cippus
cippus, Prop., a pale, stake, post, pillar
- I A gravestone, tombstone, * Hor. S. 1, 8, 12; Pers. 1, 37; Prud. Apoth. 361; Inscr. Orell. 4524 al.—
- II In the Agrimensores, a landmark, boundary-stone or post, Simplic. ap. Goes. p. 88.—*
- III In milit. lang., cippi, ōrum, m., a bulwark formed of sharpened stakes, Caes. B. G. 7, 73.
dedisse ‥ omnes coperones lignorum prostratorum et omnes ceppos et cortices tempore excoriationis(
unumquemque †ceptum [(l. ceppum ] de quercu vel fago
videndi sunt dominici bosci regis et quilibet ceppus de quercu et de fago factus post principium secundi anni ‥ regis H.(
consuevit habere omnes ceppos fustorum prostratorum in baillia
quilibet ~us de quercu et de fago ‥ debet per se ‥ numerari et per se scribi
fecit agistare quam plurima animalia in placea illa ‥, que corroserunt sciones ~orum quercuum venditarum ‥ et magnam partem eorum ~orum fecit eradicare et carbonare, ita quod nunquam recrescet
mandamus quod omnes ~os arborum ‥ prostratarum non eradicatos numeraretis et evelleretis(
habuit ‥ xxviij ~os busce
in jugis et ~is et alio meremio emptis ad carucas, vj d.(
ecce suras iterum cipporum vincula cludunt / cruraque cum rigidis nectebant turgida lignis; / extemplo cippum findit regnator Olimpi
compes vel ~us,fotcops , ‥ cibbo,copse
ingentem facile perfindit acumine cippum
assint et ~i [gl.: ] et columbaria [ceps gl.: ]pilories
duxit eum in domum suam et posuit in ceppo
eum ‥ in prisona tenuit in ferro et in ceppo
ipsum ‥ detinuit in cyppo
imprisonavit ‥ prepositum ‥ per unam tybiam in ceppis quousque finivit c s.
aliquem ibidem in ~is seu compedibus, nunquam in prisona detinuit
in ceppis de novo faciendis pro malefactoribus et ferro pro eisdem et j seratura
illos posuerunt in seppis et ibidem vilificarunt despectuose
quendam hominem vocatum Lytle Symme in cepsis ‥ positum per causam eo quod fuit rebellis cepit de cepsis sine licencia constabulariorum
ipsum in ~is ibidem tam stricte detinuit imprisonatum quod pedes sui a tibiis ceciderunt
asportavit ~os vocatosmolynstokkes ‥ ad ponendum in eisdem ~is servientem Willelmi
quendam ‥ arestatum et ‥ in ~ibus nostris ‥ positum ac cum seris eisdem appositis inclusum extra easdem ~es ‥ ceperunt
nec respondet de vj paribus defettres , uno maniculo ‥ uno pare sipparum, iij cathenis ferri ‥ eo quod dictefettres , sippe, et cathene ‥
cum ‥ se ad ~os quibus dicti prisones detenti extiterunt scrutandos ‥ inclinasset, subito ceperunt [eum ] ‥ et acceptis clavibus ‥ appertisque ceris ~orum ‥ ipsum ‥ verberaverunt
stokkys of presonment , ~us
pro non factura j paris ~arum, j †catatiste etle pillory
nichil clamant de ceppo illius Roysie
- 1. spitse schanspaal;
- 2. (vierkante) spitse zuil, als graf- of grenssteen.
Cippus, instrumentum quo reorum pedes constringuntur, quasi capiens pedes.Ebrardus Bethuniensis :
Nervo torqueris, in Cippo quando teneris, Membraque firmantur nervis quibus ossa ligantur.
Est Cippus truncus, terræ cumulus, monumentum, Petra tegens cimiterium, Cippus quoque lignum, Quo captivorum vestigia stricta tenentur.
Tunc irati milites, mittunt eum in Cippum novum et nodosissimum, ita ut tertio puncto ejus tibias coarctarent.Passio sancti Lupercii Mart. apud Bosquet. pag. 165 :
Deinde eum jussit in carcerem trudi, et in arcto Cippo extendi.S. Audoenus
Cippi etiam fracti, et claudorum bacterii in argumento ostenduntur.Notkerus in Martyr. 2. Jan. :
Diu in carcere maceratus, et in Cippo missus, deinde in mare demersus,Aldhelmus de Laude Virg. cap. 25 :
Vide Orderic. Vital. lib. 11. pag. 826. et quæ annotamus in Dissertat. 19. ad Joinvillam. GræciEt suras iterum Cipporum vincula claudunt, Cruraque cum rigidis nectebant turgida lignis.
