expleo
expleo, to fill up, fill full, fill, stuff
BWL
they satisfied themselves with bloody revenge
Frieze-Dennison Vergil
Could not find explendae in Logeion dictionaries.
explendae Verb: present passive gerundive plural, Verb: present passive gerundive singular, Verb: present passive gerundive singular, Verb: present passive gerundive plural of expleo
- I To fill up, fill full, fill (class.).
- A Lit.: fossam aggere, Caes. B. G. 7, 79 fin.: fossas, id. ib. 82, 3; Dig. 39, 3, 24; cf.: paludem cratibus atque aggere, Caes. B. G. 7, 58, 1: neque inferciens verba, quasi rimas expleat, Cic. Or. 69, 231: vulnera, Plin. 35, 6, 21, § 38: cicatrices, id. 36, 21, 42, § 156: alopecias, id. 34, 18, 55, § 177: bovem strictis frondibus, i.e. to give him his fill, Hor. Ep. 1, 14, 28: se, to fill, cram one's self, Plaut. Curc. 3, 16 (386); Cels. 1, 2 fin.; cf.: edim atque ambabus malis expletis vorem, Plaut. Trin. 2, 4, 74 (475): ut milites contingant inter se atque omnem munitionem expleant, Caes. B. C. 1, 21, 3: locum (cohortes), i.e. to occupy completely, id. ib. 1, 45, 4: explevi totas ceras quattuor, have filled, written full, Plaut. Curc. 3, 40 (410): deus bonis omnibus explere mundum, Cic. Univ. 3, 9: expleti (voce) oris janua raditur, filled up, Lucr. 4, 532, v. Lachm. ad h. l.: aliquem numerum, Caes. B. C. 3, 4 fin.: numerum, Liv. 5, 10, 10; 24, 11, 4; Verg. A. 6, 545: centurias, to have the full number of votes, Liv. 37, 47, 7: tribus, id. 3, 64, 8: justam muri altitudinem, Caes. B. G. 7, 23, 4: His rebus celeriter id, quod Avarici deperierat, expletur, is filled up, made good, id. ib. 7, 31, 4; Liv. 23, 22, 1: sic explevit, quod utrique defuit, Cic. Brut. 42, 154.—
- B Trop.
- 1 In gen., to fill up, complete, finish: id autem ejusmodi est, ut additum ad virtutem auctoritatem videatur habiturum et expleturum cumulate vitam beatam, make quite complete, Cic. Fin. 2, 13, 42; cf. damnationem, id. Caecin. 10, 29: partem relictam, id. Off. 3, 7, 34: damna, Liv. 3, 68, 3; cf. id. 30, 5, 5: explet concluditque sententias, Cic. Or. 69, 230; cf.: sententias mollioribus numeris, id. ib. 13, 40: animum gaudio, Ter. And. 339.—
- 2 In partic.
- a To satisfy, sate, glut, appease a longing, or one who longs (the fig. being that of filling or stuffing with food): quas (litteras Graecas) sic avide arripui quasi diuturnam sitim explere cupiens, Cic. de Sen. 8, 26: famem, Phaedr. 4, 18, 5; cf.: jejunam cupidinem, Lucr. 4, 876: libidines (with satiare), Cic. Fragm. ap. Non. 424, 30 (Rep. 6, 1); cf.: explere cupiditates, satiare odium, id. Part. Or. 27, 96: libidinem, id. Cael. 20, 49: odium factis dictisque, Liv. 4, 32, 12; Tac. A. 15, 52: desiderium, Liv. 1, 9, 15: iram, id. 7, 30, 15; cf.: omnem exspectationem diuturni desiderii nostri, Cic. de Or. 1, 47, 205: avaritiam pecuniā, id. Rosc. Am. 52, 150; Tac. H. 2, 13: spem omnium, Just. 22, 8; Liv. 35, 44, 4; Suet. Aug. 75 fin. et saep.: me, Ter. Heaut. 