dirimo
dirimo, to take apart, part, separate, divide, cut off
Frieze-Dennison Vergil
- I Lit.: dirimi corpus distrahive, Cic. N. D. 3, 12; cf. Lucr. 6, 1075: Tiberis Veientem agrum a Crustumino dirimens, Plin. 3, 5, 9, § 53; cf.: castris Ilerdam, Luc. 4, 33: sontes justis (Minos), Claud. ap. Rufin. 2, 477: oppida nostra unius diei itinere dirimuntur, are separated from each other, Plin. Ep. 6, 8, 2; cf.: urbs Vulturno flumine dirempta, Liv. 22, 15; and: dirempta mari gens, Plin. Pan. 32; and absol.: dirimente amne, Liv. 42, 39 et saep.—Poet., of cutting through the waves in a ship, Stat. Th. 5, 482.
- II Trop.
- A To break off, interrupt, to disturb, put off, delay (the fig. is taken from combatants who are parted asunder; transferred, like the opp. committere, to things; cf.: dirimere infestas acies, dirimere iras, Liv. 1, 13): proelium tandem diremit nox, Plaut. Am. 1, 1, 99 (251); so, proelium, Caes. B. C. 1, 40 fin.; Sall. J. 60 fin.; Liv. 37, 32; Verg. A. 5, 467 al.; cf. Plin. Ep. 4, 9, 9: pugnam, Liv. 27, 13: bellum, id. 27, 30; 40, 52; Verg. A. 12, 79: certamina, Ov. M. 5, 314 et saep.: controversiam, i.e. to adjust, compose, Cic. Off. 3, 33, 119: seditionem, Front. Strat. 1, 8, 6: litem, Ov. M. 1, 21: rem arbitrio, id. F. 6, 98 et saep.; also, to separate, dissolve, break off a connection: conjunctionem civium, Cic. Off. 3, 5, 23: societatem, id. Sull. 2, 6; Liv. 8, 23: nuptias, Suet. Caes. 43: affinitatem, Tac. A. 12, 4: amicitias, id. ib. 6, 29; cf. Cic. Lael. 10, 34: caritatem quae est inter natos et parentes, id. ib. 8, 27: pacem, Liv. 9, 8; Quint. 2, 16, 7: conubium, Liv. 4, 6 et saep.—So too, to interrupt, disturb, break up a conversation, deliberation, etc.: colloquium, Caes. B. G. 1, 46, 4: sermonem, Cic. Rep. 1, 11: concilia populi, Liv. 1, 36 fin.: comitia, id. 40, 59 al.; cf. absol.: actum est eo die nihil: nox diremit, Cic. Q. Fr. 2, 13, 2.—
- B In gen., to destroy, frustrate, bring to naught: natura animaï morte dirempta, Lucr. 1, 114: auspicium, Liv. 8, 23 fin.; cf.: rem susceptam, Cic. Leg. 2, 12, 31: dirimere tempus et proferre diem, id. Div. 1, 39, 85: ea res consilium diremit, Sall. C. 18 fin.— Absol., to dissuade, to be unfavorable: dirimen tibus auspicibus, Amm.14, 10, 9.
B) im weitern Sinne, etw. in seinem Fortgange unterbrechen, a) eine Versammlung, Vornahme, eine Unterhaltung usw. unterbrechen, stören, verhindern, α) übh. (v. einem Umstand, bes. v. Eintreten der Nacht), bellum (den Kampf) aequis manibus nox intempesta diremit, Enn. ann. 167: comitia consularia certamen patrum et plebis diremit, Liv.: senatum nocte dirimi, Plin. ep.: actionem meam ut proelia solet, nox diremit, Plin. ep.: actum est de eo nihil; nox diremit, trat dazwischen (störend) ein, Cic.: nihil agi potuit dirimente magnitudine fluentorum (da der hohe Wasserstand hinderlich war), Amm.: ea res colloquium ut diremisset, Caes.: num sermonem vestrum aliquem diremit noster interventus? Cic. – β) als t.t. der Auguralspr., v. einem Omen usw., comitia, Liv. u. Tac.: concilia populi, Liv.: rem susceptam, Cic.: tempus, Cic.: auspicium, ungültig machen, Liv. – b) ein Treffen unterbrechen, abbrechen, proelium, v. der Nacht, Sall., Liv. u. Auct. b. Alex., v. den Soldaten, Caes. u. Liv.: aequis manibus pugnam, Liv.: proelium fugā diremptum, Tac. – c) eine Verbindung, Gemeinschaft usw. trennen, abschneiden, aufheben, scheitern machen, coniugium, Iuven.: nuptias alcis, Suet.: veterem coniunctionem, Cic.: amicitias, Tac.: societatem, Cic., societatem auxilii mutui, Liv.: belli commercia, Tac.: pacem Pyrrhi, Cic.: omnia inter duces, alle Bande zerreißen, Vell.: ea res consilium diremit, Sall.: quem motum Caesaris mors diremit, Tac. – d) einen Streit, Feindschaft, Krieg usw. schlichten, beilegen, beseitigen, ausgleichen, aufheben, certamen, Ov.: duellum, Tab. Regill. bei Liv.: bellum inter Philippum atque Aetolos, Liv.: litem, Ov.: controversiam, Cic.: simultates, Liv.: aemulationem inter duos, Tac.: consiliorum diversitatem, Tac.
II) abtrennen, absondern, von od. durch etw. trennen, sondern, scheiden, a) von etw., purpureus colos conchyli iungitur uno corpore cum lanae, dirimi qui non queat usquam, Lucr. 6, 1074 sq. – m. Ang. wovon? durch ab m. Abl., v. Örtl., collis dirimebat ab agmine vallum, Sil.: a continenti urbem angustum fretum dirimit, Curt. – b) durch etw., m. Ang. wodurch? durch Abl., quae tam longo intervallo natura videtur diremisse, unā victoriā subito committere, Curt.: quae urbs Volturno flumine dirempta Falernum a Campano agro dividit, Liv.: qui diremptam mari gentem aleret ac tueretur, Plin. pan.: übtr., dirempti gradibus aetatis, voneinander geschieden, Vell. 2, 36, 2. – ➳ Perf. auch dirempsi nach Charis. 248, 5 u. Gloss. (s. Löwe Prodr. p. 361): Perf. diremsi, Corp. inscr. Lat. 9, 5039.
➳ autre pf. dirempsi dʼaprès Char. 248, 5 ; diremsi CIL 9, 5039.
- 1. uit elkaar nemen, scheiden, delen, splitsen [corpus]; ➤ urbs flumine dirempta;
- 2. (een gevecht) afbreken, onderbreken [pugnam];
- 3. onderbreken, storen, verhinderen; ➤ comitia consularia certamen patrum et plebis diremit;
- 4. (een relatie) opheffen, verbreken [amicitias; societatem; veterem coniunctionem];
- 5. (een strijd) bijleggen, opheffen, beslechten [certamen; controversiam; bellum inter Philippum atque Aetolos; simultates; consiliorum diversitatem].
斷開。間。斷訟。和睦。 — controversiam 定斷爭論。— iras 息人怒。 — tempus 延日。— rem susceptam 破計謀。阻人事。— suffragia 分明兩邊人之意。
Suggest a Translation
See an image
- dis- + emo, to take apart, part, separate, divide, cut off: dirimi (corpus) distrahive: dirimit Suebiam montium iugum, Ta.: urbs flumine dirempta, L.: a continenti urbem, Cu.: si quem dirimit plaga solis, whom the torrid zone parts(from us), V.: infestas acies, iras (i. e. iratos), to stand between, L.—Fig., to break off, interrupt, disturb, put off, delay: proelium dirimitur, Cs.: proelium nox diremit, S.: proelia voce, V.: venerunt ad dirimendum bellum, L.: certamina, O.: controversiam, to end: rem arbitrio, O.—To separate, dissolve, break off: coniunctionem civium: caritas dirimi non potest, etc.: dirempta pax, L.: conubium, L.— To interrupt, disturb, break up: conloquium, Cs.: ut concilia populi dirimerentur, L.: actum est nihil, nox diremit.—To destroy, frustrate, bring to naught: auspicium, L.: rem susceptam: consilium, S.
-
…in conloquio Ariovistus usus omni Gallia Romanis interdixisset, impetumque in nostros eius equites fecissent, eaque res conloquium ut diremisset, multo maior alacritas studiumque pugnandi maius exercitui iniectum est. Biduo post Ariovistus ad Caesarem legatos misit velle se…
Julius Caesar, Gallic War
-
…calidis, umentia siccis, mollia cum duris, sine pondere habentia pondus. Hanc deus et melior litem natura diremit. Nam caelo terras et terris abscidit undas, et liquidum spisso secrevit ab aere caelum. Quae postquam evolvit…
Ovid, Metamorphoses
-
…timendum. ignoratur enim quae sit natura animai, nata sit an contra nascentibus insinuetur et simul intereat nobiscum morte dirempta an tenebras Orci visat vastasque lacunas an pecudes alias divinitus insinuet se, Ennius ut noster cecinit, qui primus…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…eo die post conditam urbem Romam pessumum facinus patratum foret. Quia nondum frequentes armati convenerant, ea res consilium diremit. Postea Piso in citeriorem Hispaniam quaestor pro praetore missus est adnitente Crasso, quod eum infestum inimicum Cn .…
Sallust, Catilina
-
…, eum quoque ut salutavit, propter Tuberonem iussit adsidere. Tum Furius Quid vos agitis num sermonem vestrum aliquem diremit noster interventus Minime vero, Africanus ; soles enim tu haec studiose investigare, quae sunt in hoc genere ,…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…Pompeio. hic Appius erat idem. nihil sane iacturae. corruerat alter et plane inquam iacebat. Memmius autem dirempta coitione invito Calvino plane refrixerat et eo magis nunc totus iacet quod iam intellegebamus enuntiationem illam Memmi valde Caesari displicere…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…vox est nota multis Vtinam, Cn. Pompei, cum C. Caesare societatem aut numquam coisses aut numquam diremisses fuit alterum gravitatis, alterum prudentiae tuae. haec mea, M. Antoni, semper et de Pompeio et…
Cicero, Philippicae
-
…sermone multa scripta sunt abs te. ego autem citius cum eo, qui tuas inimicitias suscepisset, veterem coniunctionem diremissem quam novam conciliassem ; neque enim de meo erga te studio dubitare debes, neque id est obscurum cuiquam in…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…paterna et avita et usque a nobis cum in viris tum etiam in feminis repetita moverunt ideone ego pacem Pyrrhi diremi ut tu amorum turpissimorum cotidie foedera ferires, ideo aquam adduxi ut ea tu inceste uterere, ideo viam munivi…
Cicero, pro Caelio
-
…. non enim iam se ullo officio cum illo coniunctum arbitrabatur, cum ille tanto scelere commisso omnium officiorum societatem diremisset. quis nostrum Serv. Sullam, quis Publium, quis M. Laecam, quis ; C .…
Cicero, pro Sulla