia perspicere et voces paulo ante exaudire potuisti…
Cicero, in Catilinam
-
…consensisse neque contra populum Romanum coniurasse, paratosque esse et obsides dare et imperata facere et oppidis recipere et frumento ceterisque rebus iuvare ; reliquos omnes Belgas in armis esse, Germanosque qui cis Rhenum incolant sese cum his coniunxisse ,…
Julius Caesar, Gallic War
-
…publicae pestem paulisper reprimi, non in perpetuum comprimi posse. quod si sese eiecerit secumque suos eduxerit et eodem ceteros undique conlectos naufragos adgregarit, exstinguetur atque delebitur non modo haec tam adulta rei publicae pestis verum etiam stirps ac…
Cicero, in Catilinam
-
…. ; Pisone consulibus senatus censuisset uti quicumque Galliam provinciam obtineret, quod commodo rei publicae facere posset, Haeduos ceterosque amicos populi Romani defenderet, se Haeduorum iniurias non neglecturum. Ad haec Ariovistus respondit ius esse belli ut qui…
Julius Caesar, Gallic War
-
…dedit Ex Attica hinc abreptam. Civemne Arbitror Certum non scimus matris nomen et patris Dicebat ipsa patriam et signa caetera Neque scibat, neque per aetatem etiam potuerat. Mercator hoc addebat, e praedonibus Unde emerat se audisse abreptam…
Terence, Eunuchus