idem

vir fortis idemque philosophus
a brave man and at the same time a philosopher

īdem, eadem, idem, pron.: the same, 1.240; at the same time, at once, 3.80, et al. (is and -dem)

īdem, ĕădem, ĭdem (masc. eidem, freq. in MSS. and inscrr.; v. Lachm. ad Lucr. 1, 120; rarely isdem or eisdem; plur. nom. eidem; dat. and abl. eisdem; usu. contr. idem, isdem; not iidem, iisdem; v. Neue, Formenl. 2, 198 sqq.), pron. [from the pronom. root I, whence is, and the demonstr. suff. dem; root of dies, day, time; hence, just, exactly, Corss. Aussp. 2, 855], the same.

• I In gen.: deinde quod nos eadem Asia atque idem iste Mithridates initio belli Asiatici docuit, Cic. de Imp. Pomp. 7, 19: quam (sphaeram) ab eodem Archimede factam posuerat in templo Virtutis Marcellus idem, id. Rep. 1, 14: id, quod eidem Ciceroni placet, Quint. 10, 7, 28: jure erat semper idem vultus (Socratis), Cic. Tusc. 3, 15, 31: idem semper vultus eademque frons, id. Off. 1, 26, 90: tu autem eodem modo omnes causas ages? aut in iisdem causis perpetuum et eundem spiritum sine ulla commutatione obtinebis? id. Or. 31, 110: non quod alia res esset: immo eadem, id. Clu. 29, 80: etiam si verbo differre videbitur, re tamen erit unum et omnibus in causis idem valebit, id. Caecin. 21, 59: ad causas simillimas inter se vel potius easdem, id. Brut. 94, 324. —
• II In partic., idem is used,
• • A When two predicates are referred to the same subject.
  • • 1 When the predicates are of the same kind it may often be rendered, at the same time, likewise, also, etc., or = is (ea, id) with quoque, etiam, simul, etc.: cum Academico et eodem rhetore congredi conatus sum, Cic. N. D. 2, 1, 1; cf.: oratio splendida et grandis et eadem in primis faceta, id. Brut. 79, 273: avunculus meus, vir innocentissimus idemque doctissimus, id. N. D. 3, 32, 80: jam M. Marcellus ille quinquies consul totum (auspicium) omisit, idem imperator, idem augur optimus, id. Div. 2, 36, 77: ubi Xenocrates, ubi Aristoteles ista tetigit? hos enim quasi eosdem esse vultis, id. Ac. 2, 44, 136; cf.: viros fortes, magnanimos, eosdem bonos et simplices esse volumus, id. Off. 1, 19, 63: Caninius idem et idem noster cum ad me pervesperi venisset, etc., id. Fam. 9, 2, 1: amicus est tamquam alter idem, a second self, id. Lael. 21, 80: ad idem semper exspectandum paratior, id. Off. 2, 15, 53: nam idem velle atque idem nolle, ea demum firma amicitia est, Sall. C. 20, 5; cf.: quos omnes eadem odisse, eadem metuere in unum coeëgit, id. J. 31, 14: Hisdem diebus, for eisdem, Pall. 10, 13: hic finis belli, ... idemque finis regni, Liv. 45, 9, 2; 2, 12, 2: quae ab condita urbe Roma ad captam urbem eandem Romani ... gessere, id. 6, 1, 1: ut pars militum gladiatores, qui e servitio Blaesi erant, pars ceteram ejusdem familiam vincirent, Tac. A. 1, 23: erepta mihi prius eorundem matre, Quint. 6, prooem. § 4: fervida aestas, longinqua itinera sola ducis patientia mitigabantur, eodem plura quam gregario milite tolerante, Tac. A. 14, 24.—
    • 2 When the predicates are in contrast with one another it may be rendered, nevertheless, yet, on the contrary: (Epicurus) cum optimam et praestantissimam naturam dei dicat esse, negat idem esse in deo gratiam, Cic. N. D. 1, 43, § 121; cf. Curt. 5, 1, 14.—
  • B Esp.