119; cf.: non enim vereor, ne non scribendo te expleam, Cic. Fam. 2, 1, 1: se caede diu optata, Liv. 31, 24, 11: tantum regem (divitiis), Just. 9, 2: aliquem muneribus, Sall. J. 13, 6; 20, 1; Cic. Phil. 2, 20, 50: omnis suos divitiis, Sall. C. 51, 34: animum suum (amore), Ter. And. 188: animum gaudio, id. ib. 339; cf. id. Hec. 754; 785: corda tuendo, Verg. A. 8, 265; cf.: expleri mentem nequit ardescitque tuendo Phoenissa, id. ib. 1, 713: expletur lacrimis dolor, Ov. Tr. 4, 3, 38: alicujus crudelitatem sanguine, Crassus ap. Cic. de Or. 1, 52, 225.— And reflex.: ut eorum agris expleti atque saturati cum hoc cumulo quaestus decederent, Cic. Verr. 2, 3, 42 fin.—Poet.: aliquem alicujus rei (cf. Zumpt, Gram. § 463, and v. impleo): animumque explesse juvabit ultricis flammae, to have sated the mind with the fire of revenge, Verg. A. 2, 586.—
- b To fulfil, discharge, execute, perform a duty: amicitiae munus, Cic. Lael. 19, 67: susceptum rei publicae munus, Cic. Prov. Cons. 14, 35: excusatione officium scribendi, id. Fam. 16, 25: mandatum, Dig. 17, 1, 27.—
- c Of time, to complete, finish, bring to a close: tum signis omnibus ad idem principium stellisque revocatis, expletum annum habeto, Cic. Rep. 6, 22 fin.: fatales annos, Tib. 1, 3, 53: quosdam in Aetolia ducentos annos explere, Plin. 7, 48, 49, § 154: explebat annum trigesimum, Tac. H. 1, 48.*
- II (Ex in privative signif.; v. ex, III. A.). To unload: navibus explebant sese terrasque replebant, i. e. disembarked, exonerabant se, Enn. ap. Serv. ad Verg. A. 6, 545 (Ann. v. 310 ed. Vahl.).
- —Hence, ex-plētus, a, um, P. a., full, complete, perfect: quod undique perfectum expletumque sit omnibus suis numeris ac partibus, Cic. N. D. 2, 13, 37: undique expleta et perfecta forma honestatis, id. Fin. 2, 15, 48: ea, quae natura desiderat, expleta cumulataque habere, id. Off. 2, 5, 18: expletum omnibus suis partibus, id. Fin. 3, 9, 32: vita animi corporisque expleta virtutibus, id. ib. 5, 13, 37: expleta rerum comprehensio, id. Ac. 2 (Luc.), 7, 21.—Absol.: parum expleta desiderant, Quint. 9, 4, 116.
➳ arch. explenunt = explent P. Fest. 80, 1 || inf. pr. pass. explerier Lucr. 6, 21 || formes contr. explerit, explesset, explesse dans Cic. , Liv. , etc.
- 1. (op)vullen [fossam aggere; cavernas; locum geheel bezetten];
- 2. (metaf.) vervullen [animum gaudio; condicionem];
- 3. (plichten, opdrachten) vervullen [officium; munus];
- 4. vol maken, bereiken [muri altitudinem; quadraginta annos of quadragesimum annum veertig jaar vol maken; centurias of tribūs het vereiste aantal stemmen behalen; quinque orbes cursu doorlopen];
- 5. voltallig, volledig maken, aanvullen [nautarum numerum; exercitum];
- 6. verzadigen, stillen, bevredigen [sitim lessen; iram koelen; cupiditatem; alcis spem; avaritiam pecuniā; dolorem lacrimis; alqm divitiis tevredenstellen];
- 7. voltooien, doorlopen, doorstaan [supremum diem sterven; annos fatales; mortalitatem zijn lot als sterveling]; / p. adj. explētus, a, um volmaakt, volledig; ➤ expleta rerum comprehensio.