Ζητρείοις, ὁ κοῦππος, τὸ τῶν δούλων κολαστήριον.Alibi :
Ῥωποῤῥηξ, ὁ τὸν κοῦππον ῥηγνύων. Ῥωποῤῥηκτεῖν, ῥηγνύειν τὸν ῥωπὸν καὶ τὸν κοῦσπον.Aliud Lexic. sign. 930 :
Ποδοκάκη, ξύλον τὸ ἐν εἰρκτῇ, ἐν ᾧ τοὺς πόδας ἐμβάλλοντες συνέχουσιν, ὂ παρὰ Ῥωμαίοις καλεῖται κοῦσπος.
Cippus,κορμος ποδοκάκη , Instrumentum, quo noxii constringebantur.
Cep portatif, in Stat. ann. 1390. tom. 7. Ordinat. reg. Franc. pag. 396.
Cep volant, in Lit. remiss. ann. 1390. ex Reg. 141. Chartoph. reg. ch. 2 :
Jehan seigneur de Montcavrel fu mis en un Cep voulant, auquel le dit chevalier fu pendu par longtemps en l'air... Ils furent mis en Ceps volans. Cepvero, Vomer, in aliis Lit. ann. 1386. ex Reg. 129. ch. 183 :
Lequel exposant apperceu deux charues demourées aux champs, ...... desquelles charues il arracha, print et emporta les Ceps, etc.Vide Bastonicum et Truncus 5.
Similiter illum malefactorem usque adBaldricus in Chron. Camerac. lib. 3. cap. 72 :Cippum deportet, etc.
Cives namque meliores et ditiores contumelia et injuriis afficiebat : alios indemnatos et injudicatos inEpist. G. Episc. Catalaun. tom. 4. Histor. Franc. :Cippo vilissimo concludens, etc.
Captus est a justiciis meis, in vinculis, inCharta Chrodegangi Episc. Metensis :Ceppo conjectus.
Ab Advocato inIbid :Cippum conjiciatur.
In villa Flammersheim...Monasticum Anglic. tom. 2. pag. 349 :Cippus habeat.
Cippos et conclusoria in singulis villis ad correctionem delinquentium.Vide Hugonem Farsitum de Miracul. S. Mariæ Suession. cap. 125. Fletam lib. 1. cap. 42. § 1. Foros Beneharn. tit. 1. art. 31. etc. In Consuetud. Meldensi art. 209. furcæ patibulares,
Cep) et
Piloriumdicuntur esse signa seu argumenta majoris Justitiæ. In Perticensi art. 12. Cippus a Carcere distinguitur, ut et in Blesensi art. 29.
Munhinga villa cum suis appensibus.... banno etDe juribus Maurimonasterii circ. ann. 1144. ibid. num. 275 :Cyppo , marcato et omnibus justitiis.
JusVide Haltaus. Glossar. German. voceCippi .Cippus autem dominicus loco tuto infra dominicaturam constituatur, ubi non facile quidquam temeritatis oriatur, Cippato rebellione seu contumace. Est curticula juxta fontem cisternatum ab occidentali parte fori, tres obulos in censu solvens, a cujus possessore statim et eadem die villico de Bareberch notificabitur, a quo etiam custodia prima nocte eidem deputabitur ; secunda autem nocte villicus ex oppido procurabit, sicque quandiu ibi jacuerit, vigilias ex Cippalibus mancis alternatim providebunt.
Stock, col. 1746.
Mouskesin Hist. Franc. MS :
Les deus enfans sans nul ator, Mist en prisson en une tour, En un Cepiel cascun d'un pié.
Calciamenta... sic arta induunt, utCippati pene impediantur.
includit.
Captus est idem Henricus.... et in castrum Salis Incippatus.
Item l'Abbé est Justichiers de Corbie, etc. et a en ledite vile ses Serjans qui prendent et arrestent, et mainent en le prison Mons. l'Abbé les arrestés, lequelle est en le vile devant dite, et les warde uns siens Serjans, con appelle le Chepier de l'Eglise, et a Mesires li Abbés se droiture de cascune personne arrestée, et ses Chepiers en a aussy se droiture.In Legibus Guill. Nothi cap. 4.
Ceper, vel
Cepier, est Carcerarius. Vide Consuetud. Hannon. cap. 23. 35. 70. et Valentian. art. 143.
Cepieret
Ceppier, nostris. Lit. remiss. ann. 1363. in Reg. 91. Chartoph. reg. ch. 479 :
Guillaume de Rumegny Cepier et garde du beffroy et des prisons de la ville d'Amiens.Aliæ ann. 1376. ex Reg. 108. ch. 312 :
Jehan de Sains, dit Bontemps, Cepier ou geolier et n'aguerres garde des prisons de nostre chastel de Monstreul sur la mer.Aliæ ann. 1401. in Reg. 156. ch. 167 :
Jehan de Villers et Simonnet de la Porte Ceppiers et geolliers fermiers du beffroy d'Amiens.Hinc
Cepage, pro eo quod
Cipparioseu carceris custodi præstatur ab incarcerato pro victu et potu, qui ei subministrantur, vulgo
Item dit li supplians que li Cepages de touz les prisonniers prins en ladite chastelleriePro officio(de Lille) la garde appartient a lui de son droit héritage,.... duquel Cepage ledit suppliant est homme du roy.