  • • 1 Connected or corresp. with the pronouns ego, tu, hic, ille, iste, qui, and with unus: idem ego ille (non enim mihi videor insolenter gloriari, etc.) idem inquam ego recreavi afflictos animos, etc., Cic. Att. 1, 16, 8: ego idem, qui, etc., id. Or. 7, 23; cf.: habitae sunt multae de me contiones ... habuit de eodem me P. Lentulus consul contionem, id. Sest. 50, 107: cedo nunc ejusdem illius inimici mei de me eodem contionem, id. ib. § 108: de me eodem, id. ib. 51, 109: quin tu igitur concedis idem, etc., id. Rep. 1, 39 fin. Mos.; cf.: cognoram te in custodia salutis meae diligentem: eundemque te, etc., id. Att. 4, 1, 1: Sopater quidam fuit, etc. ... huic eidem Sopatro eidem inimici ad C. Verrem ejusdem rei nomen detulerunt, id. Verr. 2, 2, 28, § 68: cum est idem hic Sopater absolutus, id. ib. 2, 2, 29, § 70: hoc idem facere, id. Rep. 1, 35: ab hisce eisdem permotionibus, id. de Or. 1, 12, 53: idem ille tyrannus, id. Rep. 1, 42: in eisdem illis locis, id. Verr. 2, 1, 21, § 56: eandem illam (sphaeram), id. Rep. 1, 14: eum et idem qui consuerunt et idem illud alii desiderent, id. Off. 2, 15 fin.: idem iste Mithridates, id. de Imp. Pomp. 7, 19 (Klotz, Orell., B. and K.; older edd., idem ipse): musici qui erant quondam idem poëtae, id. de Or. 3, 44, 174; cf.: beneficentia, quam eandem benignitatem appellari licet, id. Off. 1, 7, 20: quod idem in ceteris artibus non fit, id. Fin. 3, 7, 24 fin.: exitus quidem omnium unus et idem fuit, id. Div. 2, 47, 97: in qua (causa) omnes sentirent unum atque idem, id. Cat. 4, 7, 14; cf. in an inverted order: ut verset saepe multis modis eandem et unam rem, id. Or. 40, 137: neque ego aliter accepi: intellexi tamen idem, non existimasse te, etc., id. Fam. 9, 15, 3; id. Att. 3, 12, 1; 8, 3, 3.—
    • 2 As a word of comparison, with et, ac, que, ut, qui (quae, quod), quam, quasi, cum, or (mostly poet.) with the dat., the same as, identical with, of the same meaning as, etc.: si quaeratur, idemne sit pertinacia et perseverantia, Cic. Top. 23, 87: videmus fuisse quosdam, qui idem ornate ac graviter, idem versute et subtiliter dicerent, at the same time and as well as, id. Or. 7, 22; cf. id. Sull. 18, 51: imperii nostri terrarumque idem est extremum, id. Prov. Cons. 13, 33; cf. id. Cael. 28, 67: disputationem habitam non quasi narrantes exponimus, sed eisdem fere verbis, ut actum disputatumque est, id. Tusc. 2, 3, 9: idem abeunt, qui venerant, id. Fin. 4, 3, 7: quoniam earum rerum quas ego gessi, non est eadem fortuna atque condicio, quae illorum qui, etc., id. Cat. 3, 12, 27: non quo idem sit servulus quod familia, id. Caecin. 20, 58: qui (servi) et moribus eisdem essent, quibus dominus, et eodem genere ac loco nati, id. Verr. 2, 3, 25, § 62: eandem constituit potestatem quam si, etc., id. Agr. 2, 12, 30: eodem loco res est, quasi ea pecunia legata non esset, id. Leg. 2, 21, 53; cf.: sensu amisso fit idem, quasi natus non esset omnino, id. Lael. 4, 14.—With cum: tibi mecum in eodem est pistrino vivendum, Cic. de Or. 2, 33, 144: hunc eodem mecum patre genitum, etc., Tac. A. 15, 2: in eadem mecum Africa geniti fides, Liv. 30, 12, 15; 28, 28, 14.—With dat.: (Homerus) Sceptra potitus, eadem aliis sopitu' quiete est, Lucr. 3, 1038; cf.: invitum qui servat idem facit occidenti, Hor. A. P. 467; so Ov. M. 13, 50; id. Am. 1, 4, 1 al.: quod non idem illis censuissemus, Cic. Fam. 9, 6, 3; Just. 2, 4, 10: ille eadem nobis juratus in arma, Ov. M. 13, 50.—In neutr. with gen.: si idem nos juris haberemus quod ceteri, Cic. Balb. 12, 29: tibi idem consilii do, quod, etc., id. Fam. 9, 2, 2: omnes qui ubique idem operis efficiunt, Lact. 5, 4, 1: non habet officii lucifer omnis idem, Ov. F. 1, 46.—Advv.: eādem, eodem, v. h. v.