全滿。滿 本分。飽。— suum animum 滿意。— sitim 解渴。— consilium 行主意。— damnationem 滿判官數。— damnum 補先损。— tribus 滿保舉之數。— annos triginta imperii 爲王三十年。 — supremum diem 死亡。— mortalitatem 死亡。— munus suum 盡本分。 Exple animum teque hoc crimine expedi 壯胆以脫此罪。 Navibus (abl.) explebant sese 皆出船。
Suggest a Translation
See an image
- PLE-, to fill up, fill full, fill, stuff: fossam aggere, Cs.: rimas: bovem frondibus, H.: locum (cohortes), Cs.—Of number or quantity, to fill, make up, complete: numerum, Cs.: ut numerus legionum expleretur, L.: centurias, have the full number of votes, L.: iustam muri altitudinem, Cs.— To supply, make good: His rebus id, quod Avarici deperierat, expletur, Cs.: cetera, quae fortuna minuerat, L.: quod utrique defuit.—To traverse, pass over, go through: orbīs cursu, V.: urbīs erroribus, Tb.—Fig., to fill up, complete, finish, perfect, accomplish: vitam beatam: annum: supremum diem, Ta.: sententias mollioribus numeris.—To supply, make good, make up for: partem relictam: damna, L.— To fill, satisfy, sate: me unum, T.: animum gaudio, T.: scribendo te: amicos muneribus, S.: ut expleti decederent: animum Ultricis flammae, V.— To appease, fill, satisfy, glut, sate: sitim: odium factis dictisque, L.: avaritiam pecuniā: expletur lacrimis dolor, O.: patrias sanguine poenas, V.— To fulfil, discharge, execute, perform, accomplish: amicitiae munus: meum opus, O.
-
…Deinde, ut quisque voluntarius aut ex sociis in castra venerat, aequaliter distribuerat ac brevi spatio legiones numero hominum expleverat, cum initio non amplius duobus milibus habuisset. Sed ex omni copia circiter pars quarta erat militaribus armis instructa…
Sallust, Catilina
-
…Damasippi mors laetitiae fuerat, paulo post ipsi trahebantur neque prius finis iugulandi fuit, quam Sulla omnis suos divitiis explevit. Atque ego haec non in M. Tullio neque his temporibus vereor ; sed in magna civitate multa et…
Sallust, Catilina
-
…necne sit ad id, quod agimus, nihil interest. si enim, ut mihi quidem videtur, non explet bona naturae voluptas, iure praetermissa est ; sin autem est in ea, quod quidam volunt, nihil impedit…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…qui adulescens forte fuerit, utrum hic tibi, L. Herenni, adulter an amator, expugnare pudicitiam an explere libidinem voluisse videatur obliviscor iam iniurias tuas, Clodia, depono memoriam doloris mei ; quae abs te crudeliter in…
Cicero, pro Caelio
-
…quod est idem virtus. et si omne beatum est, cui nihil deest, et quod in suo genere expletum atque cumulatum est, idque virtutis est proprium, certe omnes virtutis compotes beati sunt. Et hoc quidem mihi…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…; talis enim interitus non est sine gravi sensu ; illa inania Ipse summis sa xis fixus a speris, evi sceratus, La tere pendens, sa xa spargens ta bo, sanie et sa nguine atro non ipsa saxa…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…ad quem scripsit, cui se purgat, veniam petit, et utitur ea traiectione verborum et nihilo tamen aptius explet concluditque sen tentias. Apud alios autem et Asiaticos maxime numero servientes inculcata reperias inania quaedam verba quasi complementa numerorum…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…accommodatissime. Quoniam autem sua cuiusque animantis natura est, necesse est finem quoque omnium hunc esse, ut natura expleatur nihil enim prohibet quaedam esse et inter se animalibus reliquis et cum bestiis homini communia, quoniam omnium est natura…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…quod saturaretur annis ; ex se enim natos comesse fingitur solitus, quia consumit aetas temporum spatia annisque praeteritis insaturabiliter expletur. vinctus autem a Iove, ne inmoderatos cursus haberet, atque ut eum siderum vinclis alligaret. sed ipse…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…malo Ecfe minata vi rtus adflicta o ccidit. Acce de, nate, adsi ste, miserandum a spice Evi sceratum co rpus lacerati patris Vide te, cuncti, tu que, caelestu m sator, Iace, o…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes