esca
esca, a dish
- food, both of men and beasts (class.; cf.: victus, cibus, cibaria, alimenta, edulia, opsonium, pulmentum; epulae, daps, etc.).
- I In gen.
- A Lit.: dii nec escis aut potionibus vescuntur, Cic. N. D. 2, 28; id. Div. 1, 51; id. Fin. 2, 28; Plaut. Men. 1, 1, 12 (88); id. Most. 3, 2, 2 (691); id. Mil. 2, 6, 98 (578); Verg. G. 4, 17; Hor. S. 2, 2, 72 et saep.—In plur., Plaut. Cas. 2, 8, 56 (492); id. Men. 3, 1, 10 (455); id. Ps. 3, 2, 41 (830); id. Truc. 2, 7, 48 (598); Verg. A. 12, 475; Plin. 9, 47, 71, § 154.—
- B Trop.: tun' vetule, auriculis alienis colligis escas? Pers. 1, 22. —
- II In partic., bait for catching animals.
- 1 Lit., Plaut. As. 1, 3, 68 (220); Mart. 4, 56; Petr. 3 fin.—
- 2 Trop.: divine Plato escam malorum appellat voluptatem, Cic. de Sen. 13, 44.
si quis habet ‥ matrimonia non licita, tamen licitum est ~am quam habent manducare
post insolitam ‥ aescae potusque parcitatem
sumo mihi mundos [pisces ] in ~am [AS: ]mete
rex quoque quem genuit piscibus esca fuit
quasi aves ad ~am clanculo pedetentim advenere
reddendo ‥ tres preces cum aratro et tres in Augusto cum ~a de domo mea
nonne es vas sordium? numquid eris ~a [ME: ] vermium?fode
uti poterit arte sua panes, †estiam [l. escam ], et serviciam facere
sic quoque mellifluis escarum pasco saginis
de vino et ~arum dapibus
mures ‥ ~as eorum omnes et potiones tam consumunt quam corrumpunt
quos ab ~is carnalibus [AS: ] precipio abstineregiriordum
forestariorum ‥ officiales ‥ depredantur pauperes ‥. pauperes vicecomitum aut nemoralium judicum ‥ sunt ~a et potus
jejunum suscepit ‥ / ‥ / amplius affectans anime quam corporis escam
escha
aer ignitus inter crystallum et ~as existens ipsius ignis est causa quare ~a ille, sc. aer existens fomentum ‥ ignis, ignitur
➳ gén. arch. escas Andr. d. Prisc. Gramm. 6, 6.
Tres Escas terræ, ubi seminantur duo modii frumenti et amplius.Forte leg.
Acras.
GlandéeGallis ;
MasteGermanis et Anglis. Lex Bajwar. tit. 21. § 2 :
Si quis aliena nemora præciderit, si portat Escam, et rubus est, cum solido et simili componat.Edit. Heroldi,
ubi porcorum Esca et robur est. Charta Alemann. Goldasti 62 :
Per singulos annos 2. corvadas de grano bono non scusso, 1. de spelda, et alterum de avina, et quando Esca est, porcum solido valentem 1. et quando Esca non est, arietem bonum.Lex Longob. lib. 1. tit. 23. § 3.
De porcis, si in Esca alterius paverint, et inventi fuerint, etc.
Cum casis, ædificiis,... pascuis, capilo, aquario, herbatico, Escatico, etc.Alia Aistulfi Regis Longobard. ann. 753. apud eumdem tom. 2. pag. 107 :
Quod si in ipsis silvis aliquis roncare fecerit, aut si peculia pabulaverit, redditum, Escaticum, seu caseum ad fratres Nonantulæ famulantes perveniant totum.Qccurrit præterea apud eumdem tom. 5. pag. 221. et in Chron. Farfensi pag. 664. Pag. vero 657.
Scaticum, pro
Escaticumhabetur.
Escain Diction. Academ. Matrit.
Offertur vero Episcopo petra et Esca et excussorium.
Et ligna et ferrum quod sufficit ad xl. dies secundum cibaria, Escam fuesil et chaillou ad faciendum ignem novum.Medicis
Esca, quævis materia ustioni partium apta, ex D.
Falconet. Theod. Prisc. lib. 2. cap. 21 :
Escas et cauteres partibus thoracis infigo.Consule Reines. var. Lect. lib. 3. cap. 1.
- ED-, a dish(prepared for the table), food, victuals, viands, meat, bait: temperatae escae: contemptissimae: dulcis, V.: prima, course, H.—Fig.: Plato escam malorum appellat voluptatem.
-
…sunt esculenta. Ranae autem marinae dicuntur obruere sese harena solere et moveri prope aquam, ad quas quasi ad escam pisces cum accesserint confici a ranis atque consumi. Miluo est quoddam bellum quasi naturale cum corvo ; ergo alter…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…ea quae agant molientium cum labore operoso ac molesto. non enim venis et nervis et ossibus continentur nec his escis aut potionibus vescuntur, ut aut nimis acres aut nimis concretos umores colligant, nec is corporibus sunt ut casus…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…est mulorum persequi utilitates et asinorum, quae certe ad hominum usum paratae sunt. sus vero quid habet praeter escam ; cui quidem ne putesceret animam ipsam pro sale datam dicit esse Chrysippus ; qua pecude, quod erat ad…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…, quia propter magnitudinem corporis difficiles aditus habebat ad pastum. at quibus bestiis erat is cibus ut aliis generis escis vescerentur, aut vires natura dedit aut celeritatem. data est quibusdam etiam machinatio quaedam atque sollertia, ut in…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…dicuntur, nec ego repugno, sed inter sese ipsa pugnant. negat enim tenuissimo victu, id est contemptissimis escis et potionibus, minorem voluptatem percipi quam rebus exquisitissimis ad epulandum. huic ego, si negaret quicquam interesse ad…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…, dentibus autem in ore constructis mandatur atque ab is extenuatur et mollitur cibus. eorum adversi acuti morsu dividunt escas, intimi autem conficiunt qui genuini vocantur ; quae confectio etiam a lingua adiuvari videtur. linguam autem ad radices…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…et insomniis. sed si aliquid dandum est voluptati, quoniam eius blanditiis non facile obsistimus, divine enim Plato escam malorum appellat voluptatem quod ea videlicet homines capiantur ut pisces, quamquam immoderatis epulis caret senectus, modicis tamen conviviis…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…aeternitate versatusque est cum innumerabilibus animis, omnia, quae in natura rerum sunt, videt, si modo temperatis escis modicisque potionibus ita est affectus ut sopito corpore ipse vigilet. haec somniantis est divinatio. Hic magna quaedam exoritur…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…herbam adferentem semen super terram et universa ligna quae habent in semet ipsis sementem generis sui ut sint vobis in escam et cunctis animantibus terrae omnique volucri caeli et universis quae moventur in terra et in quibus est anima vivens ut…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…gaudio lassus. ergo provectus navigio in altum anulum mersit. at illum piscis, eximia magnitudine regi natus, escae vice raptum, ut faceret ostentum, in culina domino rursus fortunae insidiantis manu reddidit. sardonychem eam gemmam fuisse…
Pliny the Elder, Natural History