ī-dem, ea-dem, i-dem (v. is u. dem Suffix dem), derselbe, der nämliche (zur Bezeichnung der Identität einer Person od. Sache), Cic. u.a.: eundem excellere pluribus rebus, daß ein und derselbe usw., Cic.: idem velle atque idem nolle, dasselbe, das Nämliche, Sall.: amicus est tamquam alter idem, ein anderes Selbst, ein zweites Ich, Cic. – zuweilen = auch, ebenfalls, zugleich, idem ego contendo, ich behaupte auch, Cic.: suavissimus et idem facillimus, Cic.: doppelt = zugleich und; sowohl... als auch; zugleich... zugleich, tuus idem et idem noster, Cic.: idem maestitiam reprehendit, idem iocum, Cic. – konstr. a) mit folg. qui, atque (ac), et, ut, quam, quasi, cum u. dgl., zB. eadem virtus, quae in proavo, Cic.: idem valere, ac etc., Cic.: non eadem nobis et illis necessitudo impendet, Sall.: isdem verbis, ut actum est, Cic.: eandem potestatem, quam si lata esset lex, Cic.: eodem loco est, quasi... non esset, Cic.: in eadem mecum Africa geniti, Liv.: eodem mecum patre genitus, Tac. (vgl. über idem cum Weißenb. Liv. 30, 12, 15). – mit folg. Dat., idem facit occidenti, er handelte gleich dem usw., Hor. de art. poët. 467; u. so auch Lucr. 3, 1036. Cic. ep. 9, 6, 3. Iustin. 2, 4, 10. – neutr. subst. (s. Burm. Ov. fast. 1, 46. Bünem. Lact. 5, 4, 1), idem iuris, das nämliche Recht, Cic.: idem operis, Lact.: eodem loci, auf eben der Stelle, Cic. – b) mit et od. que = und zwar, Asia ista referta et eadem delicata, Cic.: certissimi iidemque acerrimi, Cic.: esse uno et eodem statu, in ein u. demselben, Cic.: uno eodemque tempore, zu ein u. derselben Zeit, Cic.: uno atque eodem die, Suet. – ➳ In Inscr. u. codd. der Nom. Sing. des Mask. auch isdem u. öfter eidem der Dat. Sing. īdem (s. Neue-Wagener Formenl.³ 2, 390 u. 391 u. Georges Lexik. d. lat. Wortf. S. 331. Lachm. Lucr. 1, 120); der Dat. Sing. des Femin. eaedem, Anthol. Lat. 1536, 2 M.; der Nom. Plur. bei Dichtern auch idem; Dat. u. Abl. Plur. gew. isdem (s. Neue-Wagener Formenl.³ 2, 392 ff.). – Ablat. e͡odemque, e͡ademque dreisilbig, Verg. ecl. 8, 80; Aen. 10, 487: Akk. Plur. e͡osdem zweisilbig, Prop. 4, 7, 7 sq.