Cipparii, in Arest. ann. 1393. ex Lib. rub. fol. magn. domus publ. Abbavil. :
L'office de geolage et Cepage des prisons et garde de l'eschevinage d'icelle ville.
Cippiseu carceris Ecclesiastici curam habet. Statuta antiqua Canonicor. S. Quintini apud Hemereum pag. 115 :
Die Pentecostes debet Cypiacus 10. sext. frumenti, etc.Infra :
In festo S. Michaelis debet Cypiacus 10. sext. frum. cepas cum quarello recenti, etc.
Si aliquis homo Cippum tetenderit in nemore, et bestiam ceperit.Jacobus I. Rex Aragon. in foris Oscæ ann. 1247. fol. 31 :
Venatio cadens in laqueos sive Cepos, est ejus qui Cepos paravit vel laqueos.
Quini erant ordinesAperta est nominis ratio.(stipitum) conjuncti inter se atque implicati ; quo qui intraverant, se ipsi acutissimis vallis induebant : hos Cippos appellabant.
Cippo, et
Ceppo, Arcula, vel capsula continendæ pecuniæ. Stat. bonon. ann. 1250-67. tom. III. pag. 399 :
Et dicti denarii ponantur in Cippo, in quo ponuntur denarii trium soldorum.
- —Prop., a pale, stake, post, pillar. —Hence, a pillar at a grave, H.—Plur., in war, a bulwark of sharpened stakes, chevaux-de-frise, Cs.
CIPPUS
1. Originally the trunk of a tree with its branches lopped off, left standing in the ground as a stump or sunk in it: in a wooden fortification described by Caesar (B. G. 7.73) the cippi are further sharpened to a point and serve as chevaux de frise.
2. From the similarity of form, a low column of stone, sometimes round, more often rectangular. Stone cippi were set up by the Agrimensores to mark the divisions of lands, and are mentioned in the gromatic writers (Hygin. de Gener. Controv. p. 127, Lachmann; Sic. Flacc. de Condic. Agr. p. 138 ff.; Lib. Coloniar. i. pp. 211, 218, 221, 222; cf. AGRIMENSORESp. 83b). The most frequent use of the cippus, however, was as a sepulchral monument. Such cippi are among the commonest finds of the excavator, and are to be seen in the local museums of most Roman cities, as for instance at Bath. Several fine specimens are in the Townley collection at the British Museum, one of which is given in the first of the following woodcuts. The inscription is to the memory of Viria Primitiva, wife of L. Virius Helius, who died at the age of eighteen years, one month, and twenty-four days. Our second example is from a cippus preserved in the Vatican Museum. As features common to the two, and therefore probably characteristic of these monuments in general, we may notice the festoons of fruit and flowers suspended from rams' heads at the corners, and the sphinxes below; between the latter we see in the one instance the head of Pan, in the other a Nereid riding upon a sea-monster. The letters D. M. in the first cut are explained by the DIS MANIBUS which form the sole inscription on the second. On several cippi we find the letters s. T. T. L., that is, sit tibi terra levis (cf. Pers. Sat. 1.37). These two uses of the cippus, as a boundary and a tombstone, were often combined; it was usual to inscribe on it the extent of the burying ground both along the road (in fronte) and in depth (in agrum), and likewise the words hoc monumentum heredes non sequitur; in order that it might not pass over to the heredes and be sold by them at any time. (Hor. Sat. 1.8, 12, 13; Orelli, Inscr. Nos. 4379, &c.)
[W.S] [W.W](1) Originally the trunk of a tree with its branches lopped off, left standing in the ground as a stump, or else stuck in the ground. The cippus was sometimes sharpened to a point, and thus used in fortification as a sort of chevaux-de-frise ( B. G. vii. 73).
(2) A low column of stone, sometimes round, but oftener rectangular, and used (a) as a mark of the division of land by the agrimensores (q. v.); and (b) as a sepulchral monument, many of these having been exhumed. The illustration here given shows a cippus contained in the Townley collection in the British Museum, and erected to the memory of one Viria Primitiva.
On several cippi are found the letters T. T. L.; that is, Sit tibi terra levis, whence Persius says, Non levior cippus nunc imprimit ossa (Sat. i. 37).
It was also usual to place at one corner of the burying-ground a cippus, on which the extent of the burying-ground was marked, along the road (in fronte), and backward to the fields (in agrum) (Hor. Sat. i. 8, 12, 13). See sepulcrum.