exceptio
exceptio, an exception, restriction, limitation
- I In gen.: consiliorum, voluntatum sine ulla exceptione communitas, Cic. Lael. 17; so, sine (ulla) or cum exceptione, id. Fam. 6, 5, 1; id. Caecin. 8 fin.; id. Verr. 2, 5, 31; id. Att. 8, 4, 2; id. Q. Fr. 1, 1, 13; id. Inv. 2, 57, 172; Quint. 7, 1, 50; Plin. Ep. 1, 2, 5 et saep.; cf. in plur.: unus imperitat nullis jam exceptionibus, Tac. G. 44: quod si exceptio facit, ne liceat, ibi necesse est licere, ubi non est exceptum, etc., Cic. Balb. 14: sunt in tota lege exceptiones duae, id. Agr. 1, 4 et saep.—
- II Esp., in jurid. Lat., the exception of the defendant to the plaintiff's statements, inserted in the praetor's edict, Gai. Inst. 4, 116 sq.; Just. Inst. 4, 13; Dig. 44, 1; Cod. Just. 8, 36; Cic. Inv. 2, 19; id. de Or. 1, 37; cf. Rein's Röm. Privatr. p. 448 sq.
susceptio mali pro bono ‥, ~o Satanae pro angelo lucis
Elsinus [episc. Wint. ] ‥ Cantiam intrusus est. primoque ~onis die non abstinuit quin furias ‥ evomeret
ne personarum arguar ~onis
in tempore Noe diluvio / fertur mortalium facta perdicio / ‥ / paucorum admodum erat excepcio
quod ‥ sitis caritativi ‥ et non discordantes convenientesve favoribus, consideracionibus seu personarum ~one ‥ utentes
dicendum de hac diccione ‘preter’ exceptiva, tum quod ~o sepe vult cadere super aliquam divisionem et ad eam continuari, turn quia oppositum habet ad ipsam(
‘reliquimus omnia’ sc. preter illa sine quibus non potest hec vita transiri: dicunt quod talis ~o non potest colligi ex scripturis, sed ejus opposita ex scripturis patenter habetur. ideo talis exceptiva concedi non debet
ut ‥ in usus adversariorum non multiplicet ~ones
quod ‥ per testes ~one majores probare parati sumus
curia dicit quod ista ~o nulla est
omnes qui in causa matrimoniali falsas ~ones maliciose opponunt
non irrotulant ‥ legitimas ~ones
si accusatus per modum ~onis contra eos nequaquam crimen opponit
lego ‥ clerico meo ‥ omnes quaternos meos de practicis curie, viz. libellorum, posicionum, articulorum ~onum
etc.(v.
~oni ‥ in factum(v. 2
per temporis ~onem possum te removere
super ~one consanguinitatis ex parte prefati J. proposita
~oni doli, metus(v.
renuncio ‥ omni juris auxilio ‥ et maxime ~oni non numerate peccunie
super ~one nontenure inde ‥ allegata
sentenciam interlocutoriam qua quandam ~onem spolii ‥ repulit
Burgundie ‥ quam Italie vicinantem intelligas ad arcendos hostes ab ea parte cacumina montium, precipitia vallium in modum ~onis opponere
estimatio bonorum ‥ abbatis et conventus de Waltham in ~one sua
W. arrabit omnes ~ones predictas aratro suo
~ones de Augustino super Johannem
~o de penitentia Astulfi qui uxorem suam interfecerat
incipiunt ~ones de libro Gilde(
~ones orthodoxorum patrum de diversis tractatibus(
in alio libro continentur ~ones de Historia Aurea
brevis et utilis ~o historie veteris et novi testamenti
- 1. uitzondering, beperking; beperkende voorwaarde, voorbehoud; ➤ cum (ea) exceptione; sine (ulla) exceptione; alci exceptionem dare een uitzondering voor iem. maken;
- 2. (jur. t.t.) exceptie, tegenwerping (verweermiddel bestaande in het aanvoeren v.e. grond v. niet-ontvankelijkheid) [doli verweer op grond v. onrechtmatig gedrag v.d. eiser]; ➤ exceptionem alci dare toestaan; exceptione excludi.
Exceptionis pagina, apud Maff. Istor. diplomat. pag. 172. ex Instr. med. sæc.
Exceptoresappellabantur, aiunt illi, notis excipiebatur, sic dicta ; nisi forte ita nuncupatam malis ab exceptionibus in ea appositis ; nimirum quod censu non soluto, vel morte usufructuarii interveniente, ad dominum prædium illud reverteretur. Vide Præstaria et Precaria 1.
Hæc est igitur gloriosa, solemnisque Exceptio, qua archipræsul Turonensis Martinus ab exilio revertens, ab alumnia suis officiose adeo excipitur.
Septimo Idus Mart. Apud Saxiacum Exceptio reliquiarum SS. Cancii, Canciani, etc.
- ex + CAP-, an exception, restriction, limitation: sine ullā exceptione: imperitare nullis exceptionibus, i. e. with absolute power, Ta.: in lege.—Esp., in law, a limitation(in a declaration or complaint), C.—A protest, objection, C., Ta.
-
…res cuius causa verba haec in interdictum coniecta sunt. vim quae ad caput ac vitam pertineret restitui sine ulla exceptione voluerunt. ea fit plerumque per homines coactos armatosque ; si alio consilio, eodem periculo facta sit, eodem…
Cicero, Pro Caecina
-
…cuiquam tam humili, tam sordido, tam nocenti, tam alieno tam praecise negavi quam hic mihi plane nulla exceptione praecidit. nihil cognovi ingratius ; in quo vitio nihil mali non inest. sed de hoc nimis multa .…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…provincia Parthi ; exspectatur ipse Orodes. quid quaeris aliquantum est negoti. de Bibuli edicto nihil novi praeter illam exceptionem de qua tu ad me scripseras nimis gravi praeiudicio in ordinem nostrum. ego tamen habeo ἰσοδυναμοῦσαν sed tectiorem ex…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…praetoris urbani familiaris nostri sedentibus homo ex numero disertorum postulabat, ut illi, unde peteretur, vetus atque usitata exceptio daretur cvivs pecvniae dies fvisset quod petitoris causa comparatum esse non intellegebat, ut, si ille infitiator probasset iudici…
Cicero, de Oratore
-
…rebus ita gestis P. Dolabella praetor interdixit, ut est consuetudo, de vi hominibvs ar matis sine ulla exceptione, tantum ut unde deiecisset restitueret. restituisse se dixit. ; sponsio facta est. hac de…
Cicero, Pro Caecina
-
…et ; L. ; Tullius. quae de Sicinio audisti ea mihi probantur, modo ne illa exceptio in aliquem incurrat bene de nobis meritum. sed considerabimus, rem enim probo. de nostro itinere quod statuero…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…ego vero et incaute, ut scribis, et celerius quam oportuit feci nec in ulla sum spe quippe qui exceptionibus edictorum retinear. quae si non essent sedulitate effectae et benivolentie va, liceret mihi abire in solitudines aliquas .…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…ille infitiator probasset iudici ante petitam esse pecuniam, quam esset coepta deberi, petitor rursus cum peteret, ne exceptione excluderetur, qvod ea res in ivdicivm ante venisset. Quid ergo hoc fieri turpius aut dici potest, quam…
Cicero, de Oratore
-
…consertum, sed magis ferro rem repetunt, et tu soles ad vim faciundam adhiberi, neque est quod illam exceptionem in interdicto pertimescas QVOD TV PRIOR vi HOMINIBVS ARMATIS NON VENERIS ; scio enim te non esse procacem in lacessendo…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…. Sed hoc extremum eorum est postulant ut excipiantur haec inexplicabilia. tribunum aliquem censeo videant ; a me istam exceptionem numquam inpetrabunt. etenim cum ab Epicuro, qui totam dialecticam et contemnit et inridet, non inpetrent ut verum…
M. Tullius Cicero, Lucullus
EXCE´PTIO[ACTIO]
See actio.