īdem, eadem, ĭdem [CL] In addition to most CL forms are found: m. sg. nom. isdem (infl. by is) Felix Guthl. 36, DB I 1va, Whittlesey app. 142; f. sg. dat. eaedem Reg. Brechin II 174 (1519); forms in h- show infl. of hic. 1 (adj.) the same as that previously mentioned or still under discussion; b (w. words meaning ‘aforesaid’). illa tollat alium virum sibi si unum ante habuerat. eadem sententia stat de servis transmarinis Theod. Pen. II 12. 24; †701 (12c) v manentes in loco qui dicitur I. et ubi rivulus qui vocatur C. xx et in alio loco juxta eundem rivulum x CS 103; quia superius quantum isdem vir venerabilis Guthlac adversus veras apertasque diabolicas insidias valuit explicavimus Felix Guthl. 36; iisdem [vv. ll. hisdem, isdem] fere temporibus Ib. 37; Osuald ‥ Nordanhymbrorum rex Christianissimus hisdem finibus regnum tenuit Bede HE II 5 p. 89 (cf. H. Hunt. HA II 23: eisdem,; Chr. Holyrood 9: hiisdem,; Ciren. I 99: isdem); 966 ego Eadgar rex ‥ confirmavi. ego Dunstan Doronensis aecclesiae archiepiscopus eusdem [sic MS] regis donationem ‥ consignavi CS 1176; 974 (12c) spaciumque omne prefatis cenobiis contiguum dissipatis secularium domunculis ‥ isdem sanctis locis in Wentana civitate deifice locatis ‥ largitus sum CS 1302; 1239 legato, quem tunc ipso tempore ‥ se misisse dixit in Syriam, ‥ auctoritatem ‥ subsequenter ademit. eodemmetipso [? l. eodem et ipso] tempore ‥ (Lit. Fred. Imp.) M. Par. Maj. III 632; erat isdem Werbodus idolatra Whittlesey app. 142; ad indumenta pauperum ‥ assignavit idem abbas annuum redditum xviij s. ‥ portario ‥ percipiendum, ita ut in communi lanaria nostra cum communibus pannis nostris iidem panni texerentur et cum eisdem pariter ‥ fullerentur Meaux II 65; 1519 unacum cauda et horto eedem petie terre adjacentibus Reg. Brechin II 174.  b s868 anno ‥ nativitatis Ælfredi regis vigesimo, idem ipse praefatus ac venerabilis A. rex ‥ Asser Alf. 29; idem supradictus philosophus Adel. ED 26. 2 the same as something in the same context: a (w. rel. cl., cf. 3b, 8b infra); b (w. correl. cum, sicut, ut, etc.); c (w. dat.); d (unus idemque w. rel. cl.; cf. 5b, 11c infra). a dum eadem mortis ira, qua filii sunt, multatur Gildas EB 69; quae a frequentatoribus ejus, Wilfrido et Cissan, audivi, eodem ordine, quo conperi, easdem res narrare curabo Felix Guthl. 28; 875 concedo amico meo W. aliquam partem terre ‥ cum eadem libertate quam Ælfredus rex ‥ mihi ‥ donavit CS 539; archipresbyter ‥ quem quidam eundem putant quem et decanum Gir. PI I 19 p. 110.  b festinus quaternionem promptum paravi ‥ ac in illa eadem die non minus quam tria alia sibi placabilia testimonia ‥ in eodem quaternione, ut praedixeram, scripsi Asser Alf. 89 (cf. (v. 3b infra)); predestinatio predestinantis non est eadem cum predestinatione predestinati Hales Qu. 700; 1268 crucem portatilem ‥ ejusdem magnitudinis cum crucibus ‥ quas archiepiscopi coram se faciunt deportari Cl 15; c1283 et [W. Schureue] de omnibus aliis consuetudinibus et operibus debet eodem modo sicut Walterus de D. Cust. Battle 9; tenendo animam sensitivam esse eamdem formam cum intellectiva Ockham Quodl. 83.  c de ista oracione ‘idem sibi’ sciendum quod cum pronomen non construitur cum casu regendo ipsum, hec vox ‘idem’ uno modo est pronomen, alio modo est nomen, secundum quod nomen est sic exigit casum Bacon XV 161; GLA III 289B (Duns Quaest. Anal. Pri.) (v. discernere 2d); que uni et eidem sunt eadem, inter se sunt eadem: igitur, si veritas et falsitas sunt idem cum proposicione vera et falsa, ‥ Ockham Quodl. 574; Sortes est realiter idem sibi Ib. 685; possum dicere quod Sortes est idem Sorti et quod idem est eidem idem Ib. 687.  d iter suum uno eodemque ordine, quo vir Dei ante narravit, confessi sunt Felix Guthl. 33. 3 (w. ref. to person or thing previously mentioned or specified in context): a (w. proper names); b (w. hic, ille, or ipse). a in Beusberg hund’: . in eadem villa tenet W. filius Ogerii j solin’. ‥ isdem W. tenet j monast’ in Dovere de episcopo DB I 1va; 1130 J. filius Alani debet c s. de firma preteriti anni. ‥ et idem Alanus r. c. de c s. de firma de C. Pipe 7; c1160 convenit idem H. quod ‥ (v. 1 decimator a); 1286 hiidem [Pat 105 m. 23: iidem] G., R. [et al.] ‥ seu predicti abbas et conventus ‥ Reg. Malm. II 309.  b omnes ad quos haec eadem historia pervenire potuerit ‥ precor ut ‥ Bede HE pref. p. 8; 858 ij molina ad illam eandem terram pertinencia CS 496; s851 ipso eodem anno Asser Alf. 3; in illa eadem die Ib. 89 (v. 2b supra); per diem integrum et noctem ad eandem illam horam, qua anteriori vespera accensae fuerant, candelae ardendo lucescere non poterant Ib. 104; 943 (13c) secundum illud quod apostoli Pauli ‥ predicacione dixit ‘omnia nuda ‥’ [Hebr. iv 13] idem ipse agonista ait ‘que videntur ‥’ [II Cor. iv 18] CS 784. 4 the same as before or in other circumstances; b (w. correl.). c (impl. continuity) the same, unchanged. in quibusdam locis ‥, licet mutentur verba, eadem est tamen sententia Petrus Dial. 4; ergo quando quidem vix ullus permanet idem, / qui vestem mutat Epigr. Misc. 3 p. 158; eadem inpudencia, non minus quam ante, contumaciter et discorditer recedentes Gir. SD 118; aqua quoque, per discontinuacionem corrupta, per recontinuacionem eadem numero generatur Bradw. CD 868A.  b nec negas legem ‥ eandem per omnia sicut Moyses eam scripsit permanere? Petrus Dial. 4.  c si [luna] rotunda et semper ejusdem forme foret, propriam lucem haberet Adel. QN 62; sol manens idem sine omni transmutatione Bacon XIII 107. 5 the same in each case or w. ref. to each subject. b (unus idemque or sim.) one and the same; cf. 2d supra, 11c infra. lunae autem status idem eademque sit pro variante solis digressu conversio Bede TR 25; nobis omnibus restat exitus idem Felix Guthl. 50; virtutem ignis eandem esse erga omnia nemo dubitat Petrus Dial. 28; licet ‥ eis [sc. Sarracenis] eodem tempore quatuor legitimas habere uxores Ib. 63; si curamus ĭdem, duo non sumus, immo vir īdem Serlo Wilt. 2. 49 (cf. (v. 11a infra)); arbor vero sit que pluribus solis periodis permanens de eodem stipite pluries fructificat Gros. Hexaem. IV 28. 2; quando plura verba isdem casibus efferuntur Garl. PP 116; fere heedem sunt recepciones et expense Ac. Beaulieu 51; verum est [quod] idem immediate subjicitur effectibus diversis, sicut eidem radii solares sunt causa immediate contrariorum Bacon XIII 108; Aristoteles ‥ vult quod, in assignando extremum uni correlativo, utendum est eodem nomine in diversis casibus Ockham Quodl. 687; inveniuntur altere ‥ excepto quod pause semibrevium non sunt heedem Fig. 50.  b una eademque sanguinis fundendi aviditate concordes Gildas EB 19; unus atque idem spiritus operatur in omnibus V. Greg. 80; quinque gentium linguis unam eandemque summae veritatis ‥ scientiam scrutatur Bede HE I 1 p. 11; legere et interpretari simul uno eodemque die primitus inchoavit Asser Alf. 87; uno eodemque momento Petrus Dial. 28 (cf. ib.: uno eodemque temporis ictu); s1141 [rex et comes] unam eandemque sortem experti sunt W. Malm. HN 500 p. 61; predicti xij recognitores non fuerunt de uno et eodem assensu in suo veredicto State Tri. Ed. I 64. 6 (pron.) the same person or thing as previously mentioned or under discussion; b (w. correl.). si ultra in peccato persistat, ij xl [jejunet], et si idem fecerit, abscidatur a corpore sicut membrum putredum Gildas Pen. 17; Britannia ‥ vallata duorum ostiis nobilium fluminum, Tamesis ac Sabrinae, veluti brachiis, per quae eidem olim transmarinae deliciae ratibus vehebantur Id. EB 3; in ipsa Cantuariorum provincia vel etiam in contiguis eidem regionibus Bede HE pref. p. 6; 822 in nomine Jhesu Christi, ‥ ita †iedem [sic MS] Dei gratia concedente, ego Ceolwulf rex Merciorum ‥ CS 370; idem [sc. R. Partes] eidem [sc. W., fratri suo] de virtutibus ejusdem [sc. amoris] R. Partes 225 tit.; hic epilogus, ‥ i. superlocutio alicujus rei, et inde hoc epilogium, ‥ quod idem significat Osb. Glouc. Deriv. 187; 1209 in aula, thalamo et ceteris domibus emendandis et cooperiendis ij s. viij d. in clavis emptis ad idem x d. Pipe Wint. 26; c1290 c li. argenti solvendas eedem [sc. Agneti le Gra] (London) Chanc. Cert. Stat. 22/37; hec ustrinatrix, a kylme wyfe; hec deciccatrix idem est WW.  b †604 (12c) hoc cum consilio L. episcopi et omnium principum meorum signo sancte crucis confirmavi eosque jussi ut mecum idem facerent Ch. Roff. 1; si et illi eadem cum illo sentire vellent Bede HE II 13 p. 111; 10‥ ‘merulenti’, ða ahlytredan, idem et †de peccati defruto WW (cf. Aldh. VirgP 30: merulenta defecati nectaris defruta); si veritas et falsitas sunt idem cum proposicione vera et falsa, ‥ Ockham Quodl. 574 (v. 2c supra). 7 (in a weakened sense, indicating that the same subject is involved). b (used as ipse, ? by infl. of OF meismes = same, [one]self) in person. Aldui tenet Stoche. idem ipse tenebat TRE DB I 99ra; longanimus expectator Dominus idemque malorum ‥ gravissimus ultor sicut et bonorum omnium ‥ retributor Gir. Ep. 4 p. 178; marinas enim beluas easdemque immanissimas aut retibus involvit aut hamo †decepit [l. decipit] Gros. Hexaem. VIII 13. 7.  b de rebus hereditatis sue interpellatus ‥ defensorem habeat vel idem respondeat (Leg. Hen. 59. 9a) GAS 578. 8 the same person or thing as specified in context: a (prec. rel. cl.); b (following rel. cl.). a idem Latine Petrus quod Syriace Cephas ‥ est Bede Luke 397; grammaticus non est idem quod homo, id est non habent eandem definitionem Anselm (Gram. 5) I 149; c1228 C. de G. ‥ de delatione mortuorum idem dicit quod W. decanus et adjicit quod ‥ Feod. Durh. 226; in omnibus regionibus que sunt inter circulum solsticialem et polum est una hujusmodi periodus idem quod annus Gros. Hexaem. IV 28. 3; Frea, ut volunt quidam, idem est quod Venus Ciren. I 11 (v. frodos).  b quod enim proportiones ponderum faciunt in malleis vel cymbalis, idem eedem in fidibus ratione longitudinis brevitatisque, intensionis remissionisque, faciunt Adel. ED 27. 9 (gen., or w. de, repr. place-name) (of) the same. b (Scot.) of that ilk. 1375 Ricardus de Repham de Lincoln’, H. de Kirmyngton’ de eadem, J. de Ievelay de eadem SessPLincs I 92; restitutio libertatis et franchesiarum Londoniarum civibus ejusdem MGL I 171; 1463 Johanni Nele de Springfeld, seniori, ‥ et J. N. de eadem, juniori AncD C 5646.  b c1370 etc. (v. de 16d); s1402 hi etenim milites ibi ceciderunt: J. de Swynton ejusdem, A. de Gordon ejusdem, ‥ Fordun Cont. XV 14. 10 (to emphasize inconsistency between two statements) yet this same. 957 dominus noster Jhesus Christus, Dei filius, idemque hominis filius CS 995. 11 (as sb. n.) the same thing (in each case or circumstance); b (phil.) essence, or essential, or constant, characteristic, such as is or forms the identity of a genus; c (unum idemque or sim.). nec deltas in eo [sc. Deo], pietas ejusve potestas / sunt diversa sibi: nec tria sunt, sed ĭdem L. Durh. Dial. III 266 (cf. ib. 270: est etiam pietas hoc ipsius atque potestas / quam deitas: et ĭdem singula queque notant); est eis [sc. camerariis] idem velle et idem nolle ad honorem regis adeo ut quod ab uno factum fuerit a nullo eorum dicatur infectum [cf. Sal. Cat. 20: idem velle atque idem nolle ea demum firma amicitia est] Dial. Scac. I 5F; intellectus ‥ in effectu est quiddam conjunctum ex intellectu materiali et intellectu adepto et est idem subjecto intellectus materialis et intellectus in effectu J. Blund An. 340; vastum et destructio fere idem sunt quia convertibiliter vastum idem est quod destructio et e converso Bracton 316b; in gustu ‥ et olfactu non potest idem numero capi a diversis R. Marston QD 255; Middleton Sent. I 251 (v. hypostasis 2b); Duns PW 52 (v. dependentia 4b); causa totalis et causa precisa sunt idem Ockham Quodl. 8; non est inconveniens quod idem sit possibile et impossibile secundum diversam supposicionem Ib. 217; quando dicitur quod hec natura [sc. humana] et iste homo sunt idem ‥ et certum est quod non sunt idem, ‥ Ib. 335; Ib. 687 (v. 2c supra); 3 j cum dimidio facit solidum, exagium et aureum, que tria idem sunt in pondere, licet nomina diversificentur J. Mirfield Brev. 92.  b hanc autem epistolam ‘de eodem et diverso’ intitulavi, quoniam videlicet maximam orationis partem duabus personis, philosophic sc. atque philocosmie, attribui, una quarum eadem, altera vero diversa, a principe philosophorum appellatur Adel. ED 3–4; si res consideres, eidem essentie et generis et speciei et individui nomina imposita sunt Ib. 11; J. Sal. Pol. 640C; P. Blois Ep. 101. 313A (v. dividuus a); habemus ‥ idem et diversum Siccav. PN 101.  c ratio enim et auctoritas divinorum scriptorum, quamvis dissonare videantur, unum idemque sunt W. Malm. GR IV 334; unum et idem etiam non haberet diversas rationes veri et boni nisi intelligere et velle illud unum et idem essent [sic] alicui subjecto actus realiter diversi et ad invicem ordinati Duns Ord. IV 238. 12 (eodem adv.) to the same place as previously stated. V. et. 1 is 22 & 23. s1222 Johannes de S. Egidio ‥ cum suasisset paupertatem voluntariam, ut verba sua exemplo confirmaret, descendens de ambone, habitum fratrum recepit et eodem regressus ad clerum sermonem explevit Trevet Ann. 211.

īdem, (4) ĕădem, ĭdem (is et suff. dem), ¶ 1 le même, la même : idem vultus Cic. Off. 1, 90, le même visage ; amicus est tamquam alter idem Cic. Læl. 80, lʼami est comme un autre nous-même ¶ 2 = en même temps, aussi, en outre : cum Academico et eodem rhetore congredi Cic. Nat. 2, 1, lutter contre un Académicien qui est en même temps rhéteur ; vir innocentissimus idemque doctissimus Cic. Nat. 3, 80, homme absolument irréprochable et en même temps très instruit ; patria salva per te est, per te eumdem ornata Cic. Leg. 1, 5, la patrie grâce à toi est sauvée, grâce à toi également elle est glorieuse ; Caninius tuus idem et idem noster Cic. Fam. 9, 2, 1, Caninius, en même temps ton ami et le mien ; necesse est qui ita dicat, ut a multitudine probetur, eumdem doctis probari Cic. Br. 184, forcément, celui qui parle de manière à obtenir les suffrages de la multitude, obtient aussi ceux des connaisseurs || [idée dʼopposition] : multi qui volnera exceperunt fortiter et tulerunt, idem dolorem morbi ferre non possunt Cic. Tusc. 2, 65, beaucoup qui ont reçu et supporté vaillamment des blessures ne peuvent pas pourtant supporter la douleur du mal, cf. Cic. Br. 118 ¶ 3 [en corrél. avec qui, atque, et, ut, quasi, cum ] : reperta est eadem istius ratio in præsidiis quæ in classibus Cic. Verr. 2, 5, 87, on découvrit quʼil avait les mêmes pratiques en fait de garnisons quʼen fait de flottes ; eandem constituit potestatem quam si... Cic. Agr. 2, 30, il établit la même puissance que si... ; in hanc causam argumentationes ex isdem locis sumendæ sunt atque in causam negotialem Cic. Inv. 2, 70, pour cette cause il faut tirer les raisonnements des mêmes lieux que pour une question dʼaffaire ; Dianam et lunam eandem esse putant Cic. Nat. 2, 68, on croit que Diane est la même chose que la lune ; eisdem fere verbis, ut actum est Cic. Tusc. 2, 9, presque dans les mêmes termes que la conversation a été tenue ; illa Attalica emere eodem modo ut signa Cic. Verr. 2, 4, 27, acheter ces tapis dʼAttale de la même manière que les statues ; eodem loco res est quasi... Cic. Leg. 2, 53, les choses sont dans la même situation que si... ; sensu amisso fit idem quasi natus non esset omnino Cic. Læl. 14, la conscience éteinte, Scipion devient comme sʼil nʼétait pas né du tout ; omnibus in isdem flagitiis mecum versatus es Cic. Verr. 2, 3, 187, tu as été mêlé à tous mes scandales, cf. Cic. de Or. 2, 144 ; in eadem mecum Africa genitus Liv. 30, 12, 15, né comme moi en Afrique || [avec le dat.] : idem facit occidenti Hor. P. 467, il fait la même chose que qqn qui tue, cf. Lucr. 3, 1038 ; 4, 1174 ; Ov. Am. 1, 4, 1 ¶ 4 sing. n. avec gén. : idem juris Cic. Balbo 29, le même droit, cf. Cic. Fam. 9, 2, 2.

➳ dans les mss et les inscr. on trouve les formes suiv. : nom. m. isdem et eidem ; dat. sing. idem || īdem nom. m. pl. ; isdem dat. abl. pl. || sont dissyllabes : eodem Virg. B. 8, 81 ; eadem Virg. En. 10, 487 ; eosdem Prop. 4, 7, 7.

idem , eadem, idem. pron. gen. ejusdem. dat. eidem. (is.)
仍是。同。

Suggest a Translation
See an image

īdem eadem, idem (gen.ēiusdem; plurnom. eīdem or īdem; dat.and abl.eīsdem or īsdem; the forms eōdem, eādem, eundem, etc., often disyl. in poetry), pron.

• 2 I-+-dem (demonstr. suffix), the same: Ille . . . praesens absensque idem erit, T.: īsdem legibus uti, Cs.: semper idem voltus: eodem modo omnīs causas agere: ad causas simillimas vel potius easdem: eodem tempore, Cs.: Non eadem est aetas, is changed, H.: tamquam alter idem, a second self: idem velle atque idem nolle, S.—Introducing an additional predicate, at the same time, likewise, also, furthermore: hoc idem reliquis deinceps fit diebus, Cs.: oratio grandis et eadem in primis faceta: vir innocentissimus idemque doctissimus: hiemes reducit Iuppiter, idem Submovet, H.: (Epicurus) cum optimam naturam dei dicat esse, negat idem esse in deo gratiam, nevertheless: Aedificas . . . et idem rides, etc., H.—With emphatic pronouns, also, the same, very, besides, at the same time: idem ego ille . . . idem inquam ego recreavi, etc.: ego idem, qui, etc.: cedo nunc eiusdem illius inimici mei de me eodem contionem: idem rex ille, qui, the very same, H.: cum et idem qui consuerunt et idem illud alii desiderent: idem iste Mithridates: ut verset saepe eandem et unam rem.—In comparisons, the same as, identical with, of the same meaning as: haec eodem tempore mandata referebantur, et legati veniebant, Cs.: vitast eadem ac fuit, T.: qui idem ornate ac graviter, idem versute et subtiliter dicerent, at the same time: eisdem fere verbis, ut actum disputatumque est: eādem ratione quā pridie resistitur, Cs.: idem abeunt, qui venerant: non quo idem sit servulus quod familia: tibi idem consili do, quod, etc.: fit idem, quasi natus non esset omnino: tibi mecum in eodem est pistrino vivendum: Invitum qui servat idem facit occidenti, H.: quod non idem illis censuissemus.